Tα Pίχτερ «ζάλισαν» τη Γη

Είναι επιβεβαιωμένο. Ο σεισμός που σημειώθηκε στον Ινδικό Ωκεανό άλλαξε τον
άξονα περιστροφής της Γης. H μετατόπιση, η οποία μπορεί να είναι μόνιμη ή
προσωρινή, ήταν ελάχιστη: ο Βόρειος Πόλος μετακινήθηκε κατά 5-6 εκατοστά.

H αλλαγή αυτή μπορεί επίσης να μετρηθεί υπολογίζοντας τη γωνία που σχηματίζουν
ο παλαιός με τον καινούργιο άξονα περιστροφής. Σε αυτή την περίπτωση, μιλάμε
για δύο χιλιοστά του δευτερολέπτου του τόξου. Αυτό σημαίνει πως, αν βάλουμε
ένα νόμισμα του ενός ευρώ σε απόσταση δύο χιλιάδων χιλιομέτρων, πρέπει να
φανταστούμε πως τραβάμε μια ευθεία η οποία, αρχίζοντας από τα μάτια μας,
φτάνει στην πάνω άκρη του ευρώ. Και άλλη μία που ξεκινάει πάλι από τα μάτια
μας και φτάνει στην κάτω άκρη του νομίσματος. H γωνία ανάμεσα σε αυτές τις δύο
ευθείες είναι ίση με δύο χιλιοστά του δευτερολέπτου του τόξου.

Τη μετατόπιση του γήινου άξονα ανακοίνωσε ο Τζουζέπε Μπιάνκο, διευθυντής του
Κέντρου της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας στη Μάτερα της Ιταλίας, μία από
τις βάσεις του παγκόσμιου δικτύου τηλεμετρίας με λέιζερ. Πρόκειται για σύστημα
που διασταυρώνει τις πληροφορίες από δορυφόρους για να κάνει μετρήσεις
εξαιρετικής ακριβείας. Από τα παρατηρητήρια του δικτύου στέλνονται ακτίνες
λέιζερ που φτάνουν στους δορυφόρους, από τους οποίους στέλνονται και πάλι πίσω
στη Γη. Υπολογίζοντας τον χρόνο που χρειάζεται η ακτίνα για να επιστρέψει στη
Γη, είναι δυνατό να μετρηθεί μετατόπιση ενός σημείου του γήινου φλοιού ακόμη
και κατά δύο εκατοστά το χρόνο. Στην προκειμένη περίπτωση, τα στοιχεία για τον
σεισμό της 26ης Δεκεμβρίου ήρθαν από τον ιταλο-αμερικανικό δορυφόρο Lageos 2
(μία σφαίρα από αλουμίνιο και ορείχαλκο, διαμέτρου 60 εκατοστών, καλυμμένη με
426 ανακλαστικά πρίσματα), ο οποίος εδώ και 12 χρόνια βρίσκεται σε τροχιά γύρω
από τη Γη για να μετρά την κίνηση των τεκτονικών πλακών. «Τους επόμενους
μήνες, εκτός από την επαλήθευση των δεδομένων που μόλις έφθασαν, θα
προσπαθήσουμε να ανακαλύψουμε αν υπήρξαν αυξομειώσεις στο πεδίο βαρύτητας της
Γης», δήλωσε ο Μπιάνκο. «Τόσο γρήγορη μετατόπιση δεν έχει ξανασυμβεί,
πρόκειται για ένα σημαντικό δεδομένο». Το Γεωλογικό Παρατηρητήριο των ΗΠΑ
εντόπισε και άλλη μία συνέπεια: μερικά από τα μικρότερα νησιά στα ανοιχτά της
νοτιοδυτικής ακτής της Σουμάτρας «γλίστρησαν» περί τα 30 μέτρα προς τα
νοτιοδυτικά.

NASA

Ο πλανήτης περιστράφηκε ταχύτερα κατά τρία μικροδευτερόλεπτα

H ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ του άξονα της Γης είναι ένα δεδομένο σημαντικό από
επιστημονικής απόψεως, αλλά χωρίς πρακτικές επιπτώσεις, αφού η μετακίνησή του
ήταν πολύ μικρή και δεν θα έχει καμία συνέπεια στο κλίμα, ανακοίνωσαν
εμπειρογνώμονες του Εργαστηρίου Αεριοπροώθησης της NASA στην Καλιφόρνια. Ο
Ρίτσαρντ Γκρος, γεωφυσικός στο εργαστήριο αυτό, δήλωσε επίσης πως πιστεύει ότι
μια μετακίνηση μάζας προς το κέντρο της Γης έκανε τον πλανήτη να περιστραφεί
ταχύτερα κατά τρία μικροδευτερόλεπτα (εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου). Αλλά
κανένα συνηθισμένο ρολόι δεν πρόκειται να καταγράψει τη διαφορά και η υπόθεση
αυτή θα απαιτήσει χρόνο για να επιβεβαιωθεί. Ο Γκρος υπολόγισε επίσης τη
μετατόπιση του άξονα σε 2,5 εκατοστά – τα μισά απ’ ό,τι οι Ιταλοί συνάδελφοί
του – αλλά και πάλι δεν αλλάζουν πολλά πράγματα, αφού και στις δύο περιπτώσεις
είναι πολύ μικρή. «Αρκεί να πούμε», υπογραμμίζει ο Γκρος, «πως κάθε χρόνο, από
τη φυσιολογική πίεση που ασκείται από την ατμόσφαιρα ή από τους ωκεανούς, η
κλίση του άξονα αλλάζει ακόμη και κατά 10 μέτρα, αλλά μετά επανέρχεται στην
αρχική του θέση».