Διαστάσεις Ούτε ο διάβολος

Ο μεγιστάνας των καζίνων Χόρχε Χανκ Ρον (στο κέντρο) ορκίστηκε αυτήν την εβδομάδα νέος δήμαρχος της Τιχαουάνα. Τώρα μάλιστα

Ο Πατρίκ Μπαρ βρέθηκε για πρώτη φορά στο Ελ Πάσο το 1992. Είχε χαλάσει το
αυτοκίνητό του και αναγκάστηκε να μείνει δύο ημέρες στην αμερικανική πλευρά
των συνόρων που χωρίζουν ­ ή ενώνουν, σύμφωνα με την αισιόδοξη ματιά – την πιο
πλούσια αυτοκρατορία του κόσμου από μια «αναδυόμενη» χώρα, το Μεξικό. Απέναντί
του βρισκόταν η Σιουδάδ Χουάρες, που τα επόμενα χρόνια θα γινόταν γνωστή από
τη δολοφονία 400 νεαρών γυναικών. Τα πτώματά τους βρέθηκαν ακρωτηριασμένα, από
τις γυναίκες είχαν κόψει τα κεφάλια και είχαν αφαιρέσει τα σπλάγχνα. Ποιος τις
σκότωσε; Κανείς δεν ξέρει. Μπορεί να ήταν κάποιος κατά συρροή δολοφόνος,
μπορεί να ήταν αστυνομικοί, μπορεί να μην ήθελαν να τις δολοφονήσουν αλλά μόνο
να τις βιάσουν, κι ύστερα να αποφάσισαν να τις ξεπαστρέψουν για να μη
μιλήσουν.

H ζωή σ’ εκείνα τα μέρη δεν έχει τιμή. Ο Μπαρ το κατάλαβε για πρώτη φορά το
1994, όταν έμαθε ότι κτίζεται ένα τείχος από την Τιχουάνα ώς το Τεκάτε με
μεταλλικές μπάρες που προέρχονταν από τον πρώτο πόλεμο του Κόλπου. Ο Γάλλος
δημοσιογράφος είχε βρεθεί στην κατάρρευση του Τείχους του Βερολίνου και δεν
μπορούσε να φανταστεί ότι λίγα χρόνια αργότερα θα κτιζόταν κάπου αλλού ένα νέο
τείχος. Στο τείχος του Μεξικού έχουν σκοτωθεί πολύ περισσότεροι άνθρωποι απ’
όσοι σε ολόκληρη την ιστορία του Τείχους του Βερολίνου. Αλλά γι’αυτούς τους
θανάτους δεν μιλά κανείς. Όπως δεν μιλά κανείς για τις συνθήκες εργασίας στις
«μακιλαδόρας», αυτά τα εργοστάσια που φυτρώνουν κάθε εβδομάδα στα σύνορα
Αμερικής και Μεξικού και απασχολούν κυρίως γυναίκες επειδή είναι υπάκουες και
έχουν μικρά δάκτυλα. Ίσως να είναι στελέχη αυτών των επιχειρήσεων που έκαναν
τους φόνους στη Σιουδάδ Χουάρες, ίσως και οι οδηγοί τους. «Είναι ένα ολόκληρο
οικοσύστημα του κακού που επέτρεψε να γίνουν οι φόνοι», λέει ο Μπαρ στην Ελ
Παΐς. «Άλλωστε, η Σιουδάδ Χουάρες είναι απλώς ένα σύμπτωμα. H βία κατά των
γυναικών, οι κακοποιήσεις, αυξάνονται καθημερινά. Στην Ισπανία, στη Γαλλία, σε
πολλά μέρη του κόσμου».

Τις εμπειρίες του από το Μεξικό, ο Μπαρ τις καταγράφει στο βιβλίο του «Τα
σύνορα», που έλαβε το 2002 το βραβείο μαύρου μυθιστορήματος Michel Lebrun. Όλα
τα γεγονότα που περιγράφονται εδώ είναι πραγματικά. Όπως η εντολή της Philips
να παρουσιάζουν κάθε μήνα οι εργαζόμενες τις σερβιέτες τους, για να
αποδεικνύουν ότι δεν είναι έγκυοι. Ή η εμπλοκή στους φόνους ενός πράκτορα της
CIA που είχε λάβει μέρος στη δολοφονία καλογριών στο Ελ Σαλβαδόρ. Μόνο ο
πρωταγωνιστής του βιβλίου, ένας Ισπανός δημοσιογράφος που ερευνά την υπόθεση,
είναι φανταστικός. Αλλά κάνει πραγματικές διαπιστώσεις. Όπως ότι στη Σιουδάδ
Χουάρες δεν μπορεί να ζήσει ούτε ο διάβολος.