ANAΛΩΣIMA Διδάγματα της Iστορίας

Καιρό είχα να ακούσω ένα «γιατί;». Ένα παιδικό «γιατί» που να με δυσκολέψει.
Τα πεθύμησα τα γιατί τους. Έδιναν στις καταστάσεις και στους ανθρώπους
και στα γεγονότα, μια λογική διάσταση. Απαιτούσαν μια λογική διάσταση.
Μεγάλωσαν πια τα παιδιά μου και δεν ρωτάνε γιατί τα πράγματα είναι όπως είναι.
Μόνο πώς λέγονται ρωτάνε και πόσο κάνουν. Το γιατί, λοιπόν, η ξεχασμένη λέξη,
που κάποτε δεν προλαβαίναμε να την απαντάμε, ήρθε τώρα ξανά, για το Άουσβιτς.
Δεν έγιναν στο σχολείο ομιλίες, μπα. Αυτά τα πράγματα δεν λέγονται και δεν
εξηγούνται στα σχολεία, αν και θα έπρεπε. Δουλειά δασκάλων είναι και ύλη
μαθημάτων. «Γιατί τα έβαλαν με τους Εβραίους ειδικά;», ρωτάει ο μαθητής μου,
βλέποντας τις εικόνες του στρατοπέδου που ξαναβγήκαν στις οθόνες για την
επέτειο της απελευθέρωσης. Κάποιος λόγος θα υπήρχε, σκέφτεται το παιδί. «Δεν
είναι πια και τόσο διαφορετική η θρησκεία τους, για να τους μισούν τόσο,
μάλλον μοιάζει πάρα πολύ…». Οι εικόνες και οι λέξεις τού αφιερώματος στο
Άουσβιτς, δεν χωράνε στο μυαλό του. Τι να του πω; Πώς να καταλάβει; Πού να βρω
παραδείγματα; Μήπως αυτά που ακούμε γύρω μας κάθε μέρα; Στα μαγαζιά, στα
λεωφορεία, στον δρόμο, για τους Αλβανούς ας πούμε, μια αθώα κουβέντα, εύκολη
αφορμή να έρθεις σε επαφή με τον γείτονα, οι παλιο-Αλβανοί, οι έτσι, οι
αλλιώς, που είναι κλέφτες από τη φάρα τους, έλεγε κάποιος τις προάλλες,
ταιριάζει αυτό το παράδειγμα; Που φταίνε για όλα, όπως τότε έφταιγαν οι
Εβραίοι για όλα και μερικά ακόμα μιάσματα. Όχι, όχι, υπερβάλλω. Δεν μπορεί να
είναι έτσι. Κάποιο λάθος συσχετισμό έκανα. Ξέχασα τα διδάγματα της Ιστορίας.
Διδαχθήκαμε στο μεταξύ, αυτό να μην ξεχάσω.