Tα σπορ που… πονάνε

Πέφτουν στο τσιμέντο ή την άσφαλτο παίζοντας ποδόσφαιρο, τα χτυπάει με
δύναμη η μπάλα την ώρα του μπάσκετ ή του βόλεϊ, το παρακάνουν όταν ασχολούνται
με την ενόργανη, ενώ στο καράτε… βάζουν λίγη δύναμη παραπάνω.

Τα Ελληνόπουλα ηλικίας έως 14 ετών είναι επιρρεπή στα ατυχήματα κατά τη
διάρκεια της άσκησης. Τα ατυχήματα που τους συμβαίνουν αυξάνονται σε αριθμό
κατ’ αναλογία με το πόσο δημοφιλές είναι ένα άθλημα – και με το πόσο
ανοργάνωτο.

Ο «βασιλιάς» των σπορ, το ποδόσφαιρο, βρίσκεται στην κορυφή και ως προς τον
αριθμό ανήλικων τραυματισμένων. Σε όλη τη χώρα, το 2% των αγοριών ηλικίας 5-14
ετών τραυματίζεται την ώρα που παίζει μπάλα – κατά προτίμηση στο σχολείο ή την
αλάνα, πολύ σπάνια (μόλις στο 13% των περιπτώσεων) όταν παίζει στα «τσικό». Οι
μισοί τραυματισμοί οφείλονται σε πτώση, ενώ οι επτά στους δέκα γίνονται στο
τσιμέντο ή την άσφαλτο και όχι σε κανονικό γήπεδο. Οι συνέπειες για τα τέσσερα
στα δέκα αγόρια είναι επιφανειακά τραύματα, αλλά τρία στα δέκα είναι πιο
άτυχα: καταλήγουν με κάταγμα στο νοσοκομείο για γύψο και το χέρι είναι αυτό
που πληρώνει, συνηθέστερα, τα… σπασμένα.

Μπάσκετ – βόλεϊ. Στο μπάσκετ, οι τραυματισμοί είναι λιγότεροι, αλλά όχι
αμελητέοι: αφορούν το 1% των αγοριών ηλικίας 5-14 ετών, που συνήθως χτυπούν
όταν δέχονται με φόρα την μπάλα πάνω τους. Και πάλι οι συνέπειες ως επί το
πλείστον είναι επιφανειακά τραύματα, αλλά στην καλαθοσφαίριση είναι
περισσότερα τα διαστρέμματα από όσα στο ποδόσφαιρο (21% έναντι 14%).

Μπάλα είναι ο… συνήθης ένοχος και για τους τραυματισμούς στο βόλεϊ, οι
οποίοι οδηγούν ετησίως στο νοσοκομείο περισσότερα από 2.000 παιδιά, ως επί το
πλείστον κορίτσια. Ωστόσο, για το συγκεκριμένο άθλημα σημαντικό ρόλο στους
τραυματισμούς παίζει και η υπερπροσπάθεια που καταβάλλουν οι παίκτριες για να
επιτύχουν τον πόντο ή να κάνουν μπλοκ, καθώς στο 16% των περιπτώσεων οι
κακώσεις οφείλονται σε υπερβάλλοντα ζήλο. Το ίδιο συμβαίνει και στην ενόργανη
γυμναστική, όπου μετά τις πτώσεις στο έδαφος, η υπερπροσπάθεια είναι η δεύτερη
συχνότερη αιτία τραυματισμού.

Καταγραφή περιστατικών. Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από το Κέντρο
Έρευνας και Πρόληψης Παιδικών Ατυχημάτων (ΚΕΠΠΑ) του Εργαστηρίου Υγιεινής και
Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, το οποίο καταγράφει όλα τα
περιστατικά τραυματισμών που φθάνουν στα εξωτερικά ιατρεία τεσσάρων
νοσοκομείων της χώρας (Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού», Ασκληπιείο Βούλας και στα
Γενικά Νοσοκομεία Βόλου και Κέρκυρας).

Σύμφωνα με σειρά μελετών που ετοίμασαν οι ερευνητές του Κέντρου, με επικεφαλής
την κυρία Ελένη Πετρίδου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Προληπτικής Ιατρικής και
Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, την επταετία 1996-2002 μεταφέρθηκαν
στα συγκεκριμένα νοσοκομεία 17.647 παιδιά που είχαν τραυματιστεί εν ώρα
ασκήσεως.

Το 40% των τραυματισμών είχαν συμβεί κατά τη διάρκεια του ποδοσφαίρου, 34% στο
μπάσκετ, 8% στην ενόργανη, 7% στο βόλεϊ και τα υπόλοιπα σε διάφορα αθλήματα,
από πόλο και χάντμπολ μέχρι τένις, καράτε και τρέξιμο. Τα δύο τρίτα των
παιδιών ήσαν αγόρια, ως επί το πλείστον ηλικίας 10-14 ετών, που είχαν
τραυματιστεί κυρίως στον ελεύθερο χρόνο τους ή το σχολείο και όχι κατά τη
διάρκεια μιας οργανωμένης αθλητικής δραστηριότητας.

Όροι προφύλαξης. «Τα στοιχεία που συλλέξαμε δείχνουν πως η συμμετοχή σε
μη οργανωμένα σπορ ευθύνεται για πολύ σημαντικό ποσοστό των τραυματισμών»,
λέει ο παιδίατρος Άγης Τερζίδης, εκπρόσωπος του ΚΕΠΠΑ. «Για να προφυλαχθούν τα
παιδιά πρέπει να παίζουν σε κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο και με παρόντα έναν
προπονητή ή γυμναστή, ο οποίος θα τα βάλει πρώτα να προθερμανθούν καλά, θα
τους δείξει τη σωστή τεχνική για κάθε άθλημα κ.ο.κ.».

Από εκδορές έως κατάγματα

Οι περισσότεροι τραυματισμοί κατά τη διάρκεια της άθλησης είναι ήπιας ή
μέτριας βαρύτητας. Ωστόσο, ένα μικρό ποσοστό των παιδιών χρειάστηκε να
νοσηλευθούν τελικά στο νοσοκομείο για χρονικό διάστημα από μία έως επτά ή και
περισσότερες ημέρες.

Το ποσοστό νοσηλείας διαφέρει αναλόγως με το άθλημα. Αρχίζει από 1% στο
χάντμπολ και φτάνει το 11,59% στους τραυματισμούς που έγιναν στο χειμερινό
σκι, αν και τα παιδιά που κτύπησαν στο σκι έμειναν στο νοσοκομείο μέχρι τρεις
ημέρες, ενώ ορισμένα από όσα κτύπησαν στο ποδόσφαιρο, το μπάσκετ, την ενόργανη
και σε ορισμένα άλλα αθλήματα έμειναν περισσότερο.

Ωστόσο, «και ένα κάταγμα να πάθει ένα παιδί θεωρείται αρκετά σοβαρός
τραυματισμός, ο οποίος θα επηρεάσει την κινητικότητα και την ποιότητα της ζωής
του για αρκετό διάστημα», λέει ο παιδίατρος Άγης Τερζίδης. «Γι’ αυτό τα παιδιά
πρέπει να μάθουν να σέβονται τους κανόνες κάθε αθλήματος, να φροντίσουν να το
διδαχθούν σωστά και να αποφεύγουν τις υπερβολές».