Πρόσωπα Aπό το πιστόλι, στο στυλό

Με τον Μαχμούντ Αμπάς στο τιμόνι της ΟΑΠ, η «επανάσταση» αλλάζει το
στρατιωτικό τζάκετ με το κοστούμι και το πιστόλι με το στυλό.

Μαχμούντ Αμπάς. Οι Παλαιστίνιοι τον σέβονται, αλλά δεν τον θαυμάζουν

Οι «σκληροί» σίγουρα θα διαμαρτύρονταν, αν η νομιμότητα του Αμπάς δεν ήταν
απολύτως αναμφισβήτητη: ιδρυτής της Φατάχ, ο Αμπάς είναι επίσης ένας από τους
τελευταίους «Αμπού» – στην προκειμένη περίπτωση «Αμπού Μάζεν», από το όνομα
του μεγαλύτερου, νεκρού πλέον γιου του – με τους οποίους ωρίμασε η Οργάνωση
για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης.

Ο Μαχμούντ Αμπάς είναι πρόσφυγας. Γεννήθηκε το 1935 στο Σάφεντ και διέφυγε με
τους γονείς του στη Συρία κατά τον πρώτο αραβο-ισραηλινό πόλεμο. Στη Δαμασκό
παρακολούθησε μαθήματα Νομικής και αργότερα, στη Μόσχα, έκανε διατριβή με θέμα
τον σιωνισμό. Εγκαταστάθηκε στο Κατάρ, με το οποίο διατηρεί μέχρι σήμερα
προνομιούχες σχέσεις (κατέχει θέση διευθυντή στη διοίκηση του εμιράτου) και το
1959 συμμετείχε στην ίδρυση της Φατάχ, που έγινε η κινητήρια δύναμη της ΟΑΠ.
Το 1968 μπήκε στο Εθνικό Παλαιστινιακό Συμβούλιο και ξεκίνησε καριέρα
στελέχους, η οποία έκρυψε την παράλληλη εξέλιξή του προς τον ρεαλισμό. Ο Αμπάς
ήταν από τους πρώτους που υποστήριξαν τη στροφή, την οποία άρχισε το 1974 η
ΟΑΠ, διεκδικώντας πλέον ένα κράτος στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη αντί την
καταστροφή του Ισραήλ.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 άρχισε να γίνεται ο άνθρωπος του διαλόγου,
ανοίγοντας διαύλους συζήτησης με την ισραηλινή αριστερά, αλλά και με
«ελεύθερους σκοπευτές» του δεξιού Λικούντ. Το 1988 εξελέγη στην Εκτελεστική
Επιτροπή της ΟΑΠ στη θέση του Χαλίντ αλ-Ουαζίρ, του «Αμπού Τζιχάντ» που
δολοφονήθηκε από τους Ισραηλινούς. Και ήταν φυσικά παρών στη διαδικασία που
κατέληξε το 1993 στις Συμφωνίες του Όσλο. Το 1996 έγινε Γενικός Γραμματέας,
δηλαδή δεύτερος στην ιεραρχία της ΟΑΠ.

Το παρελθόν του ως διαπραγματευτή, οι αποστάσεις του από την Παλαιστινιακή
Αρχή και η θέση του κατά της προσφυγής στην τρομοκρατία τον έκαναν ιδανικό
υποψήφιο για τη θέση του πρωθυπουργού των Παλαιστινίων. Την αποδέχθηκε
κινδυνεύοντας να θεωρηθεί συνεργάτης εκείνων που είχαν ορκιστεί τον χαμό τού
ηγέτη της ΟΑΠ και υπολογίζοντας σε μια αμερικανική υποστήριξη που δεν ήρθε
ποτέ. Έπειτα από περίπου έξι μήνες μάταιων προσπαθειών και συναντήσεων με τον
Σαρόν, ο Αμπάς παραιτήθηκε. Σήμερα δεν έχει τη λαϊκή βάση που είχε ο Αραφάτ –
οι Παλαιστίνιοι τον σέβονται, αλλά δεν τον θαυμάζουν. Ωστόσο, η ανάδειξη στην
παλαιστινιακή ηγεσία ενός ρεαλιστή όπως ο Αμπάς, ο οποίος υποστηρίζει την
εκεχειρία, πιθανόν να οδηγήσει σε ναυάγιο το μονομερές σχέδιο του Σαρόν να
αποσυρθεί από τη Γάζα και να κρατήσει μεγάλο μέρος της Δυτικής Όχθης. Γιατί ο
άνθρωπος για τον οποίο οι Ισραηλινοί διατείνονταν ότι καθιστούσε τον διάλογο
αδύνατο – ο Αραφάτ – δεν υπάρχει πια.