Σε ομηρεία η κυβέρνηση

Με την αγορά παγωμένη, να μην προσβλέπει σε προοπτικές ανάκαμψης παρά τις
προσπάθειες αναγέννησης των κατασκευών, η κυβέρνηση παραμένει εγκλωβισμένη
μεταξύ των δημοσιονομικών βαρών και του πολιτικού κόστους, που την καταδιώκει
και την καθηλώνει σε ακινησία πρωτοφανή.

Προκόπης Παυλόπουλος, Απόστολος Ανδρεουλάκος. Παρά τα αντιθέτως λεγόμενα προχώρησαν σε επεκτατική πολιτική στο Δημόσιο. Από τις εκλογές του περασμένου Μαρτίου και μέχρι τις 15 Νοεμβρίου, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία που κατέθεσε στη Βουλή ο υφυπουργός Εσωτερικών, έχουν υπογραφεί 131.000 συμβάσεις από το Δημόσιο

H οικονομική πολιτική μοιάζει αυτή τη στιγμή απολύτως δεσμευμένη. Δεν υπηρετεί
την εξυγίανση παρά την επιθετική ανάδειξη του δημοσιονομικού προβλήματος, ούτε
εξασφαλίζει, έστω ως αντίμετρο της καχεξίας, την αναπτυξιακή διέξοδο.

«Ουκ αν λάβοις»

Όλα τα στοιχεία και οι υπάρχουσες ενδείξεις βεβαιώνουν ότι τα δημόσια
οικονομικά παραμένουν σε κρίση βαθιά. Οι εισπράξεις του ΦΠΑ υπολείπονται
σημαντικά των προβλέψεων, επηρεαζόμενες ευθέως από την καχεξία της αγοράς και
την υποχώρηση των προοπτικών ανάπτυξης. H κινητοποίηση των εφοριακών δεν έχει
για την ώρα αποδώσει, καθώς ισχύει το δόγμα «ουκ αν λάβοις παρά του μη
έχοντος». Είναι προφανές ότι η αλυσίδα κρίσης μεταφέρεται και στα δημόσια
ταμεία.

Το σκέλος των δαπανών επίσης δεν ελέγχεται. Το 90% αυτών παραμένει και θα
παραμένει για χρόνια ανελαστικό, καθώς συγκροτείται από μισθούς, συντάξεις και
τόκους. Διερωτάται δε κανείς πώς μπορούν οι κυβερνώντες να μιλούν διά
περιορισμό της σπατάλης, όταν από τις εκλογές του περασμένου Μαρτίου και μέχρι
τις 15 Νοεμβρίου, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία που κατέθεσε στη Βουλή ο
υφυπουργός Εσωτερικών κ. Απ. Ανδρεουλάκος, έχουν υπογραφεί 131.000 συμβάσεις
από το Δημόσιο.

Καθίσταται τώρα φανερό ότι η κυβέρνηση της «απογραφής» άσκησε το 2004 άκρως
επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, απολύτως αναντίστοιχη του προβλήματος που
ανέδειξε κατά τρόπο βάρβαρο και ζημιογόνο για την αξιοπιστία της χώρας.

Φαίνεται το πρόβλημα, τόσο από τη διεύρυνση του ταμειακού ελλείμματος όσο και
από τον προγραμματισμένο για το 2005 δανεισμό του κράτους. Μέχρι τις 15
Φεβρουαρίου το υπουργείο Οικονομικών θα δανεισθεί πάνω από 10 δισ. ευρώ και
εκτιμάται ότι μέχρι τα τέλη Μαΐου θα έχει εξαντλήσει σε ποσοστό 80% το
δανειακό πρόγραμμα του 2005. Με τον θεωρούμενο σχεδόν βέβαιο εκτροχιασμό του
φετινού προϋπολογισμού και τη διατήρηση των δημοσίων ελλειμμάτων σε επίπεδα
κοντά στο 4,5% του ΑΕΠ, ο δανεισμός προβλέπεται να κινηθεί και το 2005 σε πολύ
υψηλά επίπεδα. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι δεν θα πέσει κάτω από τα 37 δισ. ευρώ.

