MBA LΑURΑ RΕSΝΙΚΟFF H σωστή αναδιάρθρωση σώζει τις επιχειρήσεις

H Laura Resnikoff διδάσκει «turnaround management» στο Columbia Business
School από το 1991. Πέρυσι στο Τόκιο, προσκεκλημένη της ιαπωνικής κυβέρνησης,
παρουσίασε το πρώτο «πρότυπο μάθημα», διάρκειας 30 ωρών, με θέμα την
επιχειρησιακή αναδιάρθρωση. H κυρία Resnikoff ήλθε πρόσφατα στην Ελλάδα, ως
προσκεκλημένη του Συλλόγου Αποφοίτων του Πανεπιστήμιου Columbia, και απάντησε
στις ερωτήσεις των «ΝΕΩΝ».

Κατά πόσον το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης θέτει το αίτημα της
αναδιάρθρωσης των σύγχρονων επιχειρήσεων;

Πιστεύω ότι η παγκοσμιοποίηση μας οδηγεί σε περαιτέρω άνοιγμα των αγορών, σε
εισαγωγή νέων εταιρειών στην αγορά, σε μια νέα λογική ανταγωνισμού. Από εκεί
και πέρα, όταν μία εταιρεία μπαίνει σε διαδικασία αναδιάρθρωσης, τότε πρέπει
να έχει στόχο να φτάσει, αν όχι να ξεπεράσει, τα «στάνταρ» που προσφέρουν οι
άλλες εταιρείες του χώρου στους πελάτες τους. Όλα, λοιπόν, αρχίζουν από το πώς
μπορούμε να έχουμε μια επιτυχημένη εταιρεία· και η αναδιάρθρωση είναι αναγκαία
για κάθε εταιρεία, εφόσον ζούμε σε έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον.
Ξαφνιάστηκα ιδιαίτερα την περασμένη βδομάδα, όταν η Wall-Mart ανακοίνωσε τα
ετήσια αποτέλεσματά της, όχι επειδή είναι αμερικανική εταιρεία, αλλά κυρίως
επειδή έχει λιγότερα από 20 χρόνια ζωής και σήμερα κάνει πωλήσεις της τάξεως
των 260 δισ. δολαρίων. Έχει καταφέρει, όπου κι αν ανοίγει, να επιβάλει και να
καθιερώνει τους δικούς της κανόνες λειτουργίας, έχει δημιουργήσει δεσμούς
εξάρτησης και επιρροής με τους προμηθευτές της και φανταστείτε ότι ουσιαστικά
τώρα αναπτύσσεται.

Στο πλαίσιο της ενοποίησης της Ευρώπης, μπορούμε να μιλάμε για έναν κοινό
τύπο ευρωπαϊκής επιχείρησης που θα λειτουργήσει ως υπόδειγμα για τις
ευρωπαϊκές επιχειρήσεις;

