TPITH AΠOΨH Ο κόσμος μετά τις 2 Nοεμβρίου

Μετά την πανηγυρική επανεκλογή του Μπους πρέπει να απαντήσουμε σε ένα
τρομακτικό ερώτημα: Έγινε, τελικά, η Αμερική τόσο θρησκόληπτη; Κάποιοι λένε
ανοικτά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μεταμορφώθηκαν σε μια φανατική ισλαμιστική
χώρα. Ο Thomas Friedman λέει, καταπληκτικά, ότι η χώρα αυτή θέλει να
βάλει τη θρησκεία πάνω από την επιστήμη («Ν. Υ. Times»,
4/11/2004»).

Σε αυτό το κείμενο θα εξετάσω πολύ σύντομα ένα πράγμα. Πόσο, δηλαδή, οι
δραματικές τούτες αλλαγές συμβιβάζονται και ταιριάζουν με το λυτρωτικό μήνυμα
που έστειλε κάποτε η εξέγερση του Πολυτεχνείου για έναν καλύτερο κόσμο (αφού
είναι σίγουρο ότι όλος ο πλανήτης θα επηρεασθεί από τη «φονταμενταλιστική
αντεπανάσταση» του Μπους).

Κατ’ αρχήν, υπάρχει μια πρώτη περιφρονητική πράξη, που εκπέμπει αποκαλυπτικά
ένα συμβολικό μήνυμα ισχυρής απαξίωσης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Ποια είναι
αυτή η πράξη; Ο νεοεκλεγείς πλανητάρχης διορίζει προκλητικά ως γενικό
εισαγγελέα τον Alberto Gonzales. Ο άνθρωπος αυτός είναι εκείνος που συνέταξε
το κατάπτυστο υπόμνημα το οποίο έλεγε απερίφραστα το εξής πράγμα:

Ότι οι προβλέψεις της Γενεύης για τη μεταχείριση των αιχμαλώτων του πολέμου
δεν θα μπορούσαν να εφαρμοσθούν στους «μαχητές του εχθρού», που κρατούνται στο
κολαστήριο του Γκουαντάναμο. Γιατί; Γιατί ο περίφημος πόλεμος εναντίον της
τρομοκρατίας εισήγαγε στο πεδίο τούτο ένα «καινούργιο παράδειγμα», το οποίο
χρειαζόταν πιο αποτελεσματικές μεθόδους ανάκρισης των τρομοκρατών.

Δηλαδή, με πιο απλά λόγια, φρικτά βασανιστήρια, όπως διευκρίνιζε κυνικά και ο
ίδιος ο Gonzales κάπου αλλού («Newsweek», 24/5/2004). Έτσι,
διαπαιδαγωγήθηκαν ιδεολογικά οι Αμερικανοί στρατιώτες που έκαναν τελικά τις
σαδιστικές θηριωδίες στο κρατητήριο του Αμπού Γράιμπ στο Ιράκ.

Επομένως, ο παραπάνω διορισμός του «θεωρητικού των βασανιστηρίων» στην πιο
νευραλγική θέση της αμερικανικής Δικαιοσύνης αποτελεί μια σαφή πρόκληση προς
τη διεθνή κοινότητα και προς όλους εκείνους που ένιωσαν κάποτε «στο πετσί
τους» τη φρίκη των βασανιστηρίων (όπως οι αγωνιστές του Πολυτεχνείου).

Γι’ αυτό τον λόγο δεν θα πρέπει να έχει κανείς αφελείς αυταπάτες για τη
μονομερή πορεία που θα ακολουθήσει ο Μπους στη διεθνή σκακιέρα κατά τη δεύτερη
θητεία του.

Όμως, υπάρχει και κάτι πιο ανησυχητικό με αυτόν τον απίθανο θρησκευτικό
«μανιχαϊσμό» του Αμερικανού προέδρου. Έτσι, είναι χαρακτηριστικό ότι ο
δημοσιογράφος Ron Suskind μάς παρουσιάζει καταπληκτικά την εικόνα ενός Λευκού
Οίκου που προκαλεί τρόμο σε οποιονδήποτε λογικό άνθρωπο.

Γιατί; Γιατί η λογική ανάλυση των γεγονότων κατά τη λήψη μιας απόφασης έχει
αντικατασταθεί από τη θρησκευτική πίστη. Γιατί οι υπουργοί στηρίζονται στο
αλάθητο (infallibility) του αρχηγού. Γιατί, τέλος, ο Μπους πιστεύει ακράδαντα
ότι έχει επιφορτισθεί με τη θεϊκή αποστολή να σκοτώσει όλους τους τρομοκράτες.
Έτσι, επικρατεί η μανιχαϊστική άποψη «ή είσαι μαζί μας ή εναντίον μας» (a
with- us- or-against- us model, «Ν. Υ. Times Magazine»,
7/11/2004)!

Αυτό πρέπει να το κατανοήσει γρήγορα και η σημερινή ελληνική κυβέρνηση (μετά
την υπόθεση των Σκοπίων) για να ενισχύσει οριστικά τη λογική μιας ισχυρής
Ευρώπης.

Όμως, τα παραπάνω γνωρίσματα είναι τα κλασικά χαρακτηριστικά που συναντά
κανείς και στους φονταμενταλιστές του Ισλάμ, αφού και τούτοι πιστεύουν ότι
έχουν μια προνομιακή επαφή με το μήνυμα του Θεού (Perkin, Ο
αμερικανικός φονταμενταλισμός και το εμπόριο του θεού).

Κατά συνέπεια, για πρώτη φορά η έξαλλη χριστιανική Δεξιά ηγεμονεύει ιδεολογικά
στο κοινωνικό σώμα της Αμερικής. Βεβαίως, ο Κέρι δεν θέλησε να δώσει ένα
διαφορετικό όραμα στους πολίτες (ιδιαίτερα για τον βάρβαρο πόλεμο στο Ιράκ).
Έτσι μπορεί να εξηγηθεί και η συντηρητική «ηθική ψήφος» πολλών ψηφοφόρων.

Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά; Ο θρησκόληπτος και μιλιταριστικός
κόσμος του Μπους δεν έχει καμία σχέση με το λυτρωτικό μήνυμα του Πολυτεχνείου
για μια καλύτερη κοινωνία. Ίσως η συνέχιση του αιματηρού πολέμου στο Ιράκ να
κάνει τους Αμερικανούς να καταλάβουν κάποτε αυτό που έλεγε ο Α.
France: «Νομίζαμε ότι πεθαίναμε για την πατρίδα. Δεν αργήσαμε να
συνειδητοποιήσουμε ότι το κάναμε για τα θησαυροφυλάκια των τραπεζών»!

O Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου
Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.