Tο ΠAΣΟK αναζητεί την ταυτότητά του

Σαράντα ημέρες πριν από το 9ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, ο κύκλος αναζήτησης της
χαμένης, μετά τις εκλογές, ταυτότητας του κόμματος δεν λέει να κλείσει. Πέμπτη
βράδυ στο «Τιτάνια», διάσκεψη στελεχών για να υπάρξει η τελική έγκριση του
Κειμένου των Πολιτικών Θέσεων που θα παρουσιαστούν στο Συνέδριο.

Μια σειρά πολιτικών και οργανωτικών προβλημάτων έχει να επιλύσει ο Γ. Παπανδρέου 40 μέρες πριν από το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ

Κείμενο «παλιού καιρού», που προέκυψε από πολύμηνη διαδικασία στο πλαίσιο της
ομάδας που δούλεψε για την κατάρτισή του, επί εκατοντάδων προτάσεων που της
υποβλήθηκαν. Κείμενο με οραματικό χαρακτήρα και αναφορές στο ΠΑΣΟΚ «του
μέλλοντός μας», που (θα) είναι «ανοιχτό, πατριωτικό, δημοκρατικό και
σοσιαλιστικό πολιτικό Κίνημα ελεύθερων και ενεργών πολιτών». Οι αναγωγές στην
ανάλογη αναφορά που περιλαμβανόταν στη Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη,
δημιουργούν την αίσθηση ότι – ναι – το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να προσαρμοστεί στις
καινούργιες συνθήκες που έχουν δημιουργήσει η ήττα και οι ανακατατάξεις στο
εκλογικό σώμα. Και παράλληλα να καλλιεργήσει την εικόνα πολυσυλλεκτικού
κόμματος – ποια, άλλωστε, άλλη ανάγκη εξυπηρετεί ο χαρακτηρισμός «Κίνημα
ελεύθερων και ενεργών πολιτών»;

Ερωτήματα. Το κείμενο είναι, λίγο-πολύ, δημοσιευμένο στις εφημερίδες της ίδιας
ημέρας, πολλοί από τους μετέχοντες στη διάσκεψη το έχουν πάρει στα χέρια τους
από ημέρες, αλλά οι περισσότεροι από αυτούς που ζητούν να λάβουν τον λόγο δεν
στέκονται καν σε αυτό. Έχουν άλλα, πιο ρεαλιστικά ερωτήματα για το ΠΑΣΟΚ.
Ερωτήματα που αδορούν το τι είναι το ΠΑΣΟΚ σήμερα, πώς πορεύεται, ποιο είναι
το είδος της αντιπολίτευσης που κάνει, σε τι στοχεύει και πώς θα καταφέρει να
ανακτήσει την εμπιστοσύνη του κόσμου. Ο K. Σκανδαλίδης – που συντόνιζε τη
διάσκεψη – και σειρά κορυφαίων στελεχών που παρακολουθούσαν τις τοποθετήσεις
βαρέθηκαν να ακούν ότι «ο κόσμος δεν μας ακούει, ο κόσμος είναι ακόμη
θυμωμένος με το ΠΑΣΟΚ».

H αλήθεια είναι ότι αυτό το τελευταίο προκύπτει και από τις περισσότερες
δημοσκοπήσεις που γίνονται όλο αυτό το διάστημα και είναι ίσως το πιο σοβαρό
πρόβλημα που έχει να ξεπεράσει ο Γιώργος Παπανδρέου στην πορεία προς το
Συνέδριο.

