Πότε πρέπει να κάνουν οι άνδρες ΡSΑ

To PSA (ειδικό προστατικό αντιγόνο) είναι μία ουσία που ανιχνεύεται στο αίμα
και παράγεται από τα κύτταρα του προστάτη. Οποιαδήποτε παθολογία στον αδένα
αυτόν, είτε είναι φλεγμονή (προστατίτιδα), είτε διόγκωση (καλοήθης
υπερπλασία), είτε καρκίνος, αυξάνει τα επίπεδα του PSA στο αίμα. Αν και οι
καλοήθεις παθήσεις του προστάτη είναι πολύ πιο συχνές από τον καρκίνο στον
αδένα, το PSA είθισται να χαρακτηρίζεται από την επιστημονική κοινότητα
«καρκινικός δείκτης» διότι αυξάνεται στο 70% των πασχόντων από καρκίνο του
προστάτη αλλά μόνο στο 15%-20% των ασθενών με προστατίτιδα ή καλοήθη
υπερπλασία. Οι φυσιολογικές τιμές του PSA αλλάζουν αναλόγως με την ηλικία.
Έτσι, στους άνδρες ηλικίας κάτω των 45 ετών, το ανώτατο φυσιολογικό όριο είναι
το 1,2-1,5. Στις ηλικίες 45-55 ετών φυσιολογικό είναι το 1,6-2,5 και στις
ηλικίες 55-65 ετών το 4. Ωστόσο, έχει μεγάλη σημασία η κλινική εικόνα ενός
άνδρα, δηλαδή το αν έχει συμπτώματα ή όχι, καθώς και το αν έχει οικογενειακό
ιστορικό καρκίνου του προστάτη – ο καρκίνος αυτός είναι μία από τις κακοήθεις
νεοπλασίες με αποδεδειγμένη κληρονονικότητα (αν ένας άντρας πάσχει από καρκίνο
του προστάτη, ο γιος ή ο αδελφός του έχει 25% πιθανότητες επίσης να τον
αναπτύξει). Το PSA συνιστάται να γίνεται για πρώτη φορά στην ηλικία των 45
ετών και κατόπιν υποδείξεως του ουρολόγου, ο οποίος και θα αξιολογήσει τα
αποτελέσματα της εξέτασης. Αυτό είναι απαραίτητο, διότι η συγκεκριμένη
εξέταση, παρ’ ότι έχει φέρει επανάσταση στην ουρολογία, έχει ποσοστό ψευδών
αποτελεσμάτων γύρω στο 30%, δηλαδή μπορεί να υπάρξουν καλοήθεις ή κακοήθεις
καταστάσεις που δεν θα ανιχνευθούν με αυτό. Το πότε θα ξανακάνει ένας άνδρας
PSA καθορίζεται κάθε φορά από τον ουρολόγο.

Ο Ηρακλής Πούλιας είναι διευθυντής της Ουρολογικής Κλινικής του
Νοσοκομείου Ερυθρός Σταυρός.