Ένα μοντέλο επαναστάτριας

Αδίστακτη για τους εχθρούς της, αγία για τους φίλους της. Όποιος
χαρακτηρισμός κι αν την εκφράζει περισσότερο, το βέβαιο είναι ότι «η Ουκρανή
Όντρεϊ Χέπμπορν» είναι σκληρό καρύδι.

Γιούλια Τιμοσένκο. Αποφασισμένη για τη νίκη, η Ουκρανή Όντρεϊ Χέπμπορν δεν πτοείται. Στους δρόμος, στο Κοινοβούλιο, ακόμη και μέσα στο ίδιο της το σπίτι, συνεχίζει τον αγώνα της και… περιμένει

Τα τελευταία 7 χρόνια η Γιούλια Τιμοσένκο γλίτωσε από αρκετές απόπειρες
δολοφονίας και άντεξε τη δική της φυλάκιση, του συζύγου της και του πεθερού
της. Όμως, ακόμη κι όταν αναλογίζεται το δράμα που τη συνόδευε στη ζωή της,
ποτέ δεν περίμενε πως τα πράγματα θα οδηγούσαν εδώ σήμερα. Ποτέ δεν φανταζόταν
ότι θα γινόταν πρωταγωνιστής σε μια από τις πιο απροσδόκητες πολιτικές καμπές
της σύγχρονης Ιστορίας.

Από τις 21 Νοεμβρίου, η Τιμοσένκο, στενή συνεργάτρια και εκπρόσωπος του ηγέτη
της αντιπολίτευσης Βίκτορ Γιούσενκο, παραμένει η ζωντανή δύναμη των
διαδηλώσεων. Πηγαίνω να τη συναντήσω στην ντάτσα της, έξω από το Κίεβο. Με το
που σπρώχνω απαλά την εξωτερική πόρτα αντικρύζω μια λεπτοκαμωμένη, όμορφη
γυναίκα με μαλλιά στο χρώμα του μελιού, φορώντας ροζ τζιν και μαύρο πόλο.
Χαμογελά μ’ εκείνο το υπέροχο χαμόγελο.

Θυμάμαι ένα άρθρο στο περιοδικό «The Economist» που προειδοποιούσε ότι, αν και
μπορεί να μοιάζει με την Όντρεϊ Χέπμπορν, όποιος τα κατάφερε τόσο καλά σε μια
χώρα όπου η πολιτική θυμίζει ιακωβίνικη τραγωδία πρέπει να αξίζει. Έχει
χαρακτηριστεί «βαρόνη των ληστειών» που εξαπάτησε την ενεργειακή βιομηχανία
ενώ γύρω της έκλειναν τα εργοστάσια στη διάρκεια των τρελών ιδιωτικοποιήσεων
της δεκαετίας του 1990. Οι υποστηρικτές της, πάντως – σχεδόν όσοι και οι
εχθροί της – τη θεωρούν αγία. Κάποιοι μάλιστα έχουν κορνίζες με τη φωτογραφία
της στα σπίτια τους.

Από ρωσόφωνο χωριό

Γεννήθηκε το 1960 στο Ντνιεπροπετρόφσκ, ένα ρωσόφωνο χωριό όπου είχε γεννηθεί
ο Λεονίντ Μπρέζνιεφ και ο απερχόμενος πρόεδρος Λεονίντ Κούτσμα, και σπούδασε
οικονομικά. Αποφάσισε ν’ ασχοληθεί με την πολιτική αφού πρώτα είχε αποκτήσει
μια τεράστια περιουσία από τις δραστηριότητές της στον ενεργειακό τομέα. Έτσι
εντάχθηκε στην αντιπαθή για πολλούς νεόπλουτη ελίτ της Ουκρανίας και το 2001,
σε ηλικία 41 ετών, έγινε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης. «Συνειδητοποίησα ότι οι
περισσότερες από τις αποφάσεις που λαμβάνονταν στο Κοινοβούλιο εξυπηρετούσαν
τον πρόεδρο Κούτσμα. Έπαιρνε μίζες για τις ιδιωτικοποιήσεις της νομενκλατούρας.

Έπαιρνε μίζες για να διορίσει άτομα σε θέσεις ισχύος. Είχε πει: “αν δουλέψεις
για μένα, θα σου πουλήσω αυτό το εργοστάσιο σε πολύ χαμηλή τιμή”. Είναι ο
αρχηγός της παραοικονομίας».

H Τιμοσένκο υπουργός Ενέργειας το 2000. Όμως αποδείχτηκε υπερβολικά καλή.
Προσπάθησαν να την «πείσουν» να εγκαταλείψει το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα που
ακολουθούσε, διαφορετικά «θ’ αντιμετώπιζε απροσδιόριστες συνέπειες». Αρνήθηκε.

Τους συνέλαβαν

H ουκρανική κυβέρνηση ακύρωσε τα συμβόλαια της εταιρείας της με τη Ρωσία,
ύστερα απαίτησε να πληρώσει στο κράτος 5 δισ. δολάρια και να επιστρέψει στη
Ρωσία το αέριο που η Ουκρανία είχε ήδη καταναλώσει. H εταιρεία της (UESU)
κατέρρευσε. Όμως οι εχθροί της δεν σταμάτησαν εκεί. Συνέλαβαν τον Ολεκσάντρ,
τον σύζυγό της – ο οποίος απέδρασε και ζει εκτός Ουκρανίας -, τον πεθερό της,
που απελευθερώθηκε πρόσφατα, και στις 13 Φεβρουαρίου του 2001 και την ίδια.
«Μετά τη σύλληψη του συζύγου μου ήξερα ότι θα ακολουθούσα εγώ. Μάζεψα τα
πράγματά μου σε μια τσάντα την οποία είχα πάντα μαζί μου. Ποτέ δεν σκέφτηκα να
ζητήσω άσυλο. Έμεινα στη φυλακή 43 μέρες».

Τη ρωτώ πώς ήταν στη φυλακή και είναι η πρώτη φορά που το πρόσωπό της
συννεφιάζει. Είναι έτοιμη να κλάψει, όμως δεν θέλει να μου πει. Θέλει μόνο να
πει ότι ο δικαστής που την απελευθέρωσε καταστράφηκε.

«Είναι καιρός η Ουκρανία να μεγαλώσει»

«Αν κερδίσουμε στις προσεχείς επαναληπτικές εκλογές, δεν μπορούμε να
ξεκινήσουμε με την οικονομία. Θα φροντίσουμε για την ελευθεροτυπία και για την
αποκατάσταση της ισχύος των νόμων» επισημαίνει. «Δεν μου αρέσει ούτε ο
Φουκουγιάμα ούτε ο Μαρξ – αυτοί οι ακραίοι φιλόσοφοι δεν θα ‘πρεπε να βιαστούν
στις προβλέψεις τους για το τέλος του κόσμου. Οι ουτοπίες, άλλωστε, είναι
βαρετές. Και είναι καιρός η Ουκρανία να μεγαλώσει».Επιμέλεια: Ρένα Δημητρίου