Οριακές αυξήσεις

Υπό αυτές τις συνθήκες, ακόμη και αν αμβλυνθεί το σύμφωνο σταθερότητας, το
ελληνικό δημόσιο χρέος θα διατηρείται σε δυσθεώρητα επίπεδα, για να θυμίζει
ότι οι δημοσιονομικές ανισορροπίες παραμένουν έντονες και άκρως πιεστικές. Δεν
είναι τυχαίο ότι η κυβέρνηση κατευθύνεται σε όσο γίνεται πιεστικότερη
εισοδηματική πολιτική. Οι αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, όπως όλα δείχνουν
θα είναι οριακές, όπως και η περικοπή των συμβασιούχων θα είναι μεγάλη. Είναι
αμφίβολο τελικά αν θα καλυφθεί το ένα τρίτο αυτών. Υπάρχει επίσης σε έσχατη
ανάγκη η εφεδρεία του ΦΠΑ, όπως και η προσαρμογή των φόρων κατανάλωσης στα
καύσιμα. Ειδικώς στις βενζίνες η χώρα έχει αναλάβει υποχρέωση να προσαρμόσει
τον ειδικό φόρο κατανάλωσης από 246 ευρώ το χιλιόλιτρο σε 302 ευρώ το
χιλιόλιτρο μέχρι το 2010. Τυχόν υποχώρηση των διεθνών τιμών θα προσέφερε
ευκαιρία έναρξης της διαδικασίας προσαρμογής.

Δεν είναι λίγοι πάντως εκείνοι που πιστεύουν ότι σταδιακά η κυβέρνηση θα
διολισθαίνει σε περιοριστικές πολιτικές, καθώς θα διαπιστώνει ότι δεν μπορεί
να ελέγξει τα δημόσια οικονομικά, ούτε να καλύψει τις απαιτήσεις των
Βρυξελλών, οι οποίες θα γίνονται φορτικότερες όσο η ελληνική πλευρά δεν
καταγράφει την απαιτούμενη πρόοδο. Οι μέχρι τώρα συστάσεις στηρίζονται στην
πρόβλεψη για έλλειμμα 5,3% το 2004. Όταν θα γνωστοποιηθεί ότι αυτό είναι 6,5%
ή και μεγαλύτερο τότε κανείς δεν εγγυάται για τη στάση της Κομισιόν, ούτε ο κ.
Αλογοσκούφης μπορεί να προσβλέπει επ’ άπειρον στις πολιτικές συμμαχίες με τους
ομολόγους του στις πρόσφατες συνεδριάσεις του Ecofin.

Με ρυθμό χελώνας

Το μεγάλο ζήτημα για την κυβέρνηση είναι ότι δεν αντισταθμίζει τη βαθμιαία
διολίσθηση σε περιοριστικές πολιτικές με διαρθρωτικά αντίμετρα. Πέρα από τη
ρητορεία και τις διακηρύξεις του Πρωθυπουργού κ. K. Καραμανλή για τομές,
αλλαγές και μεταρρυθμίσεις το 2005, δεν υπάρχει εμπράκτως τίποτε που να
επιβεβαιώνει κάποια κινητικότητα. Το Ασφαλιστικό άλλοτε ανοίγει και άλλοτε
κλείνει, η απελευθέρωση των επαγγελμάτων το ίδιο.

Και αυτή ακόμη η απόπειρα διεύρυνσης του ωραρίου των καταστημάτων
περιορίζεται, δεν προωθείται όπως αρχικώς υπολόγιζε ο εμπνευστής της
υφυπουργός Ανάπτυξης κ. Γ. Παπαθανασίου. Επιπλέον τίποτε δεν παραπέμπει σε
άνοιγμα νέων δεσμευμένων από το κράτος αγορών, ούτε μπορεί να πει κανείς ότι
κινείται προς νέες ιδιωτικοποιήσεις, οι οποίες θα ξεφεύγουν του εισπρακτικού
στόχου. Αλλά και εργαλεία αναπτυξιακά όπως το Τρίτο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης
κινούνται με ρυθμό χελώνας, παρά τους όρκους για ταχεία απορρόφηση και
αξιοποίηση ξεχωριστή.

Γενικώς η όλη διαχείριση της οικονομικής πολιτικής προκαλεί ερωτηματικά.
Φαντάζει ασθενής, μοιάζει με καράβι που ταξιδεύει σε θάλασσα φουρτουνιασμένη
χωρίς πυξίδα. Αν συνεχίσει έτσι θα πέσει σε σκοπέλους, θα προκαλέσει ναυάγιο,
με θύματα και πάλι τους φτωχούς και ανήμπορους.