TPITH AΠOΨH Mεταολυμπιακά

Είναι γνωστό ότι το περιβάλλον ήταν η πιο ατυχής συνιστώσα των Ολυμπιακών. H
πολύ επιτυχημένη, κατά τα άλλα, διοργάνωση δεν κατάφερε (ή δεν θέλησε) να
αξιοποιήσει την ευκαιρία για να προβάλλει αρχές και αξίες που έτσι κι αλλιώς
είχαν αναδειχθεί σε αντίστοιχες διοργανώσεις στο πρόσφατο παρελθόν (Λιλεχάμερ,
Σίδνεϊ). Στο επίπεδο των υποδομών, αν εξαιρέσουμε τις μεταφορές, η συνεισφορά
στις αναπλάσεις και στην αλλαγή της εικόνας της πόλης ήταν μηδαμινή. Το
επιχείρημα της έλλειψης πόρων δεν είναι πειστικό (για όλα τ’ άλλα βρίσκουμε
χρήματα). Όμως αυτά ανήκουν στο παρελθόν. Το νέο διακύβευμα είναι πλέον οι
μετα-ολυμπιακές χρήσεις και οπωσδήποτε η ολοκλήρωση των έργων και των
παρεμβάσεων που έμειναν ημιτελείς. Αν μάλιστα βασιστούμε στη διαβεβαίωση του
Πρωθυπουργού ότι όλοι οι χώροι που φιλοξένησαν τους αγώνες, μαζί με τις
συνοδές εγκαταστάσεις, θα διατηρήσουν τον δημόσιο χαρακτήρα τους, τότε μπορεί
και το περιβάλλον να έχει το δικό του μερίδιο, μια και αποτελεί (κατά το ίδιο
το Σύνταγμα) υπέρτατο δημόσιο αγαθό.

Έτσι θα πρέπει να επανεξετασθεί η περίπτωση του Φαληρικού Δέλτα με τους
αχανείς και αφιλόξενους πλέον ανοιχτούς χώρους, την ακόμη απαγορευμένη διέξοδο
προς τη θάλασσα και την τυφλή εσπλανάδα. Θα πρέπει να διασωθεί η προοπτική
ενός υπερτοπικού πάρκου στο Ελληνικό και να σταματήσει (μέσα από ένα
ρυθμιστικό σχέδιο) η ντε φάκτο σαλαμοποίηση με τις κατ’ εξαίρεσιν χρήσεις και
παραχωρήσεις. Θα πρέπει, έστω και εκ των υστέρων, να μελετηθεί η προστασία και
η αξιοποίηση του μη κτισμένου τμήματος των οικοπέδων του Ολυμπιακού Χωριού με
την κεντρική ζώνη πρασίνου και την ανάδειξη του περιαστικού άλσους στο
βορειοδυτικό του τμήμα. Θα πρέπει, τέλος, να ολοκληρωθεί η ημιτελής προσπάθεια
στον Σχινιά για τη δημιουργία του Εθνικού Πάρκου, για το οποίο τόσο μελάνι
χύθηκε και προκλήθηκαν τόσες αντιπαραθέσεις.

Για το τελευταίο ζήτημα, να θυμίσουμε πως η αναβάθμιση του βιοτόπου και η
οργανική ένταξη του κωπηλατοδρομίου στο ενιαίο μετα-ολυμπιακό σύμπλεγμα
προβλέπεται από Προεδρικό Διάταγμα του 2000 και εξειδικεύεται με τις
υπουργικές αποφάσεις για τη δημιουργία του Φορέα και το Διαχειριστικό Σχέδιο
του πάρκου. Όμως τα έργα σέρνονται. Το ίδιο και οι διαδικασίες. Οι
περιβαλλοντικοί όροι που προέβλεπε η μελέτη για το κωπηλατοδρόμιο, με
καταληκτική ημερομηνία το τέλος του 2004, δεν έχουν στο σύνολό τους
δρομολογηθεί: εκκρεμεί η ολοκλήρωση του συστήματος πυρόσβεσης, η πρόσληψη
προσωπικού, η διάνοιξη του περιφερειακού δρόμου για την αποφόρτιση της
διαμπερούς κίνησης, η κατασκευή των ρυθμιστικών υδραυλικών έργων για την
κυκλοφορία του νερού από τη λίμνη στο έλος και από εκεί στη θάλασσα. Το
οξύμωρο στην προκειμένη περίπτωση είναι ότι οι περιβαλλοντκοί όροι
επιβάλλονται από το ΥΠΕΧΩΔΕ, ενώ υπόχρεος για την τήρησή τους είναι η Γενική
Γραμματεία Δημοσίων Έργων!

Μένει ακόμη η κατεδάφιση των αυθαιρέτων, η αναδάσωση και αναγέννηση του
παραλιακού δάσους, η κτηματογράφηση, οι απαλλοτριώσεις και, φυσικά, η
εξασφάλιση της λειτουργίας των εγκαταστάσεων και η «διαχείριση» των
επισκεπτών. Όλα αυτά δεν ανήκουν στη σφαίρα της δεοντολογίας. Είναι δεσμεύσεις
και αποφάσεις της κυβέρνησης και της Βουλής. Φυσικά της προηγούμενης περιόδου.
Όμως το κράτος οφείλει να έχει συνέχεια. Άλλωστε, κανείς δεν αμφισβήτησε
επισήμως τόσο τη σκοπιμότητα όσο και τη νομιμότητα των πραγμάτων.

Υπάρχει βέβαια και το θέμα των χρημάτων. H έλλειψη πόρων είναι πάντα ένα
επιχείρημα (άλλωστε δεν θυμάμαι ποτέ καμιά κυβέρνηση να δήλωνε πως τα χρήματα
τής περισσεύουν). Αν όμως κάνουμε φιλότιμες προσπάθειες, κάτι θα σκεφθούμε.
Υπάρχει, για παράδειγμα, το ΕΤΕΡΠΣ (το περίφημο πράσινο τάλιρο στη βενζίνη) με
ετήσια έσοδα της τάξης των 70 εκατ. Ä και μοναδικό προορισμό το
περιβάλλον. Το οποίο έχει να κάνει εκταμιεύσεις, αν δεν απατώμαι, από πέρυσι
τέτοια εποχή. Υπάρχει το Ταμείο Συνοχής. Που κατ’ εξαίρεσιν θα μπορούσε να
δεχθεί, εκτός από χωματερές και βιολογικούς καθαρισμούς, και ολοκληρωμένα
έργα. Έσοδα (για τις λειτουργικές ανάγκες) μπορούν επίσης να προκύψουν από την
ενοικίαση των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων σε εταιρείες (κτίρια γραφείων), αλλά
και στις αθλητικές ομοσπονδίες. Υπάρχει τέλος και η… προσφυγή στον λαό. Αν
δεχθούμε πως το συνολικό κόστος των έργων δεν πρέπει να ξεπερνά (χωρίς τις
απαλλοτριώσεις) τα 10 εκατ. Ä, αυτό μεταφράζεται σε 2 με 3 ευρώ για κάθε
κάτοικο του Λεκανοπεδίου. Που θα τα πλήρωνε ευχαρίστως αν κάποιος μπορούσε να
του εγγυηθεί ότι θα παραλάβει έναν χώρο που θα συνδύαζε την αναψυχή με την
ποιότητα και την άθληση με την προστασία του οικοσυστήματος.

Ο Ηλίας Ευθυμιόπουλος είναι πρώην υφυπουργός.