H μόδα συναντά το Iσλάμ

Τα πρότυπα. Καθώς οι νεαρές πιστές μουσουλμάνες αστικοποι ούνται, ντύνονται με μοντέρνα χρώματα και στενά ρούχα χωρίς να βγάζουν τη μαντίλα

«Όταν απαγορεύτηκε το κεφαλομάντιλο στα πανεπιστήμια», θυμάται, «μετά το
συνταγματικό πραξικόπημα της 28ης Φεβρουαρίου 1997, ήμουν φοιτήτρια Ιατρικής
στο Πανεπιστήμιο της Ισταμπούλ. Αναγκάστηκα να φύγω και να ολοκληρώσω τις
σπουδές μου στο Αζερμπαϊτζάν. Τότε οι οπαδοί του κοσμικού καθεστώτος άρχισαν
να μας κατηγορούν δημόσια ότι είμαστε χωριάτισσες, αδαείς και ριζοσπάστριες
ισλαμίστριες και έτσι αρχίσαμε μια εσωτερική αναζήτηση». Από αυτή την
αναζήτηση οι μαντιλοφορούσες γυναίκες άρχισαν καταρχήν να οργανώνονται για να
αντιμετωπίσουν τις «κωμικοτραγικές», όπως οι ίδιες λένε, καταστάσεις που
αναγκάστηκαν να αντιμετωπίσουν λόγω των αυστηρών απαγορεύσεων.

Για παράδειγμα, η Χαβά δεν μπορεί να αναγνωρίσει το πτυχίο της γιατί πρέπει να
περάσει εξετάσεις χωρίς να φορά το κεφαλομάντιλο… Παράλληλα, η εσωτερική
αυτή αναζήτηση σε συνδυασμό με την αύξηση της αγοραστικής δύναμης πολλών
συντηρητικών οικογενειών και τη μεγάλη επιλογή που άρχισε να προσφέρει η
τουρκική αγορά έδωσε στην κυριολεξία χρώμα – και μάλιστα έντονο – σε χιλιάδες
νεαρές μαντιλοφορούσες των μεγάλων πόλεων. Αυτό όμως δεν αρέσει σε πολλές…
«H γυναίκα πρέπει να ντύνεται με τρόπο που να μην τραβά την προσοχή»,
σχολιάζει η Χαβά που δεν συμφωνεί με τη νέα αυτή τάση πολλών νέων γυναικών που
ντύνονται μοντέρνα, με έντονα χρώματα, φορώντας πάντα κεφαλομάντιλο. «Οι
κοπέλες αυτές δεν ξέρουν καλά το Ισλάμ», τονίζει επικριτικά.

«Είμαστε γυναίκες»

Άλλα κορίτσια διαφωνούν. «Το Ισλάμ δεν μας απαγορεύει να είμαστε γυναίκες και
να ντυνόμαστε σαν γυναίκες», λέει με άνεση η Ζεϊνέπ, που μόλις βγήκε από το
κατάστημα Zara, στο πιο πολυτελές εμπορικό κέντρο της Κωνσταντινούπολης, το
Akmerkez. Οι γονείς της είναι και οι δύο γιατροί, η μητέρα της δεν δουλεύει,
και είναι πιστοί μουσουλμάνοι. H Ζεϊνέπ φορά κεφαλομάντιλο, όμως οδηγεί το
δικό της αυτοκίνητο, ντύνεται με κομψά και στενά ρούχα, ψωνίζει στα πιο
μοντέρνα καταστήματα της Πόλης και έχει έντονο μακιγιάζ και προσεγμένα,
κόκκινα βαμμένα νύχια.

Ο ατομικισμός, που εκφράζεται με τη μόδα, αρχίζει να μπαίνει σε μια μερίδα της
πιστής μουσουλμανικής κοινωνίας. «Οι γυναίκες αλλά και οι άνδρες πιστοί
μουσουλμάνοι αρχίζουν να γίνονται μέρος του συστήματος», αναφέρει η ερευνήτρια
κοινωνιολόγος Νουρχαγιάτ Κιζιλκάν. «Πολλοί νέοι πιστοί μουσουλμάνοι άνδρες
αρχίζουν να γίνονται αστοί και θέλουν πια γυναίκες ντυμένες με μοντέρνα
χρώματα, πιο μορφωμένες και μάλιστα να δουλεύουν».

Το νέο αυτό κοινωνικό φαινόμενο δημιούργησε μια καινούργια ζήτηση στην αγορά,
που μιλάει πλέον σήμερα στην Τουρκία για «ισλαμική μόδα». Καινούργια
καταστήματα, μοντέρνα και υπερπολυτελή, προσφέρουν μια τεράστια επιλογή στις
μαντιλοφορούσες γυναίκες, που μέχρι πρότινος ήταν αναγκασμένες να
περιορίζονται στα σκουρόχρωμα και άκομψα μονοκόμματα πανωφόρια που αγόραζαν
στις αγορές μικροαστικών μαχαλάδων. Και είναι πολλές εκείνες που δεν χάνουν
την ευκαιρία: «Είμαι γυναίκα και μου αρέσει να ντύνομαι κομψά και μοντέρνα,
χωρίς αυτό να με εμποδίζει να πιστεύω στο Κοράνι και να ακολουθώ τις
μουσουλμανικές παραδόσεις», λέει η Αϊσέ βγαίνοντας από το πολυτελές κατάστημα
Armine, που μόλις παρουσίασε τη χειμερινή του συλλογή πολύχρωμων μεταξωτών κεφαλομάντιλων.

H EPEYNA

«Καλυμμένο»το 64,2% των γυναικών

ΤΟ 70% των Τούρκων δεν θεωρεί το κεφαλομάντιλο ως σύμβολο κατά του
κοσμικού καθεστώτος, ενώ μόνο 5,4% των γυναικών που καλύπτουν το κεφάλι τους
χρησιμοποιούν τον όρο «τουρμπάνι» (turban), που έχει σαφώς πολιτικό νόημα.
Σύμφωνα με την πιο έγκυρη έρευνα μέχρι σήμερα για το κεφαλομάντιλο, την οποία
δημοσίευσε η «Μιλιέτ» το 2003, το 64,2% των γυναικών στην Τουρκία φορά
κεφαλομάντιλο, ενώ το 75,5% των Τούρκων θεωρεί ότι πρέπει να αρθεί η
απαγόρευσή του στα Πανεπιστήμια και το 62,6% εκτιμά ότι η χρήση της μαντίλας
μπορεί να επιτραπεί στις δημόσιες υπηρεσίες.