Δρόμοι

Λένε…

… στο Ιράκ πως θα βρεις έναν ποιητή κάτω από κάθε φοινικόδεντρο. Για να
πάρει κανείς μια ιδέα πόσους πολλούς ποιητές έχει η χώρα, φτάνει να πούμε πως
έχει πληθυσμό 25 εκατομμύρια ανθρώπους και πως έχει 38 εκατομμύρια
φοινικόδεντρα. Οι ποιητές εκεί είναι κάτι σαν εθνική θεραπεία. «Μας αρέσει να
εξυμνούμε τη χώρα μας», λέει ο Χαρίθ Ισμαήλ Τουρκί, καθηγητής της αγγλικής
φιλολογίας, που είναι και αυτός – τι άλλο; – ποιητής.

Αυτό που λένε…

… για τα φοινικόδεντρα, το σκαρφίστηκαν οι διανοούμενοι την εποχή που η
ποίηση υπηρετούσε δύο αφέντες: άλλοι κολάκευαν με αυτήν τον Σαντάμ και για
άλλους ήταν ένας ασφαλής τρόπος για να τον επικρίνουν. Τώρα που ο Σαντάμ
βρίσκεται στη φυλακή, όπου περνάει τις μέρες του γράφοντας ποιήματα με
περισσότερη οργή και με λιγότερη ποιότητα, οι Ιρακινοί ποιητές εκφράζουν την
πικρία τους για μια νέα αδικία: την αμερικανική στρατιωτική παρουσία. «Μη
σκοτίζεσαι για τους βρωμοαμερικάνους και μη σκοτίζεσαι για τους υπηρέτες
τους», απαγγέλλει ένας μεγαλόσωμος άνδρας, κάτω από μια φοινικιά της Βαγδάτης,
τριγυρισμένος από ένα πλήθος θαυμαστών – ανάμεσά τους βρέθηκε και η
δημοσιογράφος Άνια Σιεζάλντο, που έγραψε όσα άκουσε εκεί στην εφημερίδα
«Κρίστιαν Σάιενς Μόνιτορ». Και ο γιγάντιος ποιητής συνεχίζει το ποίημά του,
που είναι αφιερωμένο στον αντάρτη κληρικό Αλ Σαντρ: «Έτοιμοι πάντα θα είμαστε
να πολεμήσουμε μαζί σου, όποτε το θελήσεις». Οι άνδρες γύρω του ξεσπούν σε
ζητωκραυγές και κραδαίνουν Καλάσνικοφ στον αέρα.

H ποίηση…

… ήταν πάντα στενά δεμένη με την πολιτική στο Ιράκ. Το 1917, στην εξέγερση
κατά του βρετανικού ζυγού, ο Ιρακινός ποιητής Σαάντ Σαλίχ έγραψε μια επιστολή
σε έναν άλλο ποιητή που είχε μέσα αυτό το ποίημα: «Ω Αχμέντ, στάσου και φώναξε
τους γενναίους ελεύθερους άνδρες του Ιράκ. Μπορεί το αίμα που θα χυθεί πάνω
στη γη στο τέλος να ξεπλύνει την ντροπή μας».

Ο σοβαρός…

… και διοπτροφόρος ποιητής Τουρκί, που του αρέσει ο Τζορτζ Μπέρναρντ Σο και
ο Τζόναθαν Σουίφτ, μοιράζει στους φίλους του φωτοτυπίες από το ποίημά του «Μια
σελίδα θαύματα», που το έγραψε για την αντίσταση της Φαλούτζα. Στην εξέγερση
της Φαλούτζα κατά της αμερικανικής κατοχής, τα μαθήματα του Τουρκί είχαν
σταματήσει. Όταν επέστρεψε στην τάξη του, τη βρήκε σκεπασμένη με μαύρα πένθιμα
χρώματα. Οι περισσότεροι από τους φοιτητές του ήταν από τη Φαλούτζα και πολλοί
από αυτούς είχαν σκοτωθεί στις μάχες. Ο Τουρκί, που διδάσκει Όργουελ και Σο
στους φοιτητές από τη Φαλούτζα, ελπίζει πως η ιρακινή ποίηση θα φέρει την
κατανόηση. «Μπορεί κάποιοι Αμερικανοί να διαβάσουν τα ποιήματά μας και να
θελήσουν να μας γνωρίσουν καλύτερα», λέει. Άραγε πόσα φοινικόδεντρα έχουν στην
Αμερική; Πόσοι εκεί μπορούν να νιώσουν τον πόνο που στάζουν οι ιρακινοί
στίχοι;