Δρόμοι

Στα τέλη…

…του B΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο πρόεδρος Ρούσβελτ έλαβε μέρος σε μία συνάντηση
κορυφής που άλλαξε τον ρουν της παγκόσμιας ιστορίας. Όχι, δεν πρόκειται για τη
σύνοδο της Γιάλτας. Αμέσως μετά τη σύνοδο εκείνη, ο Ρούσβελτ μετέβη στο
αμερικανικό πολεμικό πλοίο Quincy, που ήταν αγκυροβολημένο κοντά στο Κανάλι
του Σουέζ. Εκεί συνάντησε έναν άνθρωπο που έβγαινε σπανίως από τη χώρα του και
επέμενε να έχει μαζί του τους υπηρέτες του και τον αστρολόγο του. Ήταν ο
βασιλιάς Ιμπν Σαούντ της Σαουδικής Αραβίας, στον οποίο ο Ρούσβελτ υποσχέθηκε
στρατιωτική υποστήριξη με αντάλλαγμα πρόσβαση στο πετρέλαιο της χώρας του.

H στενή…

…αυτή στρατιωτική σχέση, γράφει ο «Εκόνομιστ», έχει τροφοδοτήσει την
περίφημη θεωρία περί συνωμοσίας, σύμφωνα με την οποία το αίμα των Αμερικανών
στρατιωτών στο Ιράκ τρέχει προκειμένου να υπηρετηθούν πετρελαϊκά συμφέροντα.
Μία άλλη δημοφιλής θεωρία είναι ότι το πετρέλαιο τελειώνει. Και μία τρίτη
θεωρία, που απορρέει από τις προηγούμενες, είναι ότι πρέπει η Αμερική να
αποκτήσει ενεργειακή ανεξαρτησία. Και οι τρεις αυτές θεωρίες είναι ελκυστικές,
αλλά και οι τρεις είναι λανθασμένες. Το μεγαλύτερο λάθος είναι ότι το
πετρέλαιο τελειώνει και σύντομα η παραγωγή του θα αρχίσει να μειώνεται. H
άποψη αυτή αγνοεί δύο στοιχεία: την τεχνολογία και την οικονομία. Είναι γνωστό
ότι η πετρελαϊκή τεχνολογία βελτιώνεται και χρησιμοποιεί εργαλεία που δεν ήταν
γνωστά τη δεκαετία του ’70. Το αποτέλεσμα είναι ότι τα αποδεδειγμένα αποθέματα
πετρελαίου είναι σήμερα μεγαλύτερα απ’ό,τι πριν από τρεις δεκαετίες. Επιπλέον,
αν υπήρχε πραγματική έλλειψη πετρελαίου, οι εταιρείες θα αναζητούσαν
περισσότερο πετρέλαιο ή εναλλακτικές πηγές και οι καταναλωτές θα
χρησιμοποιούσαν λιγότερο.

Το πρόβλημα…

…με το πετρέλαιο δεν είναι οι μικρές ποσότητες, αλλά η συγκέντρωσή του σε
συγκεκριμένες περιοχές, σημειώνει ο Αμερικανός καθηγητής Μάικλ Κλερ στο βιβλίο
του «Αίμα και πετρέλαιο: Οι κίνδυνοι και οι συνέπειες της αυξανόμενης
εξάρτησης της Αμερικής από το εισαγόμενο πετρέλαιο» (Εκδόσεις Metropolitan
Books). Αν και επικριτής της αμερικανικής πολιτικής, ιδιαίτερα των στενών
σχέσεων που έχει η Αμερική με αυταρχικά καθεστώτα για χάρη του πετρελαίου, ο
συγγραφέας αμφισβητεί την άποψη ότι ο πόλεμος στο Ιράκ έγινε μόνο για το
πετρέλαιο. Όπως γράφει, η στρατιωτικοποίηση της ενεργειακής πολιτικής των ΗΠΑ
δεν ήταν έργο του Μπους, αλλά πολλών προέδρων και από τα δύο κόμματα. Το
πρόβλημα είναι ότι τα δύο τρίτα των γνωστών αποθεμάτων συμβατικού πετρελαίου
βρίσκονται σήμερα στα χέρια πέντε αντιδημοκρατικών χωρών του Κόλπου, με πρώτη
τη Σαουδική Αραβία.

Το γεγονός…

…αυτό κάνει τους νεο-συντηρητικούς της Ουάσιγκτον να μιλούν για την ανάγκη
να επιβληθεί η δημοκρατία στη Μέση Ανατολή, ακόμη και με τη βία. Πολλοί
βουλευτές, πάλι, μιλούν για ενεργειακή ανεξαρτησία. Δεδομένου, όμως, ότι η
Αμερική καταναλώνει το ένα τέταρτο του παγκοσμίου πετρελαίου και διαθέτει
μόλις 3% των γνωστών αποθεμάτων του, ο μόνος τρόπος να γίνει ενεργειακά
ανεξάρτητη είναι να πάψει να καταναλώνει πετρέλαιο.