Διαστάσεις Ο μύθος του Kαμπ Nτέηβιντ

Ποιο ήταν το μεγαλύτερο λάθος του Γιάσερ Αραφάτ; Ακόμη και οι πιο
καλοπροαίρετοι θα απαντήσουν πως ήταν η απόρριψη της «γενναιόδωρης» πρότασης
του Έχουντ Μπαράκ στο Καμπ Ντέηβιντ. Αλλά τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι.

Δυσαναπλήρωτο κενό. Αλλά και μια αχτίδα ελπίδας (του Πλαντύ, από τη «Μοντ»)

Στη διάρκεια της θητείας του πατέρα Μπους και ακόμη πιο ενεργά στη διάρκεια
της οκταετίας Κλίντον, ο Ντένις Ρος δεν ήταν απλώς ο Αμερικανός που
διαπραγματευόταν την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή. Ηταν ταυτισμένος
με αυτή τη διαδικασία: επεξεργαζόταν ο ίδιος την αμερικανική στρατηγική και
την εφάρμοζε ανεξάρτητα από τους γραφειοκρατικούς θεσμούς της χώρας του. Το
βιβλίο του «Σε αναζήτηση της ειρήνης: η ιστορία του αγώνα για την ειρήνη στη
Μέση Ανατολή», που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Farrar, Straus &
Giroux, παρουσιάζει ως εκ τούτου ιδιαίτερο ενδιαφέρον. H ανάγνωσή του, όμως,
δημιουργεί μια μεγάλη απορία. Ενώ ο συγγραφέας έχει έναν καλό λόγο για όλους
τους πρωταγωνιστές αυτής της ταραγμένης περιοχής, ενώ βρίσκει δικαιολογίες για
τη στάση του Μπαράκ, του Πέρες ή του Άσαντ, είναι ιδιαίτερα αυστηρός με τον
Αραφάτ. Ο άνθρωπος αυτός, γράφει, δεν άλλαξε καθόλου όλα αυτά τα χρόνια. Δεν
εγκατέλειψε ποτέ τους παλαιστινιακούς μύθους. Δεν έκανε κανένα συμβιβασμό με
γνώμονα τον τερματισμό της σύγκρουσης. Μπορούσε να ζήσει με την ειρηνευτική
διαδικασία, αλλά όχι με την επιτυχή έκβασή της. «Αν δεν ήταν ο Αραφάτ»,
σημειώνει ο Ρος, «δεν θα έγραφα τώρα για την αποτυχία του Όσλο».

H κυριότερη κατηγορία εναντίον του ανθρώπου που ηγήθηκε του παλαιστινιακού
έθνους επί 40 χρόνια είναι ότι δεν εκμεταλλεύτηκε την ιστορική ευκαιρία που
του προσφέρθηκε το καλοκαίρι του 2000 στο Καμπ Ντέηβιντ. Τον τελευταίο καιρό,
όμως, ακούγεται όλο και περισσότερο μια διαφορετική εκδοχή αυτής της ιστορίας.
Στο αποκαλυπτικό βιβλίο του «Μεσανατολικό 1995-2002» (εκδ. Scripta), ο Γάλλος
δημοσιογράφος Σαρλ Εντερλέν τεκμηριώνει με πληθώρα συνεντεύξεων την άποψη ότι
η ευθύνη για την αποτυχία του Καμπ Ντέηβιντ είναι μοιρασμένη ανάμεσα στην
παλαιστινιακή, την ισραηλινή και την αμερικανική πλευρά. Μέλη της ισραηλινής
αντιπροσωπείας και πολλοί Αμερικανοί αυτόπτες μάρτυρες (μεταξύ των οποίων ο
τότε πρεσβευτής στο Ισραήλ Μάρτιν Ίντικ) έχουν αποδώσει την κατάρρευση των
διαπραγματεύσεων σε πολλούς παράγοντες: στο ότι ο Μπαράκ αγνόησε τους
Παλαιστίνιους στους πρώτους μήνες της πρωθυπουργίας του και έδωσε έμφαση στη
Συρία· στην αμοιβαία δυσπιστία μεταξύ Αραφάτ και Μπαράκ· στην αδιαφορία των
Αμερικανών για την εσωτερική δυναμική των Παλαιστινίων και στα προβλήματα που
παρουσίαζε η προτεινόμενη συμφωνία.

Σύμφωνα με τον Άμος Μάλκα, επικεφαλής της ισραηλινής στρατιωτικής
αντικατασκοπείας από το 1998 ώς το 2001, ο ισχυρισμός ότι ο Αραφάτ απέρριψε
τις ειρηνευτικές προτάσεις του 2000 και στη συνέχεια εξαπέλυσε την ιντιφάντα,
επειδή κατά βάθος ήθελε την καταστροφή του Ισραήλ, είναι ανακριβής. Και
προέκυψε από τη σκόπιμη διαστρέβλωση πληροφοριών των μυστικών υπηρεσιών από το
Ισραήλ για πολιτικούς σκοπούς.