Δεν ξέρω αν είμαι η πλέον κατάλληλη να αναλύσω τις ευρωπαϊκές πρακτικές
επιχειρηματικότητας. Κατά την άποψή μου, δεν νομίζω ότι υπάρχει ένας
ευρωπαϊκός τρόπος απέναντι στον αμερικανικό ή απέναντι στον γιαπωνέζικο τρόπο.
Αυτό που θεωρώ σημαντικότερο είναι ότι όλοι οι μεγάλοι όμιλοι εταιρειών
αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα. Θέλω να επισημάνω πως έχουμε διαφορετική
ιστορία όσον αφορά τον ανταγωνισμό. Στις ΗΠΑ ο ανταγωνισμός υπήρξε πιο σκληρός
ανάμεσα στις εταιρείες απ’ ό,τι παραδοσιακά υπήρξε στην Ευρώπη. Επίσης, στις
ΗΠΑ έχουμε πολύ λιγότερη ανάμειξη του κράτους απ’ ό,τι είχατε, και έχετε
ακόμη, στην Ευρώπη. Νομίζω, όμως, ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις
αποφάσισαν να αποσυρθούν από την ενεργό ανάμειξη στην καθημερινή λειτουργία
των επιχειρήσεων. Ως Αμερικανή, δεν είμαι υπερήφανη που ορισμένοι managers
μεγάλων αμερικανικών εταιρειών αποφάσισαν να κόψουν τα προνόμια των
συνταξιοδοτικών προγραμμάτων των εταιρειών τους. Αν πιστεύω ότι πρέπει να
έχουμε κρατική παρεμβατικότητα; Όχι. Πρέπει να γίνεται ανοιχτή συζήτηση,
πρέπει να επεμβαίνουν οι μέτοχοι και αυτό που θα πρότεινα είναι περισσότερη
ανάπτυξη, πολύ περισσότερη και διαρκής ανάπτυξη, ειδικά στην Ευρώπη. Θεωρώ ότι
η Ευρώπη περνά φάση ουσιαστικής αλλαγής σχετικά με τις αγορές κεφαλαίου και
διαφοροποίησης στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των εταιρειών από τις τράπεζες και
στην αναζήτηση εναλλακτικών μορφών ιδιοκτησίας, αυτή είναι αλλαγή. Κάτι που
έγινε στην Αμερική πριν από μερικές δεκαετίες.

Ποιος τύπος οργανωτικής δομής θεωρείτε ότι είναι ο πιο κατάλληλος για μία
σύγχρονη ανταγωνιστική επιχείρηση;

Νομίζω ότι η τάση πλέον, παγκοσμίως, είναι η ίδια. Να αφήνεις τους ανθρώπους
να αντιλαμβάνονται και να χειρίζονται τις αρμοδιότητές τους. Βεβαίως, στην
εποχή μας όλο και περισσότερο υπάρχουν διατμηματικές συνεργασίες. Με αυτήν τη
λογική, πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό να μοιράζεσαι τις πληροφορίες, οι
οποίες θεωρούνται εμπιστευτικές σε έναν οργανισμό. Πρέπει οι άνθρωποι να
νιώθουν ότι η εταιρεία τούς εμπιστεύεται, ότι έχουν να αποδώσουν λογαριασμό
και ότι πρέπει να ανταποκριθούν στην εμπιστοσύνη που τους δείχνει η εταιρεία.
Και με αυτήν τη λογική, οι μάνατζερ πρέπει να είναι γενναίοι και να καταλάβουν
πως δεν χρειάζονται την αποκλειστικότητα και τη δύναμη της πληροφορίας έπειτα
από μακρά και επιτυχημένη καριέρα στη διαχείριση κεφαλαίων ως διευθυντικά
στελέχη πολλών εταιρειών, όπως οι The Equity Group, First City Group, American
Can Company κ.ά. Αντιθέτως, ενδυναμώνουν τη θέση τους από τη στιγμή που
μοιράζονται την πληροφορία. Ιδιαίτερα όταν μιλάμε για δομή, αυτή δεν μπορεί να
λειτουργήσει στην απομόνωση. Και νομίζω ότι ειδικά οι ευρωπαϊκές εταιρείες,
ιδιαίτερα στο θέμα της προθυμίας να μοιραστούν την πληροφορία, πρέπει να το
αναπτύξουν πολύ περισσότερο. Βεβαίως, η μεγαλύτερη ειρωνεία είναι να ζητάς από
κάποιον να μπει σε ένα πρόγραμμα αλλαγής και αναδόμησης χωρίς να του έχεις
δώσει τους αναγκαίους πόρους, αφήνοντας τον να αποτύχει ούτως ώστε να πεις
”το πρόγραμμα απέτυχε, ας γυρίσουμε στο παλαιό τρόπο διοίκησης”.

