Kούριερ: κόντρες για 200 εκατ. ευρώ

Με ρυθμούς ανάπτυξης περίπου 15% ετησίως και τζίρο που προσεγγίζει τα 200
εκατ. ευρώ, η ελληνική αγορά ταχυμεταφορών έχει αναδειχθεί σε πεδίο σκληρού
ανταγωνισμού, με δυνατούς «παίκτες» τόσο από την Ελλάδα όσο και από το
εξωτερικό. Το μέγεθος αλλά και οι προοπτικές ανάπτυξής της είναι η αιτία που η
συγκεκριμένη αγορά έχει βρεθεί, τα τελευταία χρόνια, στο επίκεντρο του
ενδιαφέροντος μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, ακόμη και τραπεζών. Ο όμιλος
πληροφορικής Info Quest είναι σήμερα ο βασικός μέτοχος της εταιρείας ACS
Courier, ενώ οι όμιλοι Φουρλής και Σφακιανάκης απέκτησαν πριν από περίπου
τέσσερα χρόνια τον έλεγχο της εταιρείας Speedex.

Όπως εκτιμούν στελέχη μεγάλων εταιρειών του κλάδου, το επιχειρηματικό τοπίο
στις ταχυμεταφορές, στα αμέσως επόμενα χρόνια, θα αλλάξει ριζικά υπό την πίεση
του ανταγωνισμού. Οι πλέον αδύναμες σε υποδομές εταιρείες (200 μικρές και
μεσαίες οικογενειακού χαρακτήρα) εκτιμάται ότι θα αναγκαστούν να βάλουν
λουκέτο, ενώ όσες από αυτές καταφέρουν να επιβιώσουν, θα υποχρεωθούν σε
στρατηγικές συνεργασίες με άλλες, διεθνείς, εθνικές ή και τοπικές εταιρείες.

Κυριαρχούν 5-6 εταιρείες

Επισημαίνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος – περίπου το 70% – της ελληνικής αγοράς
ταχυμεταφορών ελέγχεται από 5 – 6 εταιρείες, όπως είναι οι ελληνικών
συμφερόντων ACS, Speedex και Ταχυμεταφορές ΕΛΤΑ και οι πολυεθνικές DHL, ΤΝΤ,
UPS και FEDEX. Το υπόλοιπο 30% του συνολικού τζίρου μοιράζονται περί τις 200
μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Φαίνεται, πάντως, ότι παρά τον σκληρό
ανταγωνισμό δεν λείπουν και οι «συμφωνίες κυρίων» ανάμεσα στις εταιρείες του
κλάδου. Στα πλαίσια των συμφωνιών αυτών, οι ελληνικές κρατούν υπό τον έλεγχό
τους τη διακίνηση εγγράφων και δεμάτων στην ελληνική επικράτεια, ενώ οι
διεθνείς ταχυμεταφορές βρίσκονται υπό τον έλεγχο των ξένων πολυεθνικών.

