Διαστάσεις Tο άλλο πρόσωπο της Aμερικής

«Δεν ντρέπονται όλες αυτές οι μουσουλμανικές κυβερνήσεις που απευθύνουν
συνεχώς εκκλήσεις για κορανική αλληλεγγύη, αλλά όταν τους χρειαζόμαστε
πραγματικά αρκούνται να μας στείλουν ψίχουλα;»

Νότια Ασία. Κύμα καταστροφής και κύμα βοήθειας (σκίτσο του Arcadio)

Αυτό το ερώτημα απηύθυνε ένας αναγνώστης της Τζακάρτα Ποστ,
σχολιάζοντας την προκλητικά μικρή βοήθεια – μόλις 213 εκατομμύρια δολάρια –
που έστειλαν οι χώρες του Κόλπου στα θύματα των τσουνάμι. Ο πιο μεγάλος
εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, η Σαουδική Αραβία, έστειλε λιγότερα χρήματα
από την Ολλανδία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποδείχθηκαν πιο τσιγκούνικα από
τη Φινλανδία και το Μπαχρέιν έστειλε την ίδια οικονομική βοήθεια με την…
Αλγερία. Για επαίσχυντα νούμερα μιλά το αλ-Τζαζίρα, προσβλητική χαρακτηρίζει
τη στάση των αραβικών καθεστώτων ο Τύπος του Κουβέιτ. «H αλήθεια είναι ότι
εμείς, οι Άραβες, πάντα κάπου προσκρούουμε», έγραψε ο Αμπντέλ Μπάρι Ατουάν,
διευθυντής της εφημερίδας Al Quds Al Arabi που εδρεύει στο Λονδίνο. «Το
έχουμε αποδείξει στην ειρήνη και στον πόλεμο, στην οικοδόμηση της δημοκρατίας
και στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τώρα προσκρούουμε σε ένα άλλο
μέτωπο, στο ανθρωπιστικό».

Αυτή είναι η μία έκπληξη – η δυσάρεστη. H ευχάριστη έκπληξη είναι η στάση των
Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες ύστερα από κάποιους δισταγμούς αποφάσισαν τελικά
να συνεργαστούν με τα Ηνωμένα Έθνη για την αποστολή της ανθρωπιστικής
βοήθειας. Έχουν βέβαια τους λόγους τους. H τραγωδία της Νοτιοανατολικής Ασίας
προσφέρει στην κυβέρνηση Μπους μια μοναδική ευκαιρία να αποκαταστήσει τις
σχέσεις της με την Ευρώπη, την Ασία και τον ΟΗΕ. Ακόμη όμως και αν ο Κόλιν
Πάουελ επιμένει να συσχετίζει την ανθρωπιστική βοήθεια προς την Ασία με τον
πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, τονίζοντας ότι η βοήθεια θα εξουδετερώσει τη
δυσαρέσκεια που οδηγεί συχνά σε τρομοκρατικές δραστηριότητες, είναι σαφές ότι
οι ΗΠΑ θέλουν να παρουσιάσουν εδώ ένα πρόσωπο πιο συμπαθές από εκείνο που
δείχνουν στη Μέση Ανατολή. Οι ίδιοι στρατιώτες που πολεμούν στο Ιράκ κατά της
Αλ Κάιντα και των παραφυάδων της – λένε οι Αμερικανοί προπαγανδιστές –
μοιράζουν από τα ίδια ελικόπτερα πόσιμο νερό και σκηνές στα θύματα του
σεισμού.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, επισημαίνει ο γνωστός ιστορικός Πωλ Κέννεντυ,
αποδεικνύουν έτσι ότι αποτελούν τη μοναδική χώρα που είναι ικανή να αναπτύξει
σε παγκόσμια κλίμακα δυνάμεις είτε του «καλού» είτε του «κακού». Οι Νορβηγοί ή
οι Γερμανοί προσφέρουν σημαντική βοήθεια, αλλά δεν είναι ικανοί ούτε να τη
μεταφέρουν ούτε να τη διανείμουν. Οι Αμερικανοί, αντίθετα, έστειλαν μέσα σε
λίγες ημέρες το αεροπλανοφόρο Αβραάμ Λίνκολν με 30-40 ελικόπτερα, ενώ
ετοιμάζονται να στείλουν και το Κίτυ Χωκ – που έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στις
επιδρομές κατά του Ιράκ. H «σκληρή» ισχύς δίνει εύκολα τη θέση της στην «ήπια»
ισχύ. Θα διαρκέσει αυτή η μεταμόρφωση; Και, το κυριότερο, θα οδηγήσει σε μια
μεταστροφή της παγκόσμιας κοινής γνώμης; Τίποτα δεν είναι λιγότερο σίγουρο.
Μπορούμε όμως να είμαστε αισιόδοξοι. Και, κυρίως, ρεαλιστές.