Πάει για τρίτη μεγάλη εξαγορά

«Προτιμητέος συνομιλητής» έχει ανακηρυχθεί από τους Καναδούς της Alcan ο
όμιλος Μυτιληναίου και, αν οι τελικές διαπραγματεύσεις έχουν θετικό
αποτέλεσμα, μία από τις μεγαλύτερες ξένες επενδύσεις της δεκαετίας του ’60 θα
περάσει σε ελληνικά χέρια. Για τον ελληνικό όμιλο, η απόκτηση της Αλουμίνιον
της Ελλάδος θα είναι η τρίτη κατά σειράν μεγάλη εξαγορά – μετά την απόκτηση
της METKA και του 43% των μετοχών της ΕΛΒΟ – που πραγματοποιεί τα τελευταία
πέντε χρόνια.

Την ίδια στιγμή, όμως, που ο όμιλος Μυτιληναίου είναι σχεδόν έτοιμος να
«κλείσει» το deal της χρονιάς, φαίνεται πως κάποια σύννεφα άρχισαν να σκιάζουν
τη συνεργασία της ΕΛΒΟ με τη Mercedes, που για την Ελληνική Βιομηχανία
Οχημάτων είναι ιδιαίτερα σημαντική, αφού η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία
αποτελεί σήμερα έναν από τους μεγαλύτερους πελάτες της. H ΕΛΒΟ λειτουργεί ως
υπεργολάβος και συναρμολογεί στρατιωτικά τζιπ, που κατασκευάζει η Mercedes για
λογαριασμό πολλών ευρωπαϊκών χωρών.

Τα κίνητρα

Ποια ήταν, όμως, τα κίνητρα του ομίλου να βάλει υποψηφιότητα για να θέσει υπό
τον έλεγχό του την ΑτΕ, τη στιγμή που η προς εξαγοράν εταιρεία όχι μόνο
δραστηριοποιείται σε ένα άκρως ανταγωνιστικό περιβάλλον, αλλά και έχει ανοιχτό
το μέτωπο της κάλυψης των ενεργειακών της αναγκών; Το φθηνό ηλεκτρικό ρεύμα
που προμηθεύεται από τη ΔΕΗ θα γίνει ιδιαίτερα «τσουχτερό», μετά την
επικείμενη λήξη της σύμβασης που είχε συνάψει με τη ΔΕΗ από την ίδρυσή της.

H απάντηση του ομίλου στο ερώτημα αυτό είναι η άδεια που έχει στα χέρια του
για τη δημιουργία δικής του θερμοηλεκτρικής μονάδας, η οποία θα λειτουργεί με
φυσικό αέριο. H μονάδα αυτή, που αρχικά είχε προβλεφθεί να κατασκευαστεί στον
Βόλο, σε ιδιόκτητη έκταση της θυγατρικής εταιρείας METKA, μπορεί άνετα,
σύμφωνα με στελέχη του ομίλου, να κατασκευαστεί στην περιοχή Άσπρα Σπίτια,
όπου βρίσκονται και οι εγκαταστάσεις της Αλουμίνιον της Ελλάδος.

Αλλά δεν είναι μόνον η λύση του ενεργειακού προβλήματος που έχει στα χέρια του
ο όμιλος, το μοναδικό συγκριτικό πλεονέκτημα με βάση το οποίο διεκδικεί την
Αλουμίνιον της Ελλάδος. Είναι και η σχέση του με την αγορά βασικών μετάλλων,
από την οποία και ξεκίνησε τις δραστηριότητές του το 1908.

Όπως υποστηρίζει εκπρόσωπός του, ο όμιλος γνωρίζει πολύ καλά και «από πρώτο
χέρι» τη διεθνή αγορά αλουμινίου, στην οποία έχει αναπτύξει εμπορικές
δραστηριότητες, και η απόκτηση της Αλουμίνιον της Ελλάδος αποτελεί μια καλή
ευκαιρία να επεκταθούν οι δραστηριότητες αυτές και στον κλάδο της παραγωγής.

Ο όμιλος Μυτιληναίου δραστηριοποιείται ήδη ως παραγωγός και στον τομέα του
ψευδαργύρου και του μολύβδου μέσω της ρουμανικής θυγατρικής του εταιρείας
Sometra, την οποία εξαγόρασε το 1998, ενώ έναν χρόνο αργότερα απέκτησε
πρόσβαση και στην παραγωγή χαλκού, εξαγοράζοντας το 30% της κυπριακής
εταιρείας Hellenic Copper Mines.

Η METKA

H μεγάλη, όμως, επιχειρηματική κίνηση του ομίλου, μόλις τέσσερα χρόνια μετά
την εισαγωγή των μετοχών στο Χρηματιστήριο Αθηνών, που του άνοιξε τον δρόμο
και στους τομείς των αμυντικών εξοπλισμών, των μεταλλικών κατασκευών και της
ενέργειας, ήταν η επιτυχημένη επιθετική εξαγορά – η πρώτη στην ελληνική
χρηματιστηριακή ιστορία – που «εξαπέλυσε» κατά της βολιώτικης επιχείρησης
METKA. H εταιρεία αυτή αποτέλεσε, στη συνέχεια, το όχημα για την απόκτηση και
άλλων, μικρότερων εταιρειών, οι περισσότερες από τις οποίες «εξόπλισαν» τη
METKA με την απαραίτητη τεχνογνωσία για την είσοδό της στον χώρο της
ενέργειας.

