«Δεν υπάρχει πια Aριστερά»

Ο τοίχος πίσω του είναι γεμάτος φωτογραφίες από τα παλιά – οι περισσότερες
ασπρόμαυρες. Πολιτικοί, παλιοί συναγωνιστές, φίλοι που σκοτώθηκαν. Ο Οράλ
Τσαλισλάρ μιλάει στα «NEA» για την πολυτάραχη ζωή του με ένα σεμνό, παιδικό
χαμόγελο. Και η ζωή του είναι η περιπέτεια της τουρκικής Αριστεράς τα
τελευταία σαράντα χρόνια.

Οράλ Τσαλισλάρ. Μπροστά στον τοίχο με τις φωτογραφίες, τις αναμνήσεις τους

H πολιτική του δράση στο στρατόπεδο της Αριστεράς αρχίζει στο Λύκειο, στην
Ταρσό όπου γεννήθηκε, και συνεχίζεται στο Πολυτεχνείο Μέσης Ανατολής στην
Άγκυρα, στο Πανεπιστήμιο του Μαρμαρά στην Πόλη και στο Πανεπιστήμιο της
Άγκυρας. Μέχρι το 1969 στηρίζει το Τουρκικό Εργατικό Κόμμα, αποτελεί ηγετικό
μέλος της αριστερής επαναστατικής οργάνωσης της νεολαίας DEVGENC και στη
συνέχεια προσχωρεί στη μαοϊκή Αριστερά. Το πραξικόπημα του 1971 θα τον στείλει
στις στρατιωτικές φυλακές Μαμάκ της Άγκυρας για τρία χρόνια. Θα αποφυλακιστεί
χάρη στην αμνηστία τού 1974 και θα καταδικαστεί αμέσως σχεδόν σε νέα φυλάκιση
γιατί, όπως το μεγαλύτερο μέρος των αριστερών τότε, θα συμμετάσχει ενεργά στις
κινητοποιήσεις κατά της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο.

Μέχρι το 1977 θα ζήσει στην παρανομία και θα ταξιδέψει στην Κίνα και την
Αλβανία. Λίγο από πριν το πραξικόπημα του 1980 πρωτοστατεί στην ίδρυση του
Μαοϊκού Κόμματος της Τουρκίας, αλλά αμέσως μετά το πραξικόπημα θα φυλακιστεί
και πάλι για δύο χρόνια, στη συνέχεια θα ζήσει στην παρανομία και θα
ξαναγυρίσει στη σκληρή φυλακή της Προύσας το 1986, για να παραμείνει εκεί
μέχρι το 1988.

Ειδικός του Ισλάμ

«Στη φυλακή της Προύσας κατάφερα να δουλέψω στη βιβλιοθήκη, όπου τα μόνα
βιβλία που επιτρέπονταν ήταν σχετικά με το Ισλάμ» τονίζει. «Εκεί έμαθα πολλά
για το Ισλάμ». Έτσι, «χάρη» στη χούντα του ’80, ο Τσαλισλάρ θεωρείται σήμερα
στην Τουρκία ένας από τους ειδικούς του τουρκικού Ισλάμ…

«Πολλά αλλάζουν στην Τουρκία»

META THN αποφυλάκισή του ο Τσαλισλάρ έμεινε δύο χρόνια στη Γερμανία και
αργότερα άρχισε να αρθρογραφεί στην «Τζουμχουριέτ», όπου συνεχίζει μέχρι
σήμερα, αλλά το 2001 παραλίγο να ξαναγυρίσει στη φυλακή, γιατί πήρε συνέντευξη
από τον Αμπντουλάχ Οτζαλάν. Τον έσωσε την τελευταία στιγμή ο άλλοτε
συγκρατούμενός του Μπουλέντ Ετζεβίτ και ο συμμαθητής του Μεσούτ Γιλμάζ. Το
τελευταίο βιβλίο του αφορά τις αναμνήσεις του από τη φυλακή.

«Σήμερα δεν υπάρχει Αριστερά στην Τουρκία» λέει με φανερή πίκρα. «H τουρκική
Αριστερά είναι σήμερα συντηρητική, εθνικιστική και κρατικιστική. Για
παράδειγμα, το 1974, εκτός από τους σοσιαλδημοκράτες, όλες οι άλλες αριστερές
δυνάμεις ήταν κατά της Κατοχής στην Κύπρο. Σήμερα, αντίθετα, η συντριπτική
πλειονότητα των αριστερών στηρίζει τον Ντενκτάς και είναι εναντίον της E.E.».

Οι κίνδυνοι

Γιατί όμως η τουρκική Αριστερά ήρθε τόσο κοντά στο κράτος και τον εθνικισμό;
«Οι αριστερές δυνάμεις δεν μπόρεσαν να διαχειριστούν το κουρδικό πρόβλημα και
το πολιτικό Ισλάμ, βλέποντας και τα δύο αυτά ζητήματα ως μεγάλους κινδύνους
για την Τουρκία, κι έτσι στήριξαν το κράτος».

Πώς βλέπει σήμερα τα πράγματα στην Τουρκία; Αλλάζει κάτι; «Ναι. Πολλά πράγματα
αλλάζουν. Έχουμε βέβαια ακόμα πολλά προβλήματα. Ισχύει ακόμα η νομοθεσία του
πραξικοπήματος τού ’80, δεν υπάρχουν συνδικάτα, δεν υπάρχει ένα ισχυρό
εκσυγχρονιστικό κίνημα, δεν υπάρχει Αιστερά, αλλά η ευρωπαϊκή διαδικασία
βελτιώνει πολλά. Πάντα σκεφτόμουν ότι οι οπαδοί του κοσμικού καθεστώτος και οι
μουσουλμάνοι πρέπει να ζήσουν μαζί. Όταν μαχόμαστε ο ένας κατά του άλλου,
έρχεται ο στρατός και μας βάζει όλους φυλακή…».