Ο εκσυγχρονισμός που δεν έγινε

Το διάστημα που μεσολάβησε από τις τελευταίες εκλογές είναι, νομίζω, αρκετό
για μια εκτίμηση της κατάστασης που επικρατεί στη χώρα. Πολύ συνοπτικά πιστεύω
ότι σπεύδουμε με συνεχώς αυξανόμενη ταχύτητα στο ίδιο σημείο που βρέθηκε ο κ.
Σημίτης όταν αποφάσιζε, ηθελημένα ή όχι λίγη σημασία έχει πια, τη φυγή από την
πρωθυπουργία. Μια ολόπλευρη κρίση μαίνεται, είναι βαθύτατα δομική και το
πολιτικό σύστημα είναι ανίκανο να τη διαχειριστεί. Μάλιστα επειδή οι εφεδρείες
του συστήματος έχουν εξαντληθεί, δεν υπάρχει περίοδος χάριτος. Τίτλος και
αιτία της κρίσης: «Ο εκσυγχρονισμός που δεν έγινε» και η νεοφιλελεύθερη
πολιτική.

Οι κινητοποιήσεις των αγροτών, πανομοιότυπες με όλες τις προηγούμενες, η
ακρίβεια, η ανεργία, το Ασφαλιστικό, η αδιέξοδη μάχη με τη διαφθορά και τη
διαπλοκή, η έλλειψη επενδύσεων, η μιζέρια του Χρηματιστηρίου, τα άλυτα
δημοσιονομικά, η κρίση στο Αιγαίο και στην Κύπρο δείχνουν ότι τίποτα δεν
άλλαξε. H υποβόσκουσα κρίση στη Νέα Δημοκρατία, τόσο σύντομα μετά τη νίκη στις
εκλογές, η δυσαρέσκεια των στελεχών της, θυμίζει έντονα και καταδεικνύει τα
πολιτικά όρια ενός συντηρητικού κόμματος στη διαχείριση κρίσεων.

Ας δούμε όμως συνοπτικά κάποια ζητήματα, ενδεικτικά μόνο. Θα ήθελα να ρωτήσω
τον κ. Αλογοσκούφη αν με νόμισμα τη δραχμή θα μπορούσε έστω να διανοηθεί
ανατίμησή της κατά περίπου 30% έναντι του δολαρίου και τι θα γινόταν σε αυτήν
την περίπτωση στο εμπορικό ισοζύγιο και στον τουρισμό μας. Αυτό όμως ακριβώς
συμβαίνει σήμερα με το ευρώ, το νόμισμά μας, οπότε ίσως είχαν δίκιο όσοι
έλεγαν ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να χάσει το πολύτιμο εργαλείο της νομισματικής
πολιτικής και ότι σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να έχει το ίδιο νόμισμα με τη
Γερμανία, πριν αναπτυχθούν η πραγματική της οικονομία και η κοινωνία.

Αλλά, πάλι, με το 90% των κρατικών εσόδων δεσμευμένων ήδη για μισθούς,
συντάξεις, δημόσιο χρέος και λειτουργικές δαπάνες, πώς άραγε ο κ. Αλογοσκούφης
θα κατεβάσει στο 3% το έλλειμμα του προϋπολογισμού, που επιβάλλει το Σύμφωνο
Σταθερότητας, ενώ ταυτόχρονα θα μειώνει το δημόσιο χρέος; Μήπως είχαν κάποιο
δίκιο όσοι έλεγαν ότι η ΟΝΕ έγινε από άλλους και για άλλους; Μήπως όμως όλοι
γνώριζαν και τότε και τώρα και εδώ στην Αθήνα και εκεί στις Βρυξέλλες τι
γίνεται με τους αριθμούς και είχαν δίκιο όσοι έλεγαν ότι στην ΟΝΕ μπήκαμε με
πολιτικούς και όχι με οικονομικούς όρους; Μπήκαμε γιατί τα δώσαμε όλα στο
Αιγαίο και στην Κύπρο και όχι γιατί πιάσαμε τους οικονομικούς δείκτες. Πρέπει
άραγε να είναι κανείς εξαιρετικά καχύποπτος για να αναρωτηθεί με τι
ανταλλάξαμε την παραίτηση από κάθε αντίδραση στην τουρκική ένταξη στην
Ευρωπαϊκή Ένωση και γιατί σχεδόν κανείς δεν μίλησε;

Τα ερωτήματα θα μπορούσαν να συνεχιστούν απεριόριστα δείχνοντας με πληρότητα
τι θα πει δομική κρίση, τι συμβαίνει δηλαδή όταν ο παραγωγικός μηχανισμός και
ο ευρωπαϊκός κανονισμός λειτουργίας είναι ασύμβατοι! Ή, αλλιώς, όταν μία
οικονομία καθυστερημένη και με ένα μεγάλο τμήμα του λαού να πένεται
υποχρεώνεται να λειτουργήσει με ρυθμούς και κανόνες μεταβιομηχανικής εποχής,
σε περιβάλλον νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης. Αυτό είναι το ελληνικό
πρόβλημα. Το πολιτικό πρόβλημα όμως είναι πώς και με ποιες κοινωνικές,
οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις θα γίνει η υπέρβαση της καθυστέρησης, σε
πόσο χρόνο, με ποια κατανομή βαρών και προοπτική. Τεράστιο πραγματικά ζήτημα.

H χώρα όμως πρέπει να επιβιώσει και υπάρχει μόνο το εμπρός που επιβάλλει
τομές, ρήξεις με το παρελθόν και ριζική αλλαγή της οικονομικής και κοινωνικής
πολιτικής, ώστε να προωθηθεί η σταθεροποίηση με παράλληλη ανάπτυξη και
κοινωνική προστασία. H συνέχιση του δοκιμασμένου και αποτυχημένου οικονομικού
και πολιτικού μοντέλου θα πολλαπλασιάσει τα αδιέξοδα. Κυρίως όμως επιβάλλεται
εδώ και τώρα ριζική αλλαγή του κομματικού και πολιτικού συστήματος. Όλοι δε
όσοι αποτελούν το πολιτικό προσωπικό της χώρας θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η
εξουσία δεν προσφέρει πια ούτε στιγμή απόλαυσης. H ώρα αυτή είναι μόνο για
προσφορά και θυσίες.

O Δημήτρης Τσοβόλας είναι πρώην υπουργός Οικονομικών