Τι πιστεύετε για τη νέα κυβέρνηση Μπους και σε ποιες οικονομικές πολιτικές
πρέπει να δοθεί έμφαση;

Νομίζω ότι η Αμερική πρέπει να είναι πιο υπεύθυνη όσον αφορά τις δημόσιες
δαπάνες. Στην Ευρώπη γίνεται ανοιχτός διάλογος και απόδοση ευθυνών για τα
ελλείμματα και νομίζω ότι αυτό στην Αμερική δεν γίνεται. Επίσης, πρέπει να
είμαστε πολύ προσεκτικοί στο πώς φορολογούμε, τι είδους δαπάνες κάνουμε, τι
θεωρούμε ανεκτό έλλειμμα. Αυτά νομίζω ότι πρέπει να μας απασχολήσουν στην
Αμερική τα επόμενα χρόνια. Ευτυχώς, το δολάριο παραμένει δημοφιλές νόμισμα για
τις διεθνείς συναλλαγές. H αλήθεια είναι ότι κανένας από εμάς δεν ξέρει πότε
το αυξανόμενο έλλειμμα θα διογκωθεί σε τέτοιο βαθμό, που θα επηρεάσει τους
παγκόσμιους αγοραστές δολαρίου και θα πουν ότι δεν τους ικανοποιεί πια το
δολάριο.

H Ελλάδα πρέπει να επενδύσει στο πνευματικό κεφάλαιο

Στο ερώτημα κατά πόσον οι περιοχές των Βαλκανίων, της
Κεντρικής Ευρώπης και της Νοτιοανατολικής Ασίας, οι οποίες
χαρακτηρίζονται από υπερβολικούς ρυθμούς ανάπτυξης, μπορούν να
λειτουργήσουν ως θύρα ανάπτυξης και για άλλες χώρες, η κυρία
Resnikoff απαντά:

Αν παρατηρήσει κάποιος τον ρυθμό αλλαγής σε αυτές τις αναπτυσσόμενες αγορές θα
διαπιστώσει ότι πράγματι είναι πολύ υψηλός, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε πως
ξεκινούν από πολύ χαμηλή βάση. Κάποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι είναι
πολύ καλύτερο να δουλεύει κανείς σε μια χώρα με ρυθμό ανάπτυξης 30% ή 40% παρά
στην Αμερική. Αν το δούμε, όμως, από πλευράς απόλυτων αριθμών, το 2% ρυθμός
ανάπτυξης της Αμερικής υπερκεράζει κατά πολύ τους ρυθμούς των αναδυομένων
αγορών. H αναδιάρθρωση είναι μία «βήμα προς βήμα» διαδικασία, έτσι δεν μπορείς
να χάσεις ένα από αυτά και να πας τρία βήματα μπροστά. Κάθε βήμα είναι
αναγκαίο και τα βήματα μπορεί να φαίνονται – και να είναι – μικρά, αλλά στο
τέλος αυτά είναι που αποδίδουν. Και αυτό ισχύει για μια εταιρεία, για έναν
άνθρωπο, αλλά και για μία χώρα. Ένα καλό παράδειγμα, είναι η σύγκριση μεταξύ
Τσεχίας και Πολωνίας, όπου οι Τσέχοι είχαν πολύ υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης τα
πρώτα χρόνια μετά την πτώση του Συμφώνου της Βαρσοβίας και τώρα αντιμετωπίζουν
θεμελιώδη προβλήματα, σε αντίθεση με τους Πολωνούς, οι οποίοι αναπτύχθηκαν πιο
αργά. Βεβαίως, και αυτοί αντιμετωπίζουν κάποια προβλήματα – αναμενόμενα, αλλά
όχι τόσο σοβαρά.

Ειδικά η Ελλάδα πρέπει να συνεχίσει να επενδύει στο πνευματικό κεφάλαιο αφού
κυρίως προσφέρει υπηρεσίες και – άρα – πρέπει να προσφέρει υπηρεσίες σε ακόμη
υψηλότερο επίπεδο. Αυτό απαιτεί να έχετε σταθερό νομοθετικό πλαίσιο. Όλοι
μιλούν για τη σημασία της απελευθέρωσης, αλλά εγώ πάντα επισημαίνω την εξίσου
μεγάλη σημασία των νομοθετικών ρυθμίσεων, οι οποίες προστατεύουν τις ανάγκες
της αγοράς κεφαλαίου.