Σύγκλιση μισθών το… 2030

Υποχώρηση των μισθολογικών αυξήσεων στην Ελλάδα, την επόμενη τριετία, «βλέπει»
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ αντίθετα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κατά μέσο όρο, οι
αυξήσεις θα επιταχύνονται. Δεδομένων αυτών, η σύγκλιση μισθών θα γίνει
πραγματικότητα σε περίπου 23-24 χρόνια.

Όπως προβλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη φθινοπωρινή Έκθεσή της για την
ευρωπαϊκή οικονομία, η οποία δημοσιεύθηκε πριν από περίπου ένα μήνα, οι
πραγματικές (αποπληθωρισμένες) αμοιβές θα αυξηθούν στην Ελλάδα κατά 3,3% το
2004, κατά 2,5% το 2005 και κατά 2,4% το 2006. H πορεία, δηλαδή, θα είναι
φθίνουσα. Προφανώς, για τις εκτιμήσεις της αυτές η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει
λάβει υπόψη το «τούνελ» της λιτότητας, στο οποίο μπήκε η Ελλάδα μετά τη
δημοσιονομική απογραφή. Στο «τούνελ», πάντως, θα μπουν πρώτοι οι δημόσιοι
υπάλληλοι και θα ακολουθήσουν οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα, καθώς οι
αυξήσεις μισθών συνήθως αλληλοεπηρεάζονται.

«Τρέχουμε» αργά

H σημερινή κυβέρνηση είχε υποσχεθεί, προεκλογικά, ότι στόχος της είναι να
συγκλίνουν οι μισθοί με τους αντίστοιχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τα
επόμενα 8-10 χρόνια. Ωστόσο, η εισοδηματική πολιτική που σκοπεύει να
ακολουθήσει φέτος, με αυξήσεις της τάξεως του 3%-3,5%, δεν βοηθά αυτόν τον
στόχο. Αντίθετα, επιβραδύνει την επίτευξή του. Ανάλογη, εξάλλου, προβλέπεται
ότι θα είναι η εισοδηματική πολιτική και το 2006, καθώς η κυβέρνηση σχεδόν
προεξοφλεί ότι δεν θα επιτύχει τον στόχο της μείωσης του ελλείμματος κάτω από
το 3% του ΑΕΠ το 2005 και θα ζητήσει και δεύτερο χρόνο από την Ευρωπαϊκή
Επιτροπή. Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει και δεύτερος – τουλάχιστον – χρόνος
λιτότητας στους μισθούς.

Έτσι, οι συγκριτικά μεγάλες μισθολογικές αυξήσεις των τελευταίων ετών, ιδίως
με το νέο μισθολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίες συνέβαλαν στη μείωση
της χαώδους διαφοράς προς τους ευρωπαϊκούς μισθούς, είναι πλέον παρελθόν.

Αντίστροφη πορεία

Αντίστροφη είναι η πορεία στην Ευρώπη των «15», όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση
«βλέπει» να βελτιώνεται σταδιακά το μισθολογικό επίπεδο των εργαζομένων.
Συγκεκριμένα, οι πραγματικές αυξήσεις των αμοιβών στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα
είναι 0,9% το 2004, 1% το 2005 και 1,2% το 2006. H πορεία εδώ θα είναι
ανοδική, έστω και ελαφρώς. Έτσι, ο ρυθμός με τον οποίο η Ελλάδα πλησιάζει την
Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς τους μισθούς, επιβραδύνεται.

Σε 23-24 χρόνια

Κατά μέσο όρο, την τριετία 2004-2006 οι αυξήσεις των αμοιβών στην Ελλάδα θα
υπερβαίνουν τις ευρωπαϊκές κατά 1,7%. Έτσι, με βάση την εκτίμηση της Τραπέζης
της Ελλάδος ότι οι αποδοχές στην Ελλάδα, σε μονάδες αγοραστικής δύναμης,
αντιστοιχούν σήμερα σε 63% των αποδοχών στην Ευρωπαϊκή Ένωση των «15»,
υπολογίζεται ότι η σύγκλιση, δηλαδή η προσέγγιση στον μέσο όρο των ευρωπαϊκών
αποδοχών, θα χρειαστεί 23-24 χρόνια!

