Aποκλεισμός μικρών εταιρειών από τα νέα έργα

Περίπου 700 εκατ. ευρώ οφείλει στις κατασκευαστικές εταιρείες, εδώ και μήνες, το κράτος, για ολυμπιακά και άλλα έργα

Προβλήματα ρευστότητας αναφύονται στην ευρύτερη επιχειρηματική αγορά,
επιτείνοντας την αίσθηση οικονομικής καχεξίας που διαπερνά μεγάλη μερίδα του
πληθυσμού. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του κατασκευαστικού τομέα, ο
οποίος οδηγείται σε κρίση εξαιτίας της διακοπής αποπληρωμής των έργων. Όπως
μεταδίδεται από τον κύκλο των εμπορικών τραπεζών, το κράτος δεν προχωρεί ή,
καλύτερα, καθυστερεί την εξόφληση ολυμπιακών και άλλων έργων. Εδώ και μήνες,
οφείλει στις κατασκευαστικές εταιρείες περίπου 700 εκατ. ευρώ.

Κατά μία εκδοχή, η μη αποπληρωμή ολοκληρωμένων έργων αποδίδεται στις
δημοσιονομικές συνθήκες, ειδικότερα στην προσπάθεια της κυβέρνησης να
συγκρατήσει την περαιτέρω διεύρυνση των ελλειμμάτων κατά το 2004, οι
λογαριασμοί του οποίου κλείνουν τέλη Φεβρουαρίου. Ανεξαρτήτως, πάντως, των
λόγων καθυστέρησης, οι συνέπειες αυτής είναι δεδομένες και ήδη επιδρούν
συνολικά στον τομέα των κατασκευών και στους συγγενείς κλάδους.

Αλυσίδα κρίσης

Όπως εξηγούν ανώτερα τραπεζικά στελέχη, η μη αποπληρωμή των έργων έχει πια
ξεπεράσει τις κατασκευαστικές και μετακυλίεται – μέσω των συνδεόμενων, πολλών
δραστηριοτήτων – συνολικά στην αγορά. Μία αλυσίδα κρίσης που ξεκινά από τις
τεχνικές εταιρείες έχει απλωθεί σχεδόν σε όλη την επιχειρηματική αγορά.
Προφανώς, χωρίς ρευστότητα οι κατασκευαστές δεν πληρώνουν με τη σειρά τους
μικρότερους εργολάβους, προμηθευτές υλικών και άλλους που συμμετέχουν, ευθέως
ή εμμέσως, στην κατασκευή των έργων. Αυτοί ακολούθως πράττουν τα ίδια και με
την παρέλευση των μηνών η αδυναμία ή η έλλειψη ρευστών διαπερνά μεγάλο αριθμό
επιχειρήσεων και επαγγελματιών.

Χαμένη αξιοπιστία

Αποτέλεσμα αυτής της αλυσίδας κρίσης είναι να «σκάνε» επιταγές, να μακραίνει η
εξόφληση υποχρεώσεων, δάνεια προς τις τράπεζες να μην αποπληρώνονται, γενικώς
να σπάνε δεσμοί εμπιστοσύνης στην ευρύτερη επιχειρηματική αγορά. Οι τραπεζίτες
σημειώνουν πως αυτή η διάρρηξη σχέσεων και δεσμών εμπιστοσύνης στην αγορά έχει
πολλαπλές συνέπειες και, επιπλέον, δεν αποκαθίσταται εύκολα. Τα 700 εκατ. ευρώ
που σήμερα λείπουν από την «πιάτσα», πιέζουν αφόρητα επιχειρήσεις και
επιχειρηματίες και – το σημαντικότερο – χάνεται για πολλούς η αξιοπιστία, ό,τι
πολυτιμότερο για την αγορά και τις συναλλαγές. Όπως έλεγε επιφανής τραπεζίτης,
η αποκατάσταση ομαλότητας και εμπιστοσύνης στην αγορά θα απαιτήσει την
εξασφάλιση ρευστών διαθεσίμων πολλαπλάσιων από τα οφειλόμενα 700 εκατ. ευρώ.

Βυθίζονται

Πέραν αυτών, η καθυστέρηση αποπληρωμής των κατασκευαστών έχει και άλλες
παρενέργειες, ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσες. Τη μεγαλύτερη ζημία υφίστανται οι
μικρότερες – και δυστυχέστερες – κατασκευαστικές εταιρείες, οι οποίες
υπολόγιζαν να ανασάνουν από την αποπληρωμή των έργων. Οι καθυστερήσεις τις
βυθίζουν κυριολεκτικά, καθώς εμποδίζουν ακόμη και τη συμμετοχή τους στις
προσεχείς δημοπρατήσεις νέων έργων. Μη έχοντας ρευστότητα, πιθανώς δεν είναι
συνεπείς στις υποχρεώσεις τους προς τις τράπεζες – και αυτές, λογικά, δεν θα
είναι διαθέσιμες να προσφέρουν με άνεση χρηματοδοτικές διευκολύνσεις.

Όπως τονίζουν οι τραπεζίτες αυτή τη στιγμή, εξαιτίας της κυβερνητικής στάσης,
υποχωρεί η ανταγωνιστικότητα των μικρότερων τεχνικών εταιρειών, οι οποίες δεν
θα είναι σε θέση να «χτυπήσουν» έργα, όπως θα μπορούσαν υπό άλλες συνθήκες.
Αντιθέτως, ενισχύεται η θέση όσων κατασκευαστών διατηρούσαν ρευστότητα όλο το
προηγούμενο διάστημα. Άθελά της η κυβέρνηση, με τις πράξεις της, ενισχύει τη
θέση των μεγάλων κατασκευαστών και… ορκισμένων εχθρών της. Οι τρεις
μεγαλύτερες τεχνικές εταιρείες, που τα προηγούμενα χρόνια κατηγορήθηκαν για
μονοπώληση των δημοσίων έργων, λόγω της υψηλής ρευστότητας που έχουν
εξασφαλίσει ουδόλως επηρεάζονται. Αντιθέτως, μάλιστα, ενισχυόμενες έναντι των
ανταγωνιστών τους, από θέση ισχύος θα κατέλθουν στις προσεχείς δημοπρατήσεις,
θα είναι σε θέση να υποστηρίξουν με άνεση τις προσφορές τους και, πιθανότατα,
θα είναι αυτές που θα κερδίσουν τους «καθαρούς» πια διαγωνισμούς, χωρίς κανείς
να μπορεί να πει το παραμικρό.

Με άλλους λόγους, η κυβέρνηση θα έχει αυτοαναιρεθεί πλήρως, με δική της ευθύνη
θα οδηγεί σε επανασύσταση του «καρτέλ» των ισχυρών – και τούτη τη φορά δεν θα
είναι σε θέση να το αμφισβητήσει.