ο υποψήφιος Ένα ενδιαφέρον, αλλά «ριγμένο» μάθημα

H Αστρονομία, και συγκεκριμένα το μάθημα με τίτλο Στοιχεία Αστρονομίας και
Διαστημικής, διδάσκεται από το1998 ως μάθημα επιλογής στη B’ Λυκείου. Σε καμία
άλλη τάξη του Δημοτικού ή του Γυμνασίου δεν διδάσκεται αυτοτελές μάθημα με
αντίστοιχο περιεχόμενο. Οι μαθητές καλούνται να επιλέξουν ένα από τα
προτεινόμενα μαθήματα, μεταξύ των οποίων και η Αστρονομία (δίωρο
εβδομαδιαίως). Οι περισσότεροι όμως δεν επιλέγουν την Αστρονομία, παρά την
επιθυμία τους και την προτροπή των συναδέλφων. Επιλέγουν την Πληροφορική,
μάθημα που δεν εξετάζεται με γραπτό διαγωνισμό, ώστε να αποφύγουν ακόμα μία
γραπτή εξέταση στο τέλος της χρονιάς. Όσοι όμως μαθητές έχουν την τύχη να το
επιλέξουν, παρακολουθούν εξαιρετικά μαθήματα από συναδέλφους με μεράκι, όρεξη
και πολλές γνώσεις. Πριν από το 1998, η Αστρονομία εδιδάσκετο υποχρεωτικά ως
μονόωρο μάθημα σε όλα τα Γενικά Λύκεια. Σήμερα, ίσως ούτε το 20% των Ενιαίων
Λυκείων δεν συμπεριλαμβάνει το μάθημα στο πρόγραμμά του.

Σημαντικές γνώσεις

Αστρονομία διδάσκουν με πρώτη ανάθεση μαθηματικοί (ΠΕ03) και με δεύτερη
ανάθεση φυσικοί (ΠΕ04). Το αντίστοιχο βιβλίο, σύγχρονο (1999) και με πλούσια
εικονογράφηση, περιέχει εκτός από την υποχρεωτική ύλη και ένθετα θέματα
σημαντικών γνώσεων που δεν διδάσκονται (προαιρετικά μόνο), αλλά δίνουν τη
δυνατότητα στους μαθητές που θέλουν να ασχοληθούν σοβαρά με την επιστήμη να
αποκτήσουν σημαντικές γνώσεις. Επίσης, με τη βοήθεια του CD που συνοδεύει το
βιβλίο μπορούν να βρουν εκεί λεξικό αστρονομικών όρων, χάρτες του ουρανού,
ηλεκτρονικές διευθύνσεις σπουδαίων αστρονομικών Κέντρων, καθώς και σημαντικές
φωτογραφίες και video από την κατάκτηση του Διαστήματος. Σήμερα, που η
τεχνολογία υπηρετεί κατ’ εξοχήν τις επιστήμες του Διαστήματος και τα
επιτεύγματα διαδέχονται καταιγιστικά το ένα το άλλο, είναι άδικο οι
περισσότεροι μαθητές μας να τελειώνουν το Λύκειο, να επιτυγχάνουν στις
Φυσικομαθηματικές Σχολές και στα Πολυτεχνεία της χώρας μας και να μην έχουν
διδαχθεί Αστρονομία, και μάλιστα στη χώρα η οποία ήδη από την αρχαιότητα έθεσε
τα επιστημονικά θεμέλια της Αστρονομίας.

Με την πεποίθηση ότι εκφράζουμε τη γνώμη των συναδέλφων μας μαθηματικών και
φυσικών και εν όψει του αναμενόμενου διαλόγου για την Παιδεία, προτείνουμε στο
Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και στο υπουργείο Παιδείας να εξετάσουν τις
προϋποθέσεις για την εισαγωγή και αναβάθμιση του μαθήματος στην Πρωτοβάθμια
και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, αντιστοίχως. Ίσως με τον τρόπο αυτό δώσουμε
στους μαθητές τη δυνατότητα να αντιληφθούν καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο θα
ζήσουν στο μέλλον.

ΠΩΣ ΕΞΕΤΑΖΕΤΑΙ

Το μάθημα επιλογής Στοιχεία Αστρονομίας και Διαστημικής (B’ Λυκείου)
εξετάζεται με δύο ομάδες ερωτήσεων ελέγχου της κατανόησης και της ικανότητας
κριτικής ανάλυσης των εννοιών των σχετικών γνωστικών αντικειμένων.

H βαθμολογία κατανέμεται κατά 50% σε καθεμία από τις ομάδες αυτές. H κατανομή
της βαθμολογίας στις ερωτήσεις κάθε ομάδας μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα
με τον βαθμό δυσκολίας σε καθεμία από αυτές, η οποία καθορίζεται κατά τη
διατύπωση των θεμάτων και ανακοινώνεται στους μαθητές γραπτώς.

Ο δρ Μιχαήλ Χρυσοβέργης είναι μαθηματικός – αστροφυσικός και σχολικός σύμβουλος