Στο 83%

Σύμφωνα με άλλες εκτιμήσεις, τις οποίες επικαλείται η έκθεση του Ινστιτούτου
Εργασίας (INE/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ), οι μέσες αποδοχές στην Ελλάδα, σε μονάδες
αγοραστικής δύναμης, αντιστοιχούν στο 83% των μέσων ευρωπαϊκών. Ο υπολογισμός
αυτός δεν κάνει διαχωρισμό μεταξύ μερικής και πλήρους απασχόλησης, με
αποτέλεσμα να μειώνεται κατά πολύ η μέση αμοιβή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην
οποία το ποσοστό των μερικώς απασχολουμένων είναι πολύ υψηλό. Ακόμη και σε
αυτή την εκδοχή, πάντως, ο χρονικός ορίζων της σύγκλισης ξεπερνά τη δεκαετία.

Το ανησυχητικό για τους εργαζομένους είναι ότι η προοπτική που διαγράφεται σε
ό,τι αφορά τις μισθολογικές αυξήσεις απομακρύνει τον στόχο της σύγκλισης, αντί
να τον προσεγγίζει.

Ουραγοί στην Ευρώπη, στις αμοιβές των εργαζομένων

Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα για το κόστος εργασίας της Eurostat (αφορά το
έτος 2000 και δημοσιεύθηκε το 2003), το μέσο ωριαίο κόστος εργασίας
(περιλαμβάνει όχι μόνο τις εισφορές του μισθωτού, αλλά και τις εργοδοτικές
εισφορές) στην Ελλάδα, για τη βιομηχανία και τις υπηρεσίες (δεν υπολογίζεται η
γεωργία), έφτανε τα 10,4 ευρώ και ήταν το δεύτερο χαμηλότερο στην Ευρώπη των
«15», όπου η μέση αμοιβή ήταν 22,19 ευρώ. Αντίστοιχα, το μέσο μηνιαίο κόστος
εργασίας ήταν 1.570 ευρώ, έναντι μέσου όρου 3.169 ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση
των «15». H Τράπεζα της Ελλάδος βασίστηκε σε αυτά τα στοιχεία, τα οποία
«πρόβαλε» στο 2003 για να υπολογίσει ότι οι μέσες αμοιβές στην Ελλάδα
αντιστοιχούν στο 63% των μέσων ευρωπαϊκών. Συγκεκριμένα, υπολόγισε κατά
προσέγγιση ότι από το 2000 έως το 2003 αυξήθηκαν σωρευτικά, οι μεν ευρωπαϊκοί
μισθοί κατά 10%, οι δε ελληνικοί κατά 20%. Στη συνέχεια υπολόγισε τις
προσαρμοσμένες στο 2003 αμοιβές σε μονάδες αγοραστικής δύναμης. H αγοραστική
δύναμη των ελληνικών μισθών είναι μεγαλύτερη από εκείνη των μέσων ευρωπαϊκών,
καθώς το επίπεδο τιμών στην Ελλάδα βρίσκεται στο 80,8% του μέσου ευρωπαϊκού.
Έτσι, η Τράπεζα της Ελλάδος υπολόγισε ότι οι ελληνικές αμοιβές το 2003
αντιστοιχούσαν στο 63% των μέσων ευρωπαϊκών.

Το Ινστιτούτο Εργασίας

Σύμφωνα, εξάλλου, με την τελευταία έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας
(INE/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ), η οποία επίσης επικαλείται στοιχεία της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής, οι μέσες ακαθάριστες αποδοχές στην Ελλάδα το 2003 (περιλαμβάνονται
οι εισφορές του μισθωτού, όχι του εργοδότη) ήταν 1.289 ευρώ, έναντι 1.947 ευρώ
στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή αντιστοιχούσαν στο 66,5% των ευρωπαϊκών.

Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, αν υπολογισθούν με βάση την αγοραστική τους δύναμη
οι αμοιβές στην Ελλάδα αντιστοιχούν στο 83% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής
Ένωσης. H έκθεση επισημαίνει ότι – και πάλι – υπολείπονται της
παραγωγικότητας, η οποία στην Ελλάδα φτάνει το 88% του μέσου όρου της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.