Tο κόμμα των καιροσκόπων

Ένα ισλαμικό κόμμα με «κρυφή» ατζέντα και με στόχο να αλλάξει το κοσμικό
καθεστώς της Τουρκίας και στη θέση του να φέρει μια ισλαμική θεοκρατία; Ένα
συντηρητικό κόμμα που πιστεύει στους δημοκρατικούς θεσμούς; Ή μήπως ένα
καιροσκοπικό κόμμα που κάνει τα πάντα για να παραμείνει στην εξουσία;

Στα λεωφορεία. Χωρίς σαφή ιδεολογία, το ΑΚΡ προς το παρόν στοχεύει κυρίως στη σταθεροποίηση της εκλογικής του βάσης

Τα ερωτήματα αυτά αφορούν την ιδεολογική ταυτότητα του κόμματος της
Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης που κυβερνά σήμερα την Τουρκία. Και απασχολούν τόσο
την ίδια τη χώρα όσο και την Ευρώπη που ετοιμάζεται να αρχίσει ενταξιακές
διαπραγματεύσεις μαζί της. Ο Αλί Τσάρκογλου, έγκριτος πολιτειολόγος και
καθηγητής του Πανεπιστημίου Σαμπάντζι στην Κωνσταντινούπολη, τάσσεται μάλλον
υπέρ της τρίτης εκδοχής. Το AKP είναι ένα καιροσκοπικό κόμμα που δεν έχει
ακόμα σαφή ιδεολογία, λέει στα «NEA», εκτιμώντας ότι το πολιτικό αλλά και
ιδεολογικό μέλλον του κόμματος του Ταγίπ Ερντογάν θα εξαρτηθεί από την απόφαση
της E.E. την 17η Δεκεμβρίου.

«H εκλογική υποστήριξη του AKP δεν έχει ακόμα σταθεροποιηθεί. H ηγεσία του
κόμματος ριψοκινδυνεύει πολύ και έπρεπε να υιοθετήσει την ευρωπαϊκή πολιτική
για δύο κυρίως λόγους: Πρώτον, γιατί δικαίως θεωρεί την E.E. ως ένα νομικό και
πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να κινηθεί ένα μετριοπαθές ισλαμικό και
συντηρητικό κόμμα και να προστατευθεί από τους ριζοσπάστες οπαδούς του
κοσμικού καθεστώτος. Δεύτερον, γιατί αν δεν στήριζε την ευρωπαϊκή πολιτική η
οικονομία θα πήγαινε τόσο άσχημα που θα έπρεπε να γίνουν αμέσως νέες εκλογές».

Ασαφής ιδεολογία

H προσευχή. H θρησκευτικότητα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην εκλογική συμπεριφορά των Τούρκων ψηφοφόρων

Σύμφωνα με τον Τσάρκογλου, το AKP μοιάζει πολύ με το κόμμα της Μητέρας
Πατρίδας στα πρώτα χρόνια μετά την ίδρυσή του. «Είναι ένα καιροσκοπικό κόμμα
που δεν έχει σαφή ιδεολογία, ούτε καν ισλαμική ιδεολογία, και προς το παρόν
στοχεύει κυρίως στη σταθεροποίηση της εκλογικής του βάσης. Αν όμως δεν
κερδίσει το ευρωπαϊκό στοίχημα της 17ης Δεκεμβρίου, το AKP θα προωθήσει μια
ισλαμική ιδεολογία με σκοπό να επιβιώσει στις επόμενες εκλογές».

