«H Ουκρανία θα στραφεί στην Eυρώπη»

Ο Βρετανός ιστορικός και αρθρογράφος Τίμοθι Γκάρτον Ας

ΜΠΟΡΕΙ η βελούδινη επανάσταση της Ευρώπης να αποσπάσει άλλο ένα
βραβείο; Όταν οι Ουκρανοί διαδηλωτές στους παγωμένους δρόμους του Κιέβου
βάζουν λουλούδια στις ασπίδες των αστυνομικών, μάς στέλνουν δύο μηνύματα
απόγνωσης και αξιοπρέπειας, γράφει ο αρθρογράφος Τίμοθι Γκάρτον Ας στην
εφημερίδα «Γκάρντιαν»: «Θέλουμε να μπούμε στην Ευρώπη» και «Θέλουμε να το
κάνουμε αυτό με τον ευρωπαϊκό τρόπο». Ειρηνικά, δηλαδή, αντικαθιστώντας το
παλιό ιακωβίνικο-μπολσεβίκικο μοντέλο της βίαιης αλλαγής καθεστώτος με το νέο
μοντέλο της ευρωπαϊκής βελούδινης επανάστασης – όπως στην Πράγα και το
Βερολίνο το 1989, όπως στην ανατροπή του Μιλόσεβιτς στη Σερβία, όπως στη
Γεωργία.

Φυσικά υπάρχει ένα παιχνίδι μεγάλων δυνάμεων. Με τη νέα κυβέρνησή της, η
Γεωργία έχει γίνει στενότερος σύμμαχος των ΗΠΑ. Με τον Γιούσενκο, η Ουκρανία
μπορεί να κάνει το ίδιο. Αλλά πάνω από όλα θα στραφεί προς την Ευρώπη. Αυτή
την εποχή, τους πιο ένθερμους φιλοευρωπαίους θα τους βρούμε στις παρυφές της
Ευρώπης, όπως τους Ουκρανούς. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ελπίζουν κάποτε να
ενταχθούν και όχι στις ΗΠΑ.

Ειρηνική ανυπακοή

Βραχυπρόθεσμα, υπάρχει ένα όριο σε αυτά που μπορούμε να κάνουμε. Για πρώτη
φορά η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης μίλησε το ίδιο απερίφραστα όσο η
Ουάσιγκτον. «Δεν αποδεχόμαστε αυτό το εκλογικό αποτέλεσμα» δήλωσε ο Ολλανδός
υπουργός Εξωτερικών Μέρναρντ Μποτ, μιλώντας εξ ονόματος της ευρωπαϊκής
προεδρίας. «Πιστεύουμε ότι είναι προϊόν νοθείας». Καλά τα είπε ο κύριος Μποτ.
Και ο Χαβιέ Σολάνα έχει προειδοποιήσει ότι η σχέση της Ουκρανίας με την
Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξαρτηθεί από τη σχέση της με τη δημοκρατία. Πάντως,
επισημαίνει ο Γκάρτον Ας, η τρέχουσα κρίση θα πρέπει να λυθεί εσωτερικά, από
τους ίδιους τους Ουκρανούς. Θα πρέπει όμως να ξεκαθαρίσουμε ότι η ειρηνική
ανυπακοή αποτελεί μια νόμιμη, ακόμη και αναγκαία αντίδραση στην εκλογική
απάτη. Και πως η χρήση στρατιωτικής ή αστυνομικής βίας για να στερηθεί ένας
λαός το δικαίωμα της ειρηνικής διαμαρτυρίας είναι κάτι που δεν αποδεχόμαστε
στην Ευρώπη του εικοστού πρώτου αιώνα.

Μακροπρόθεσμα, μια δημοκρατική Ουκρανία έχει τη θέση που της αρμόζει στην
Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτή είναι η καλύτερη υποστήριξη που μπορούμε να προσφέρουμε
στους Ουκρανούς δημοκράτες. Άμεσα, πάντως, χρειαζόμαστε τη σκληρότερη και την
αυστηρότερη προειδοποίηση που μπορούν να ασκήσουν η Ευρώπη, οι ΗΠΑ και πολλές
άλλες δημοκρατικές χώρες, προκειμένου να πιέσουν το Κίεβο ή τη Μόσχα. Μια
ομάδα φοιτητών από το Λβοφ μάς έστειλε αυτή την έκκληση μέσα από την
ιστοσελίδα του BBC: «Το μόνο που ελπίζουμε είναι να μην αποφασίσει ο
Γιανούκοβιτς να στρέψει τα όπλα εναντίον μας. Μην τον αφήσετε να σκοτώσει τη
θέλησή μας».