«Εθνικός διάλογος». Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Παπανδρέου θα μιλήσει σε δύο
προσυνεδριακές ημέρες «εθνικού διαλόγου» – η πρώτη θα έχει θέμα τους
οικονομικούς μετανάστες στην Ελλάδα, η δεύτερη την πολιτική για το περιβάλλον
– και όλο αυτό θα είναι ενταγμένο στην προσπάθεια «επικαιροποίησης» της
πολιτικής του ΠΑΣΟΚ. Τον Φεβρουάριο τοποθετούνται οι δύο ημέρες «εθνικού
διαλόγου» και τον ίδιο μήνα ο Γ. Παπανδρέου θα ολοκληρώσει έναν κύκλο
περιοδειών στην περιφέρεια που έχουν αφορμή τις αγροτικές κινητοποιήσεις, αλλά
θα είναι τοποθετημένες στο πλαίσιο της προσπάθειας που κάνει το ΠΑΣΟΚ να
απαντήσει στην πίεση της βάσης «για πιο στοχευμένη και εντονότερη
αντιπολίτευση». H προσπάθεια αυτή αρχίζει σήμερα από τη Λάρισα και τις
επόμενες εβδομάδες ο κ. Παπανδρέου θα επισκεφθεί την Αιτωλοακαρνανία, περιοχές
της Κρήτης και της Πελοποννήσου.

Ένας χρόνος. Με μεγάλη συγκέντρωση σε κλειστό χώρο στην Αθήνα, ο
Γιώργος Παπανδρέου θα γιορτάσει τα πρώτα του «γενέθλια» στην ηγεσία του
κόμματος. H συγκέντρωση θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου.

Πολλοί λένε ότι ο προσυνεδριακός διάλογος γι’ αυτό το Συνέδριο μοιάζει να
είναι «προσωπική υπόθεση του Γιώργου Παπανδρέου». Είναι μία εκτίμηση που δεν
απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Αν το ΠΑΣΟΚ αποτυγχάνει να κινητοποιήσει
ευρύτερες κοινωνικές δυνάμεις να μετέχουν στο διάλογο, είναι γιατί το
ερμαφρόδιτο εσωκομματικό πολιτικό περιβάλλον που έχει δημιουργηθεί μετά τις
δύο εκλογικές ήττες, ουσιαστικά έχει ακυρώσει τη συμμετοχή σημαντικής μερίδας
στελεχών πρώτης γραμμής. Οι συνεργάτες του προέδρου του ΠΑΣΟΚ υποστηρίζουν ότι
η ευθύνη ανήκει αποκλειστικά στα στελέχη: λειτουργώντας με τις σταθερές μιας
30ετίας, αδυνατούν – ή αρνούνται – να δουν τη νέα πραγματικότητα στο ΠΑΣΟΚ και
να προσδιορίσουν τη θέση τους σε αυτή. Ότι ουσιαστικά η σκέψη τους είναι
«παγωμένη» στο ποιο ρόλο θα παίξουν στη μετά το Συνέδριο εποχή, αν θα είναι
στα νέα όργανα, με ποιο ρόλο και με ποιες αρμοδιότητες. Ότι τους κατατρύχει,
δηλαδή, «ανασφάλεια»…

H άλλη πλευρά αντιτείνει ότι ακόμη και να ήθελε να προσφέρει, δεν της δίνονται
οι δυνατότητες. Ότι σχεδόν λειτουργεί απαγορευτικά το νέο υποσύστημα εξουσίας
που περιβάλλει τον πρόεδρο.

Ότι κάθε τόσο υπάρχουν «διαρροές» για το τι προκαλεί «δυσφορία» στον πρόεδρο,
σε σχέση με τις δικές τους πρωτοβουλίες και κινήσεις. Ότι ακόμη και τώρα,
σαράντα ημέρες πριν από το Συνέδριο, δεν έχει δείξει τι σκέπτεται να κάνει σε
σχέση με τα πολιτικά όργανα που δημιουργεί – για τη σύνθεσή τους. Θα εκφράζουν
το «όλον ΠΑΣΟΚ» ή θα έχουν μονοσήμαντη διάρθρωση;

Προεδρικές προσπάθειες, πολυσέλιδα κείμενα, καλές προθέσεις, αλλά και
ερωτήματα, καχυποψία, ανασφάλεια, και απραξία – να τι συνθέτει την εικόνα της
αξιωματικής αντιπολίτευσης έξι εβδομάδες πριν από το κρίσιμο Συνέδριο του
ΠΑΣΟΚ…