Στο πλαίσιο αυτό, ο Αλί Τσάρκογλου εντάσσει και τις αποτυχημένες προσπάθειες
του AKP για θέματα όπως τα ιερατικά σχολεία και η ποινικοποίηση της μοιχείας.
«H ηγεσία του κόμματος ήξερε πολύ καλά ότι δεν είχε ελπίδες να αλλάξει τους
υπάρχοντες κανονισμούς στα θέματα αυτά, αλλά παρ’ όλα αυτά έπρεπε να υποκριθεί
ότι ασχολήθηκε με τις ευαισθησίες της πιο συντηρητικής μερίδας των ψηφοφόρων
του. Σε περίπτωση που όλα καταρρεύσουν την 17η Δεκεμβρίου, οι προσπάθειες
αυτές θα χρησιμοποιηθούν από το κόμμα ως μια απόδειξη προς τους ψηφοφόρους του
ότι πραγματικά ασχολήθηκε με τη συντηρητική ατζέντα του πυρήνα της εκλογικής
του βάσης».

H θρησκευτικότητα

Προκειμένου να κατανοήσει κανείς καλύτερα τα πολιτικά πράγματα στην Τουρκία,
συνεχίζει ο Τσάρκογλου, πρέπει να λάβει υπόψη του τον σημαντικό ρόλο που
διαδραματίζει η θρησκευτικότητα στην εκλογική συμπεριφορά. «Με βάση όλα τα
στοιχεία που έχουμε μέχρι στιγμής στη διάθεσή μας βλέπουμε καθαρά ότι η
θρησκευτικότητα παίζει αποφασιστικό ρόλο στις τουρκικές εκλογές τα τελευταία
είκοσι χρόνια και ότι ένα μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων του AKP έχουν ιδιαίτερα
υψηλό θρησκευτικό συναίσθημα».

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

«Επιταχύνετε τις μεταρρυθμίσεις»

H ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ζήτησε από την Τουρκία να επιταχύνει τις νομοθετικές
μεταρρυθμίσεις της εάν θέλει οι Ευρωπαίοι ηγέτες τον άλλο μήνα να ανάψουν το
πράσινο φως στην Άγκυρα για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την
E.E.

Ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών Μπεν Μποτ, του οποίου η χώρα προεδρεύει της
E.E., επισήμανε χθες ότι δεν υπάρχει ομοφωνία ανάμεσα στις 25 χώρες – μέλη στο
ότι η Τουρκία πληροί τις προϋποθέσεις για την ένταξή της, παρ’ ότι η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή έχει προτείνει την έναρξη διαπραγματεύσεων με την Άγκυρα.

Ο Μποτ τόνισε επίσης ότι μέσα στις επόμενες τρεις εβδομάδες η E.E. επιθυμεί να
εγκριθούν από το τουρκικό Κοινοβούλιο τα νέα νομοθετήματα που αφορούν την
δικαστική αστυνομία και τις ποινικές διαδικασίες. Δήλωσε επίσης ότι τέσσερις
άλλοι νόμοι, μεταξύ των οποίων και εκείνος που προβλέπει τη δημιουργία νέου
ποινικού κώδικα, έχουν υιοθετηθεί από το Κοινοβούλιο αλλά ακόμα δεν έχουν
τεθεί σε ισχύ.

Σταθερά προς το κέντρο

Αλί Τσάρκογλου

‘ AN ΟΛΑ ΠΑΝΕ καλά την 17η Δεκεμβρίου, ποιο θα είναι το μέλλον του AKP;

«Σήμερα, το AKP κινείται σταθερά προς το κέντρο του πολιτικού φάσματος και αν
όλα πάνε καλά, σε λίγα χρόνια κανένας δεν θα θυμάται στην Τουρκία το AKP ως το
κόμμα που έφερε τους ισλαμιστές στην εξουσία αλλά το κόμμα που κατάφερε να
επανενώσει την τουρκική Κεντροδεξιά και να βάλει τη χώρα στην E.E. Άλλωστε, αν
εξετάσουμε την πρόσφατη πολιτική ιστορία της Τουρκίας, θα δούμε ότι τη
δεκαετία του ’80 το κοσμικό καθεστώς αντιμετώπιζε το κόμμα της Μητέρας
Πατρίδας του Τουργκούτ Οζάλ ως ισλαμικό κόμμα. Σήμερα όμως ποιος θυμάται το
ANAP με αυτή την εικόνα’;».