Τελευταίο επίτευγμα της εταιρείας ήταν η ανάληψη, πριν από περίπου έναν χρόνο,
του έργου κατασκευής της μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ στο
Λαύριο, που μάλιστα βρέθηκε «στο μάτι του κυκλώνα» αντικρουόμενων
επιχειρηματικών συμφερόντων. Ο φάκελος (ο δικαστικός) της εν λόγω μονάδας, η
οποία θα λειτουργεί με φυσικό αέριο και θα κοστίσει περί τα 200 εκατ. ευρώ,
δεν φαίνεται να έχει κλείσει οριστικά, καθώς μετά από προσφυγή κοινοπραξιών
που αποκλείστηκαν από τον σχετικό διαγωνισμό, οι όροι ανάθεσης του έργου
αποτελούν αντικείμενο διερεύνησης από τη Δικαιοσύνη.

Είναι αυτονόητο, ότι όποια και να ‘ναι η κατάληξη της δικαστικής διαμάχης που
έχει ξεσπάσει, η METKA θα μείνει ανεπηρέαστη. Το συνολικό ανεκτέλεστο των
έργων της εταιρείας ανέρχεται σήμερα στα 560 εκατ. ευρώ, από τα οποία το 55%
αντιστοιχεί στην κατασκευή ενεργειακών έργων. Μέσω της METKA, ο όμιλος
Μυτιληναίου επιχειρεί να δραστηριοποιηθεί και ως παραγωγός αλλά και
προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας, τόσο μέσω θερμοηλεκτρικών μονάδων όσο και με
την κατασκευή και εκμετάλλευση αιολικών πάρκων.

Στο εξωτερικό

Στον τομέα εμπορίας και παραγωγής βασικών μετάλλων, ο όμιλος – ακολουθώντας
μια επιθετική πολιτική – προσπάθησε να θέσει υπό τον έλεγχό του σημαντικά
ορυχεία χωρών της Βαλκανικής.

Ενώ, όμως, στη Ρουμανία οι δραστηριότητές του αναπτύσσονται χωρίς προβλήματα
μέσω της θυγατρικής του εταιρείας Somatra, δεν συνέβη το ίδιο και με άλλες
περιοχές, όπως για παράδειγμα στη Σερβία, όπου ο όμιλος είχε ξεκινήσει τις
δραστηριότητές του κατά τη διάρκεια του προηγούμενου καθεστώτος. H επένδυση
(ξεπερνά τα 30 εκατ. ευρώ) που πραγματοποίησε πριν από τον πόλεμο στα ορυχεία
Trepska, στο Κόσοβο, ακόμη ταλαιπωρεί τον όμιλο, ο οποίος αναζητεί στα
δικαστήρια το δίκιο του, ελπίζοντας να πάρει πίσω τα χρήματά του, είτε σε
είδος είτε σε ρευστό. Πριν από μερικές εβδομάδες κατάφερε, μέσω της δικαστικής
οδού, να αποσπάσει από τον ελληνικό Οργανισμό Ασφάλισης Εξαγωγικών Πιστώσεων
25 εκατ. ευρώ.

Εξοπλιστικά προγράμματα

Ενώ, όμως, στην αγορά των βασικών μετάλλων η πορεία του ομίλου δεν ήταν
ευθύγραμμη, στην αγορά των εξοπλιστικών προγραμμάτων η METKA δεν φαίνεται να
αντιμετωπίζει ισχυρούς εγχώριους ανταγωνιστές. Στην κατασκευή των αρμάτων
Leopard 2, για παράδειγμα, που έχουν αναλάβει οι Γερμανοί της Kraus Maffei,
συμμετέχει και η ΕΛΒΟ, μία ακόμη εταιρεία του ομίλου Μυτιληναίου, η οποία σε
αρκετές περιπτώσεις λειτουργεί συμπληρωματικά της METKA. H τεχνογνωσία που
διαθέτει η METKA, αλλά και οι ανταγωνιστικές τιμές που προσφέρει, ήταν οι
βασικοί λόγοι που οδήγησαν τη γερμανική HDW (ιδιοκτήτρια των ναυπηγείων
Σκαραμαγκά) να προτιμήσει τη συγκεκριμένη εταιρεία για την κατασκευή του
μεγαλύτερου μέρους των μεταλλικών κατασκευών των υποβρυχίων που ναυπηγούνται
στον Σκαραμαγκά. Μάλιστα, η γερμανική εταιρεία, εκτιμώντας τα δύο αυτά
συγκριτικά πλεονεκτήματα της METKA, της ανέθεσε ανάλογο έργο και στην
Πορτογαλία.

Από τις ζημιές, στην κερδοφορία

Τον Αύγουστο του 2000, η υπό κρατικό έλεγχο Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων είχε
ζημιές της τάξεως των 5,6 δισ. δραχμών. Έναν χρόνο αργότερα – και αφού το 43%
των μετοχών μαζί με το μάνατζμεντ της εταιρείας είχαν περάσει στον έλεγχο του
ομίλου Μυτιληναίου – η ΕΛΒΟ περνούσε στην κερδοφορία, η οποία συνεχίζεται
μέχρι και σήμερα.

Σήμερα η ΕΛΒΟ, η οποία απασχολεί 1.000 εργαζόμενους, χάρη και στις παραγγελίες
που παίρνει από τις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας και κυρίως από τον στρατό
ξηράς, αλλά και στις υπεργολαβίες της Mercedes, δεν φαίνεται να πάσχει από
έλλειψη κατασκευαστικού έργου: η αξία των έργων που έχει αναλάβει να εκτελέσει
ανέρχεται σε 260 εκατ. ευρώ, από τα οποία 90 εκατ. ευρώ αφορούν την κατασκευή
λεωφορείων και τρόλεϊ του ΟΑΣΘ, ενώ τα υπόλοιπα έχουν σχέση με τα εξοπλιστικά
προγράμματα της χώρας.