Τα έξι αγκάθια του Συνεδρίου

1. ΠΡΟΒΛΗΜΑ με τη σύνθεση του Πολιτικού Συμβουλίου. 21 μέλη κρίνονται
πολλά, με το επιχείρημα ότι το Εκτελεστικό Γραφείο υπολειτουργούσε με 11 μέλη,
το Π.Σ. θα «δουλέψει» με τα διπλάσια;

2. ΠΡΟΒΛΗΜΑ με τον γραμματέα. Ορισμένοι επιδιώκουν τη διατήρηση του
«θεσμού» ως έχει, άλλοι, και ο Γ. Παπανδρέου πλέον, εκτιμούν ότι δεν
χρειάζεται σ’ αυτήν τη φάση γραμματέας τύπου K. Λαλιώτη ή Μιχ. Χρυσοχοΐδη.
Ίσως καθιερωθεί ο (υποβαθμισμένος) θεσμός του οργανωτικού γραμματέα. Την
«πλήρωσε» ο Χρ. Πολυζωγόπουλος, ο οποίος είχε εκφράσει «ενδιαφέρον» και
«κάηκε» πρόωρα.

3. ΠΡΟΒΛΗΜΑ με τη σύνθεση των πολιτικών οργάνων γενικά, και του
Πολιτικού Συμβουλίου ειδικότερα. Θα συμπεριλαμβάνει όλα τα κορυφαία στελέχη
(Βενιζέλο κ.ά) ή θα είναι μόνο του «κλίματος» της ηγεσίας;

4. ΑΠΟ ΠΟΙΟ όργανο θα εκλεγούν τα μέλη του Πολιτικού Συμβουλίου; Από το
εκλογικό σώμα των 5.000 συνέδρων ή από τα περίπου 300 μέλη του Εθνικού
Συμβουλίου; Εκλογή από το Συνέδριο θα δώσει ευρεία νομιμοποίηση στο όργανο.
Εκλογή από το Εθνικό Συμβούλιο θα δώσει την ευχέρεια χειρισμών» ως προς τη
σύνθεση.

5. ΟΙ ΤΡΕΙΣ θητείες για πρόεδρο, Πολιτικό Συμβούλιο, Εθνικό Συμβούλιο,
που μεταφράζονται σε 12 χρόνια θητεία, είναι εύκολο να ισχύουν όταν είσαι
αντιπολίτευση – σε ανύποπτο, πολιτικά, χρόνο δηλαδή – αλλά τι γίνεται όταν το
κόμμα (ξανα)γίνει κυβέρνηση;

6. ΠΩΣ ΘΑ αποτραπεί η στελέχωση των νέων δημοτικών και θεματικών
οργανώσεων από τα στελέχη του «τοπικού» ΠΑΣΟΚ που στελέχωναν μέχρι τώρα τις
καταργούμενες οργανώσεις του κόμματος, και έχουν απαξιωθεί στις τοπικές
κοινωνίες;

H περίπτωση του Γραμματέα

Υπάρχει και η περίπτωση του Χρ. Πολυζωγόπουλου, προέδρου της ΓΣΕΕ. Εκείνος θα
ήθελε να γίνει γραμματέας του ΠΑΣΟΚ, ο Γ. Παπανδρέου μπορεί και να το σκέφτηκε
κάποια στιγμή, οι γύρω του ήταν της άποψης ότι ένας συνδικαλιστής με τα
χαρακτηριστικά του Πολυζωγόπουλου στη θέση του γραμματέα του κόμματος μάλλον
αρνητικό αντίκτυπο θα είχε στον μεσαίο χώρο, στον οποίο σταθερά στοχεύει το
ΠΑΣΟΚ. Το αποτέλεσμα; H «υποψηφιότητα» κάηκε πριν καν σχηματοποιηθεί. Τώρα δεν
είναι καν σίγουρο ότι θα καθιερωθεί η θέση – τι χρειάζεται γραμματέας όταν
είσαι αντιπολίτευση; Ο γραμματέας είναι απαραίτητος την περίοδο που είσαι
κυβέρνηση για να βοηθάει τον πρωθυπουργό ασχολούμενος με το κόμμα, είναι η
άλλη άποψη.