«Mαύρο πρόβατο» προς χάριν των τάνκερ

Ελλάδα, Κύπρος και Μάλτα μπλοκάρισαν χθες την εισαγωγή ποινικών κυρώσεων
εις βάρος όσων προκαλούν θαλάσσια ρύπανση. Το θέμα παραπέμπεται, πιθανότατα,
στη Σύνοδο Κορυφής της 5ης Νοεμβρίου όπου η Ελλάδα θα γίνει και πάλι στόχος
αρνητικών σχολίων – όπως έγινε χθες από Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) – ως
η χώρα που παρέχει προστασία στους «αλήτες των θαλασσών».

Τα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία υπενθύμιζαν ότι η πρόταση οδηγίας είχε συνταχθεί έπειτα από το ατύχημα τού ελληνικών συμφερόντων δεξαμενόπλοιου «Πρεστίζ» (Νοέμβριος 2002) και τις τεράστιες περιβαλλοντικές ζημιές που προξένησε στις ακτές της ισπανικής Γαλικίας

Με αυτόν τον τρόπο παρουσίασαν χθες το ελληνικό βέτο τα διεθνή ειδησεογραφικά
πρακτορεία, υπενθυμίζοντας ταυτόχρονα ότι η πρόταση οδηγίας είχε συνταχθεί
μετά το ατύχημα τού ελληνικών συμφερόντων δεξαμενόπλοιου «Πρεστίζ» (Νοέμβριος
2002) και τις τεράστιες περιβαλλοντικές ζημιές που προξένησε στις ακτές της
ισπανικής Γαλικίας.

«Ευρωπαϊκός μαζοχισμός»

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας Μανώλης Κεφαλογιάννης, που
εκπροσώπησε εκτάκτως χθες την Ελλάδα σε σύνοδο υπουργών Δικαιοσύνης,
χαρακτήρισε την πρόταση οδηγίας «ευρωπαϊκό μαζοχισμό, τη στιγμή που ο κάθε
πλοιοκτήτης μπορεί να εγκαταλείψει την ευρωπαϊκή σημαία ανά πάσα στιγμή ενώ οι
εργαζόμενοί του στο πλοίο υφίστανται τις ποινικές συνέπειες». Ο κ.
Κεφαλογιάννης υποστήριξε ότι με τη στάση του απέτρεψε τη «διακριτική
μεταχείριση σε βάρος των Ελλήνων ναυτικών και την ποινικοποίηση της ναυτικής
εργασίας». «Κάποιοι θέλουν να κάνουν δημοφιλή εσωτερική πολιτική με τη δική
μας τσέπη» είπε.

Ως κράτος – μέλος με τα σημαντικότερα ναυτιλιακά συμφέροντα, η Ελλάδα
ακολουθεί σταθερά από το 1981 μέχρι σήμερα την πολιτική της ήσσονος
ρυθμιστικής παρέμβασης της E.E. στον τομέα της εμπορικής ναυτιλίας αρνούμενη
την υιοθέτηση αυστηρότερων μέτρων από εκείνα που θεσπίστηκαν στο πλαίσιο της
Διεθνούς Σύμβασης Marpol 73/78 για την πρόληψη της ρύπανσης από πλοία.

«Γόρδιος δεσμός»

Ο προεδρεύων της χθεσινής συνόδου Ολλανδός υπουργός Εσωτερικών Πίετ-Χάιν
Ντόνερ δήλωσε ότι «το ζήτημα δεν είναι πλέον νομικής αλλά πολιτικής φύσεως»
και ότι τον «γόρδιο δεσμό θα πρέπει να τον λύσουν οι αρχηγοί κρατών και
κυβερνήσεων». H συζήτηση μεταξύ των υπουργών ήταν θυελλώδης σε βαθμό που ο
Μαλτέζος υπουργός Τόνιο Μποργκ παρατήρησε ότι «δεν θα είχαν συμπεριφερθεί έτσι
απέναντι στη Γερμανία και τη Γαλλία», ενώ στην Αθήνα ο αναπληρωτής
κυβερνητικός εκπρόσωπος Ευ. Αντώναρος σημείωσε πως «επί του θέματος η χώρα μας
δεν δέχεται μαθήματα ευαισθησίας από κανέναν».

Ποινικές κυρώσεις

Σε κάθε περίπτωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντικρούει τους ισχυρισμούς της
κυβέρνησης τονίζοντας ότι η πρότασή της δεν στρέφεται κατά των εργαζομένων
αλλά όλων όσων εμπλέκονται σε αξιόποινες πράξεις «εκ προθέσεως ή λόγω βαρείας
αμελείας». Όπως υποστήριζαν, πάντως, χθες κοινοτικές πηγές, η νέα πρόταση της
Κομισιόν για αυστηρότερες κυρώσεις έχει ακριβώς τον αντίθετο στόχο από αυτόν
που λέει πως έχει η ελληνική πλευρά. Διευκρίνιζαν μάλιστα ότι ενώ το σημερινό
καθεστώς επικεντρώνεται κυρίως στην αποζημίωση των θυμάτων (και σχεδόν ποτέ
δεν θίγει το ίδιο τον πλοιοκτήτη), η Επιτροπή προτείνει την ενίσχυση του
αποτρεπτικού χαρακτήρα της υφιστάμενης διεθνούς νομοθεσίας με την εισαγωγή
ποινικών κυρώσεων που κυμαίνονται, ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης, από
1 έως 10 χρόνια φυλάκιση και πρόστιμα από 150.000 έως 1,5 εκατ. ευρώ. Ορίζει
όμως και μια σειρά μη χρηματικών κυρώσεων που δεν θίγουν τους εργαζόμενους,
όπως κατάσχεση προσόδων, αποκλεισμό από δημόσιες παροχές ή ενισχύσεις,
δικαστική εποπτεία ή εκκαθάριση κ.λπ.

Και στα διεθνή ύδατα

Επίσης η οδηγία επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας και στα ατυχήματα
ή τις παραβάσεις που γίνονται όχι μόνο στα χωρικά αλλά και στα διεθνή ύδατα ή
στις ζώνες αποκλειστικής οικονομικής εκμετάλλευσης (μέχρι και 200 ναυτικά
μίλια από τις ακτές) των κρατών-μελών της E.E.

Στόχος της οδηγίας, λένε οι ίδιες πηγές, είναι η διασφάλιση των κοινοτικών και
διεθνών υδάτων από τη ρύπανση που προκαλούν τα ατυχήματα αλλά και οι
εσκεμμένες, «λειτουργικές» όπως αποκαλούνται, απορρίψεις κατά τον καθαρισμό
των δεξαμενών και την έκχυση των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων.