«Aύριο λέω να βαδίσω με τις ρίζες των δέντρων…»

Ο «Πόρφυρας» είναι από τα περιοδικά που όταν αναγράφει τη λέξη «αφιέρωμα» τη
σέβεται. Θέλω να πω ότι δεν ξεπετάει το θέμα του σε λίγες σελίδες και δεν
ευτελίζει την έννοια του αφιερώματος. Να θυμηθώ πρόσφατα το αφιέρωμα στον
Καλοκύρη και να σημειώσω ότι και στο τρέχον τεύχος το αφιέρωμα στον ποιητή
Μανόλη Πρατικάκη (γεν. 1943, Μύρτος Κρήτης, Κρατικό Βραβείο Ποίησης 2003)
καλύπτει πολύ ικανοποιητικά το έργο και τη ζωή του τιμώμενου σε 165 σελίδες
του περιοδικού. H πρώτη ποιητική συλλογή (ιδιωτική έκδοση) του Πρατικάκη
«Θαλασσινές φωνές» τυπώνεται το 1971.

H τελευταία του, «Το νερό», εκδόθηκε το 2002 από το Μεταίχμιο. Γι’ αυτήν την
ποιητική διαδρομή των 31 χρόνων του ψυχίατρου Πρατικάκη γράφουν πολλοί
κριτικοί, νεοελληνιστές και συνάδελφοί του στην ποίηση αλλά και στην ιατρική.
H πλούσια εργοβιογραφία και κριτικογραφία συμπληρώνουν το παζλ.

Δύο από τις απόψεις που διατυπώνονται για την ποίησή του:

* Ο κριτικός Αλέξης Ζήρας: «Από προσωπικό στο συμπαντικό, από το τοπικό
στο κοσμικό, στο απεριόριστο, αναγνωρίζουμε την ύπαρξη μιας συνεχούς κίνησης
στο έργο του Μανόλη Πρατικάκη· αναγωγικής στις γενικές γραμμές της. Και αυτό
που μ’ ενδιέφερε διαβάζοντας ποιήματά του ήταν ο τρόπος με τον οποίο
πραγματοποιεί αυτή την αναγωγή, αυτό το συνειρμικό πέρασμα από το καθορισμένο
χρονικά στο αρχετυπικό, στο προαιώνιο, σε κάτι που επαναλαμβάνεται από
παλιά…».

* Ο ψυχίατρος Θανάσης Τζαβάρας, γράφοντας «κάτι ψυχαναλυτικό» για την
ποιητική πορεία τού Πρατικάκη: «Μεταξύ ’71-’74 και 2002 έχει κανένας την
εντύπωση, διαβάζοντας τα ποιήματά του, πως ο ποιητής θεραπεύτηκε με την ποίησή
του προς όφελος της δικής του ισορροπίας, αλλά κυρίως της δικής του ποιητικής
συνοχής…».

(Ο τίτλος του σημειώματος είναι στίχος του Πρατικάκη από το ποίημα «Το ελάφι»)

Αεράκι από τα Τζουμέρκα

Όταν σε κάποιο άλλο σημείωμα έγραφα για τις πολύτιμες κιβωτούς της τοπικής
ιστορίας, εννοούσα ακριβώς έντυπα σαν τα «Τζουμερκιώτικα χρονικά». Στα χέρια
μου ο ετήσιος τόμος που επιμελείται η Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία
Τζουμέρκων (Συντακτική Επιτροπή: Λεωνίδας Αγγελής, Νικόλαος Μπριασούλης και
Λαμπρινή Στάμου) και δημοσιεύει μελέτες και αφηγήματα από πολλά πεδία:
Ιστορίας, Λαογραφίας, Γλώσσας, Αρχαιολογίας και Ιστορικών Μνημείων, Φυσικού
Περιβάλλοντος και Λαϊκής Αρχιτεκτονικής – όσες είναι και οι ειδικές επιτροπές
της Εταιρείας.

Να επισημάνω δύο θέματα εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους: 1) Τη μελέτη
που υπογράφει ο Στέφανος M. Φίλος για τις αντιστασιακές οργανώσεις των
Τζουμέρκων. Συγκινητικές στιγμές από την κοινή εμφάνιση και την περιοδεία σε
χωριά της περιοχής του Ζέρβα και του Βελουχιώτη, με τη γνωστή δραματική
κατάληξη: τον εμφύλιο ΕΔΕΣ – ΕΛΑΣ. Στο τέλος της μελέτης, ο κατάλογος –
εφιάλτης των νεκρών αξιωματικών, υπαξιωματικών και ανταρτών του ΕΔΕΣ και του
ΕΛΑΣ «που έπεσαν στις μάχες τόσο εναντίον του κατακτητή όσο και μεταξύ
τους»…

2) Το καταπληκτικό αφήγημα του Νικόλαου B. Καρατζένη για την ετήσια
άνοδο των νομάδων στις βουνοκορφές της Πίνδου. Το 1970, μαθητής τότε της E’
τάξης του Γυμνασίου Αγνάντων, ο συγγραφέας αξιώνεται να κάνει το πρώτο του
ανέβασμα με το κοπάδι της οικογένειας στο βουνό. Χρόνια είχα να διαβάσω τόσο
άμεσο, τόσο λαγαρό κείμενο οδοιπορικού και, στ’ αλήθεια, ζήλεψα όσα ένιωσαν οι
αισθήσεις του και η ψυχή του.

ΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΙΑ: Το κεντρικό – και πολυσέλιδο – θέμα του «Άρδην»
τιτλοφορείται «1204 – 2004 – οκτώ αιώνες αποικιοκρατία» και εισάγεται ως
εξής: η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους το 1204 αποσιωπείται
από την κυρίαρχη εκσυγχρονιστική ιδεολογία, ωστόσο αποτελεί ένα από τα πλέον
σημαντικά ιστορικά γεγονότα που σφράγισαν την πορεία της χώρας μας. Γιατί τότε
η Δύση στρέφεται ανοιχτά εναντίον του Βυζαντίου και του αραβικού κόσμου
προσβλέποντας στην κατάκτησή τους, εγκαινιάζοντας μια μακρά περίοδο – που
διαρκεί μέχρι και σήμερα – αποικιοποίησης, εδαφικής, οικονομικής και
πνευματικής, της περιοχής.

ΜΑΝΙΑΤΕΣ: Ο πρώτος σταθμός της εσωτερικής μετανάστευσης των Μανιατών,
από το τέλος του 19ου αιώνα ώς τις αρχές του 20ού, ήταν το Λαύριο, όπου
γυναίκες και άνδρες δούλευαν κυρίως στα μεταλλεία. Εμπεριστατωμένη η μελέτη
του Ελευθερίου Π. Αλεξάκη «Μανιάτες στο Λαύριο», με άφθονα γραπτά και
φωτογραφικά ντοκουμέντα, δημοσιεύεται στο περιοδικό «Μάνη», που από
τεύχος σε τεύχος βελτιώνεται και στο περιεχόμενο και στην αισθητική του.

ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ ΤΟ ΚΟΥΔΟΥΝΙ! Μια ακόμα απάντηση στους ανόητους που μιλούν για
έλλειψη ενδιαφερόντων και λεξιπενία της νέας γενιάς είναι το θαυμάσιο
περιοδικό του 4ου Ενιαίου Λυκείου Περιστερίου «Της γάτας το κουδούνι».
Διαβάστε και κυρίως νιώστε τα λόγια της εκδοτικής ομάδας: «Το 2ο τεύχος
του περιοδικού μας “της γάτας το κουδούνι” είναι γεγονός! Σας το παρουσιάζουμε
έχοντας φορτωμένους τους ώμους μας με διακρίσεις (A’ Έπαινος στον ετήσιο
διαγωνισμό σχολικών εντύπων που διοργάνωσαν η εφημερίδα “TA NEA” και ο
οργανισμός “Αθήνα 2004”), αλλά και με την επίγνωση του “όσο ζω μαθαίνω”! Σε
αυτό το τεύχος φιλοξενούνται συνεντεύξεις των X. Κοντοσφύρη εκπροσώπου της
Ελλάδας στην Μπιενάλε του Σάο Πάολο και της διακεκριμένης εικαστικού N.
Κονταρίνη, καθηγήτριας πλαστικής, καθώς και ένα αφιέρωμα στην κακοποίηση των
παιδιών. Κι όσο υπάρχουν αναγνώστες – ΑΝΘΡΩΠΟΙ – που θα μας βοηθούν στην
προσπάθειά μας, εμείς θα είμαστε εδώ!».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«ΠΟΡΦΥΡΑΣ»: T.Θ. 206, Κέρκυρα 491 00, τηλ. 26610-31.923.

«ΤΖΟΥΜΕΡΚΙΩΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ»: Νίκος Μπριασούλης, Λεωφ. Καλλιθέας 13,
Θεσσαλονίκη 561 23, τηλ. 2310-739.111.

«ΑΡΔΗΝ»: Θεμιστοκλέους 37, Αθήνα 106 77, τηλ. 210-3826.319.

«MANH»: Αρεόπολη, T.K. 230 62 (Γεώργιος Δημακόγιαννης), τηλ.
27330-53.670.

«ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ ΤΟ ΚΟΥΔΟΥΝΙ»: Αγίου Παύλου 53, Περιστέρι 121 32, τηλ. 210-5737.823.