Ραγδαία ανάπτυξη

Οι πρώτες ιδιωτικές εταιρείες ταχυμεταφορών εμφανίστηκαν στην Ελλάδα στις
αρχές της δεκαετίας του 1980 και οι πελάτες τους προέρχονταν σχεδόν
αποκλειστικά από τον χώρο των επιχειρήσεων. Σήμερα, όμως, τα πράγματα έχουν
αλλάξει και, ήδη, οι μεμονωμένοι ιδιώτες αντιπροσωπεύουν περίπου το 10% της
πελατειακής βάσης τους, με τάσεις το ποσοστό αυτό να διευρύνεται. Σύμφωνα με
έρευνα της ICAP, οι ρυθμοί ανάπτυξης της αγοράς ταχυμεταφορών ήταν εκρηκτικοί
στη διάρκεια των ετών 1991 -1999 και ο μέσος όρος αύξησης του τζίρου ήταν της
τάξεως του 29,5% σε ετήσια βάση. H αύξηση αυτή δεν ήταν τυχαία και οφειλόταν,
μεταξύ άλλων, στην αυξημένη ζήτηση υπηρεσιών ταχυμεταφοράς από τον δημόσιο
τομέα, στην προσέλκυση νέων πελατών μέσω της παροχής νέων εξειδικευμένων
υπηρεσιών που προσφέρουν οι εταιρείες, αλλά και στην ανάπτυξη των πωλήσεων
μέσω του ταχυδρομείου και του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Σύμφωνα με κλαδική έρευνα της ICAP, ένας σημαντικός παράγοντας που ευνοεί την
ανάπτυξη του κλάδου των ταχυμεταφορών είναι «η απαίτηση του σύγχρονου
επιχειρηματικού περιβάλλοντος για γρήγορη και ασφαλή μεταφορά εγγράφων και
δεμάτων μεταξύ οικονομικών μονάδων, ανεξάρτητα από τον γεωγραφικό χώρο στον
οποίο βρίσκονται». H βοήθεια για την κάλυψη της ανάγκης αυτής από το φαξ ή από
το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο είναι μικρή και μόνο μια εταιρεία κούριερ μπορεί να
την καλύψει πλήρως. Εξάλλου, σε μελέτη της η εταιρεία Κάντορ εκτιμά ότι «η
στρατηγική θέση της Ελλάδος στον ευρύτερο χώρο των Βαλκανίων, καθώς και η
ανάπτυξη των γειτονικών περιοχών, θα οδηγήσουν τον κλάδο των ταχυμεταφορών σε
περαιτέρω ανάπτυξη».

H μάχη των ανταγωνιστριών εταιρειών να διατηρήσουν και να διευρύνουν την
πελατειακή τους βάση διεξάγεται με «όπλα» τον χρόνο παράδοσης των εγγράφων και
των δεμάτων, αλλά και την αξιοπιστία τους, που εξαρτάται από την τήρηση κατά
γράμμα των συμφωνιών που έχουν κάνει με τους πελάτες τους.

Σε ό,τι αφορά τις αποστολές εξωτερικού, το μυστικό της επιτυχίας – για τις
ελληνικές εταιρείες τουλάχιστον – δεν είναι άλλο από τις στρατηγικές
συνεργασίες με πολυεθνικές εταιρείες που διαθέτουν ιδιόκτητο αεροπορικό στόλο.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι συνεργασίες της ACS με την DHL και της
Speedex με την Federal Express.

Για τη μεταφορά εγγράφων, τόσο εντός Ελλάδος όσο και προς το εξωτερικό, δεν
υπάρχει κανένας περιορισμός. Αντίθετα, για τις αποστολές δεμάτων οι
περιορισμοί δεν είναι λίγοι. Για παράδειγμα, οι περισσότερες από τις εταιρείες
αποφεύγουν τη μεταφορά ευάλωτων και εύθραυστων προϊόντων και ό,τι άλλο
απαγορεύεται από τους κανονισμούς της ΙΑΤΑ.

Ο ανταγωνισμός εξομοιώνει τις τιμές

To μεταφορικό κόστος δεν διαφοροποιείται αισθητά από εταιρεία σε εταιρεία
κούριερ, λόγω του ανταγωνισμού, και δεν ξεπερνά τα 10 ευρώ για αποστολές εντός
Ελλάδος, εφόσον το δέμα δεν υπερβαίνει τα δύο κιλά. Για κάθε επιπλέον μισό
κιλό, το κόστος μεταφοράς επιβαρύνεται περίπου κατά ένα ευρώ.

Στην περίπτωση που το κόστος μεταφοράς καταβληθεί από τον παραλήπτη
(αντικαταβολή), η προσαύξηση ανέρχεται περίπου στα 4 ευρώ, ενώ άλλα δύο ευρώ
θα προστεθούν αν η παράδοση ή η παραλαβή γίνει Σάββατο.

Επισημαίνεται ότι για δέματα ή έγγραφα που πρέπει να φθάσουν στον παραλήπτη
τους αυθημερόν, το κόστος είναι ιδιαίτερα «τσουχτερό»: στα 10 ευρώ θα
προστεθούν τέσσερα ευρώ επιπλέον.