Xάνει τα πρωτεία η Aμερική

Τα αμερικανικά Πανεπιστήμια, που επί μισόν αιώνα προσείλκυαν με ευκολία
τους καλύτερους και τους εξυπνότερους φοιτητές από όλον τον κόσμο, ξαφνικά
βρίσκονται αντιμέτωπα με έντονο ανταγωνισμό καθώς η ανώτατη εκπαίδευση περνάει
από τη διαδικασία της ταχείας παγκοσμιοποίησης.

H Κίνα, η οποία έχει θέσει ως εθνική προτεραιότητα τον μετασχηματισμό 100
Πανεπιστημίων σε παγκόσμια ερευνητικά ισντιτούτα, πείθει κορυφαίους
επιστήμονες να επιστρέψουν στην πατρίδα τους από τις ΗΠΑ. Στην Ασία και τον
Ειρηνικό, η Ταϊβάν, το Χονγκ Κονγκ, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία
«στρατολογούν» επιθετικά ξένους φοιτητές, όπως και η Βρετανία.

H Ευρωπαϊκή Ένωση, που κινείται μεθοδικά προκειμένου να ανταγωνιστεί τα
αμερικανικά Πανεπιστήμια, εκσυγχρονίζει το σύστημα της ανώτατης εκπαίδευσης
της ηπείρου και προσφέρει πτυχία αμερικανικού τύπου με εκπαιδευτικά
προγράμματα που διδάσκονται στα αγγλικά.

13 δισ. δολ.

Οι ξένοι φοιτητές συμβάλλουν με 13 δισ. δολάρια ετησίως στην αμερικανική
οικονομία. Όμως, τη χρονιά που φεύγει υπήρξαν σαφείς ενδείξεις ότι η
συντριπτική διεθνής κυριαρχία των ΗΠΑ στην ανώτατη εκπαίδευση ίσως βρίσκεται
στο τέλος της. Τον Ιούλιο, η Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι
μειώθηκε στο μισό ο αριθμός των φοιτητών από την Ινδία και την Κίνα που πήγαν
να σπουδάσουν στις ΗΠΑ. Οι αιτήσεις ξένων για φοίτηση σε αμερικανικά ανώτατα
εκπαιδευτικά ιδρύματα μειώθηκαν κατά 28% φέτος.

Την ίδια ώρα, οι εισαγωγές στα Πανεπιστήμια σημειώνουν εντυπωσιακή άνοδο στην
Αγγλία, τη Γερμανία και άλλες χώρες. Ένα μέρος της μείωσης στις ΗΠΑ, λένε οι
ειδικοί, οφείλεται στις καθυστερήσεις που σημειώνονται στις θεωρήσεις αδειών
παραμονής μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001. Όμως ελάχιστοι παρατήρησαν την
ξαφνική άνθηση της ανώτατης εκπαίδευσης ως παγκόσμιας βιομηχανίας. «Πολλά
αμερικανικά Πανεπιστήμια είναι ακόμη ανέτοιμα για να αντιμετωπίσουν τον
ανταγωνισμό», λέει η Πέγκι Μπλούμενταλ, αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Διεθνούς
Εκπαίδευσης. Αυτό που απομένει να διευκρινιστεί, προσθέτει η ίδια, είναι αν
πρόκειται για μία παροδική πτώση ή για την αρχή μιας μακροχρόνιας πτωτικής
τάσης.

Κορυφαία

Ασφαλώς, πολλά αμερικανικά Πανεπιστήμια εξακολουθούν να είναι «πρώτα ονόματα»
διεθνώς. Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο Ζιάο Τονγκ της Σαγκάης, που κάθε χρόνο
δημοσιεύει έναν κατάλογο με τα 500 καλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου, τα 170
είναι αμερικανικά – και από τα 20 κορυφαία, τα 17 είναι επίσης αμερικανικά
Πανεπιστήμια.

Το 2002, περίπου 586.000 ξένοι φοιτητές φοιτούσαν σε αμερικανικά Πανεπιστήμια,
έναντι 270.000 σε βρετανικά (η Βρετανία είναι ο δεύτερος κατά σειρά φοιτητικός
προορισμός) και 227.000 στη Γερμανία (που έρχεται τρίτη). Εκείνη τη χρονιά –
την πιο πρόσφατη για την οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία – οι εισαγωγές
ξένων φοιτητών αυξήθηκαν κατά 15% στη Βρετανία και κατά 10% στη Γερμανία.

Χώρες εξαγωγής

Οι χώρες που εξάγουν τους περισσότερους φοιτητές είναι η Κίνα, η Νότια Κορέα
και η Ινδία. Όμως, ο αριθμός των φοιτητών που μετακινούνται από χώρα σε χώρα
σε όλον τον κόσμο παίρνει εκρηκτικές διαστάσεις – μερικοί εκτιμούν ότι θα έχει
τετραπλασιαστεί έως το 2025 – καθώς η οικονομική ανάπτυξη παράγει εκατομμύρια
νέους φοιτητές από τη μεσαία τάξη σε όλη την Ασία.

Για στρατηγικούς λόγους, η Κίνα καταβάλλει προσπάθεια εδώ και μία δεκαετία να
διοχετεύσει ειδικές πιστώσεις σε 100 Πανεπιστήμια με στόχο να τα καταστήσει
ερευνητικούς γίγαντες παγκοσμίας κλάσεως, ικανούς να κερδίζουν βραβεία
Νόμπελ..