Aνωνυμία, παράθυρο για φοροδιαφυγή

Ανωνυμία εξασφαλίζουν οι φοροφυγάδες μεγαλοϊδιοκτήτες ακινήτων με την
υπογραφή της κυβέρνησης. Με χαριστική διάταξη του φορολογικού νομοσχεδίου η
κυβέρνηση καταργεί την υποχρέωση δήλωσης της ταυτότητας φορολογουμένων που
αγοράζουν πολυτελή ακίνητα στο όνομα των επιχειρήσεων στις οποίες συμμετέχουν.

Καταργείται η υποχρέωση ονομαστικοποίησης των μετοχών για τις εταιρείες των οποίων ποσοστό άνω του 60% των επενδεδυμένων κεφαλαίων τους είναι τοποθετημένο σε ακίνητα

Γνώστες της φορολογικής νομοθεσίας μιλούν για το άνοιγμα ενός νέου, μεγάλου
παραθύρου στη διάτρητη νομοθεσία για το πόθεν έσχες. Τονίζουν ότι με τη
διάταξη καταργείται ουσιαστικά η ανάγκη των φοροφυγάδων μεγαλοϊδιοκτητών
ακινήτων να καταφύγουν στη σύσταση υπεράκτιων εταιρειών (offshore) για να
αγοράζουν πολυτελή ακίνητα, εξασφαλίζοντας ανωνυμία και ασυλία από το πόθεν
έσχες. Στο εξής θα μπορούν να εξασφαλίζουν ανωνυμία, ιδρύοντας απλώς μία
ημεδαπή Ανώνυμη Εταιρεία.

Χαριστική διάταξη

Στα ψιλά του νομοσχεδίου για τις αλλαγές στη φορολογία, το οποίο κατέθεσε
πρόσφατα στη Βουλή η κυβέρνηση, περιλαμβάνεται ειδική διάταξη-δώρο στους
φοροφυγάδες. Συγκεκριμένα, με την παράγραφο 11 του άρθρου 6 του νομοσχεδίου
καταργείται διάταξη φορολογικού νόμου του 1994. Τι προέβλεπε αυτός ο νόμος;
Ότι οι εγχώριες επιχειρήσεις που έχουν ποσοστό άνω του 60% των επενδεδυμένων
κεφαλαίων τους τοποθετημένα σε ακίνητα υποχρεώνονται να ονομαστικοποιήσουν τις
μετοχές τους, δηλαδή να δηλώσουν ουσιαστικά την ταυτότητα των μετόχων τους,
στους οποίους ανήκουν και τα ακίνητα της εταιρείας. Στην περίπτωση κατά την
οποία η επιχείρηση δεν συμμορφώνεται με την υποχρέωση αυτή ο νόμος προβλέπει
την επιβολή αυστηρών κυρώσεων. Συγκεκριμένα, η επιχείρηση που αρνείται την
ονομαστικοποίηση των μετοχών της τιμωρείται με πρόστιμο, το οποίο ανέρχεται
στο 20% του μετοχικού της κεφαλαίου. Χαρακτηριστικό της αξίας που έχει η
ανωνυμία για τους φοροφυγάδες είναι ότι πολλές από τις επιχειρήσεις
προτιμούσαν να πληρώσουν το υπέρογκο πρόστιμο παρά να προχωρήσουν στην
ονομαστικοποίηση των μετοχών τους και να αποκαλύψουν ουσιαστικά τα ονόματα των
μετόχων και ιδιοκτητών των ακινήτων. Επίσης, πολλές κατέφευγαν στα φορολογικά
δικαστήρια επιχειρώντας να μειώσουν ή και να απαλείψουν τα πρόστιμα που τους
είχαν επιβληθεί βάσει της συγκεκριμένης νομοθεσίας.

Ελάχιστοι φόροι

Εκτός από την αποκάλυψη των πραγματικών ιδιοκτητών των πανάκριβων ακινήτων, η
συγκεκριμένη διάταξη του φορολογικού νόμου του 1994 είχε ως στόχο να αυξήσει
τα έσοδα από τις μεταβιβάσεις ακινήτων που ανήκουν σε μη εισηγμένες στο
Χρηματιστήριο επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα, η μεταβίβαση ονομαστικών μετοχών μη
εισηγμένων εταιρειών επιβαρυνόταν με φόρο 5%, ενώ η μεταβίβαση ανωνύμων
μετοχών επιβαρύνεται με ελάχιστο φόρο.

Επίσης, γνώστες της νομοθεσίας δίωξης του οικονομικού εγκλήματος σημειώνουν
ότι η συγκεκριμένη διάταξη ήταν «κόκκινο πανί» για τους ιδιοκτήτες πανάκριβων
πολυτελών ακινήτων, οι οποίοι αναγκάζονταν είτε να αποκαλύψουν την ταυτότητά
τους είτε να προσφύγουν στη σύσταση offshore εταιρειών για την προστασία της
ανωνυμίας τους.

Προσθέτουν δε πως παρά το γεγονός ότι με την ονομαστικοποίηση των μετοχών οι
μέτοχοι των εταιρειών δεν είχαν κυρώσεις όσον αφορά το πόθεν έσχες, η
αποκάλυψή τους δημιουργούσε μια λίστα «υπόπτων» στις φορολογικές ελεγκτικές
αρχές, οι οποίοι εμφανίζονταν να έχουν στην κατοχή τους πανάκριβα ακίνητα. H
λίστα αυτή, σημειώνουν, θα μπορούσε να αποτελέσει βάση ελέγχων για το μέλλον.

Χαρίζουν πρόστιμα

Με τη χαριστική διάταξη που περιλαμβάνεται στο φορολογικό νομοσχέδιο
καταργείται η υποχρέωση ονομαστικοποίησης των μετοχών για τις εταιρείες των
οποίων ποσοστό άνω του 60% των επενδεδυμένων κεφαλαίων τους είναι τοποθετημένο
σε ακίνητα. Έτσι, εξασφαλίζεται πλέον και με την κυβερνητική βούλα η ανωνυμία
μεγαλοφοροφυγάδων, οι οποίοι αγόρασαν πανάκριβα ακίνητα χωρίς να αποκαλύψουν
την ταυτότητά τους. Παράλληλα, με την ίδια διάταξη του φορολογικού νομοσχεδίου
διαγράφονται και όλα τα πρόστιμα που έχουν επιβληθεί με την καταργούμενη
διάταξη, τα οποία εκκρεμούν ενώπιον των φορολογικών αρχών.

Με το φορολογικό νομοσχέδιο της κυβέρνησης παραμένουν ορθάνοικτα και τα
υπόλοιπα παράθυρα της νομοθεσίας για την αποφυγή του πόθεν έσχες.
Συγκεκριμένα, παραμένει η απαλλαγή από το πόθεν έσχες για τα κεφάλαια με τα
οποία συμμετέχει ή συστήνει ένας φορολογούμενος Ανώνυμη Εταιρεία. Μία
διαδεδομένη μορφή ξεπλύματος βρώμικου χρήματος είναι η σύσταση επιχείρησης η
οποία στη συνέχεια εμφανίζεται να αγοράζει ως πάγια στοιχεία πολυτελή ακίνητα
και αυτοκίνητα. Επίσης, υπάρχει η δυνατότητα σύστασης αλλοδαπής επιχείρησης η
οποία εδρεύει στους λεγόμενους «φορολογικούς παραδείσους». Πρόκειται για τις
γνωστές offshore εταιρείες στις οποίες ανήκουν ουκ ολίγα πολυτελή ακίνητα στην
Ελλάδα.