MIXAΛHΣ KATΣAPΟΣ Έξι χρόνια χωρίς τον «κασκαντέρ της ποίησης»

«Αντισταθείτε στις υπηρεσίες των αλλοδαπών/ και διαβατηρίων/ στις φοβερές
σημαίες των κρατών και τη/ διπλωματία/ στα εργοστάσια πολεμικών υλών/ στα
γλυκερά τραγούδια με τους θρήνους, στους θεατές», έλεγε ήδη πριν από 51
χρόνια, στη συλλογή «Κατά Σαδδουκαίων», ο Μιχάλης Κατσαρός. «Ποιητή-Προφήτη»
και «Νικητή» είχε άλλωστε αποκαλέσει ο Μίκης Θεοδωράκης τον ποιητή που την
Κυριακή κλείνει έξι χρόνια από την τελευταία του «έξοδο».

«Κασκαντέρ της ποίησης» τον χαρακτηρίζει σήμερα, μιλώντας στα «NEA», ο μαθητής
του και ποιητής Παναγιώτης Καραβασίλης, ο οποίος έχει στα αρχεία του ένα
πλήθος αδημοσίευτου υλικού, προϊόν ατελείωτων συζητήσεων με τον δάσκαλο. «Από
τις παραγωγές του ’70 και του ’80 μέχρι το τέλος του», θυμάται, «ο Κατσαρός
βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση όπως ακριβώς είναι και οι δεκαετίες». Όσο για το
«Αντισταθείτε»… Είχε καταλήξει στο τέλος σε έναν ορισμό για το τι ακριβώς
σήμαινε: «Είναι η διαρκής προτροπή για τη μη απώλεια τής εν εγρηγόρσει
καταστάσεως του ανθρώπου». Μήπως και βρεθεί εναλλακτικός δρόμος στην
«επερχόμενη ξηρασία», τη μάλλον επελθούσα, πια. Για τον εαυτό του, στην ποίησή
του, ο Μιχάλης Κατσαρός θεωρούσε ότι έπαιζε όλους τους ρόλους. Στο τέλος της
ζωής του, αποκαλύπτει ο κ. Καραβασίλης, είχε πει: «Έχω αρχίσει να πιστεύω ότι
είμαι ολόκληρος η γυαλιστερή μπάλα του μπιλιάρδου και συγχρόνως η στέκα. Ενώ
ταυτόχρονα, μαζί, μπορώ να βλέπω το παιχνίδι εξ αποστάσεως. Μερικές φορές,
βάζω και κιμωλία στη στέκα και να, κάπως έτσι, γίνεται η ποίηση».

Με τη βοήθεια του Παναγιώτη Καραβασίλη (που θυμάται τις παράλληλες σκέψεις τού
ποιητή τη στιγμή της δημιουργίας) αποκρυπτογραφούμε ένα ανέκδοτο ποίημα που
έγραψε ο Μιχάλης Κατσαρός στο Μοναστηράκι τον Μάιο του 1990 και λέγεται «Άβλα
ρουέ»: «Άβλα ρουέ/ τι να κρατήσεις/ χωρίς σώμα/ Στον παίδα/ που χάθηκε στα
όρη/ Στον Ευρωπαίο/ που έγινε ταξιαρχία/ Άβλα ρουέ/ χωρίς παίδα/ χωρίς
πλατεία, Καρύτση/ ή Παρνασσό/ έλα προσμένω/ απαίτημα και αίτημα έχω».

Στο αντιπολεμικό αυτό ποίημα, το σώμα του παιδός υπονοεί τον Σπαρτιάτη (αλλά
και την αθωότητα). Το σώμα, ως ήχος, υπονοεί και το όμμα, την ύπαρξη βλέμματος
που είναι αναγκαία για να υπάρχει και το σώμα. H Πλατεία Καρύτση, το χαμένο
πνεύμα του κόσμου, η ευρωπαϊκή ταξιαρχία τούς πολέμους τής Γηραιάς Ηπείρου:
όσο για το «Άβλα ρουέ», είναι ένας κώδικας προσταγής στον αυλό να παίξει. Να
κάνει ό,τι ξέρει να κάνει: ρήση και ροή.