Eνστάσεις

H ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: το παπί. Μετά το παντειακό π@π@κι, ένα
ακόμη εξαιρετικό online φοιτητικό περιοδικό στο Πανεπιστήμιο Πειραιά.
Αναζητήστε εκεί μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση ενός μέλους της συντακτικής
ομάδας με συνδικαλισμένο φοιτητή σχετική (και) με «αξιόπιστες καταγγελίες για
επαίσχυντες διαδικασίες» στον τρόπο ορισμού εκλεκτόρων από φοιτητική παράταξη
(www.topapi.gr/211a.html)

Το τέλος της αθωότητας

«ΣΥΝΑΔΕΛΦΕ, καλημέρα. Να σε βοηθήσουμε;»… Το χαμόγελο πλατύ, η ουρά έξω
από τις γραμματείες των σχολών ακόμη μεγαλύτερη… Φοιτητές παρατάξεων που την
«πέφτουν» στους πρωτοετείς, έχουν πολύ συγκεκριμένα πράγματα να προσφέρουν:
σχεδόν πλήρη απεξάρτηση από τις γραφειοκρατικές ταλαιπωρίες των γραμματειών
κάθε σχολής. H εικόνα της «διπλανής πόρτας» είναι πλέον συνηθισμένη.
Φοιτητές-συνδικαλιστές εξυπηρετούν τους πρωτοετείς συνήθως μόλις κλείσουν οι
γραμματείες ή λίγο πριν ανοίξουν. Με τις γνωριμίες των παρατάξεων. Σε μερικές
σχολές ο φοιτητικός σύλλογος αντικαθιστά πλήρως τις γραμματείες. Παράδειγμα σε
σχολές στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, όπου τα «πάσα» (οι εκπτωτικές ταυτότητες
για τις συγκοινωνίες) μοιράζονται από τον φοιτητικό σύλλογο στις παρατάξεις
και από ‘κεί στους φοιτητές. Κάποιοι κακόπιστοι λένε ότι μοιράζονται και σε μη
φοιτητές… Αλλά αυτή είναι η γραφική πλευρά της ιστορίας του «φοιτητικού
παραγοντισμού». Λιγότερο γραφική είναι αυτή που έχει να κάνει με τα πάρτι που
διοργανώνουν (συνήθως οι δύο μεγαλύτερες, ΠΑΣΠ και ΔΑΠ) φοιτητικές παρατάξεις,
όχι πια σε ταβερνάκια ή σε «σπίτια με μωσαϊκά», αλλά σε must μαγαζιά της
Παραλίας και με πολύ χαμηλό εισιτήριο ή δωρεάν. Πώς; Μα με χορηγούς! Μεγάλα
φροντιστήρια ή ταξιδιωτικά γραφεία…

H σκοτεινή πλευρά…

… του φοιτητικού συνδικαλισμού δεν έχει να κάνει με τους φοιτητές και τα
αμφιθέατρα, αλλά με προέδρους τμημάτων (και πρυτάνεις) και με συναλλαγές κάτω
από το τραπέζι, λίγο πριν από τις εκλογές που αναδεικνύουν τα εκάστοτε κέντρα
εξουσίας στα τμήματα και στα Πανεπιστήμια. Είναι πλέον κοινό μυστικό ότι ο
νόμος που ρυθμίζει τα της οργάνωσης των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων
ξεκίνησε από όνειρο, αλλά όλα δείχνουν να επιτρέπει εφιάλτες. Με λίγα λόγια, η
δύναμη των φοιτητικών παρατάξεων στην εκλογή προέδρων τμημάτων και πρυτάνεων
είναι πολύ μεγάλη. Και στην πράξη είναι καθοριστική. Οι φοιτητές-εκλέκτορες
ανέρχονται, σύμφωνα με τον νόμο, στο 80% των εκλεκτόρων του διδακτικού
προσωπικού (ΔΕΠ). Με μία διαφορά. Ότι η ψήφος του ΔΕΠίτη είναι ονομαστική, ενώ
η ψήφος του φοιτητή όχι. Έτσι, ενώ ο ΔΕΠίτης δεν έχει αντικαταστάτη (αν λείπει
ή είναι άρρωστος), ο φοιτητής έχει. Αυτό σημαίνει στην πράξη ότι το 80%
ανατρέπεται έως και αντιστρέφεται. Υπάρχουν τμήματα, όπου οι πρόεδροι για να
εκλεγούν χρειάζονταν μόλις μία ή δύο ψήφους από τις 30 του εκπαιδευτικού
προσωπικού, αρκεί να έχουν μαζί τους τους εκπροσώπους των φοιτητικών
παρατάξεων. Υπάρχουν και περιπτώσεις (π.χ. Πανεπιστήμιο Αθήνας), όπου αρκεί η
υποστήριξη της ΔΑΠ για την εκλογή προέδρου ή πρύτανη. Υπάρχουν λοιπόν οι
συνθήκες που κατ’ αρχήν ευνοούν την καχυποψία. Πώς ο υποψήφιος εξασφαλίζει την
αποδοχή των παρατάξεων (ή της κυρίαρχης παράταξης);

Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, οι περισσότερες συμμαχίες γίνονταν σε κομματικά
γραφεία, αφού και τα πανεπιστημιακά ψηφοδέλτια είχαν έντονο κομματικό χρώμα.
Το κόμμα επέλεγε (ακούγοντας ή όχι τη γνώμη της φοιτητικής του παράταξης)
ποιον θα υποστηρίξει ανά σχολή. Αλλά τα τελευταία χρόνια πολλοί (ίσως οι
περισσότεροι) συνδυασμοί είναι υπερ(δια)κομματικοί. Δηλαδή, ο υποψήφιος
πρύτανης έχει στο ψηφοδέλτιό του αντιπρύτανη άλλης κομματικής αντίληψης. Την
ίδια περίοδο καταγράφεται στον παραταξιακό φοιτητικό χώρο μια μεγάλη αλλαγή.
Οι «σπουδάζουσες» των δύο μεγάλων κομμάτων δεν είναι πάντα πιστές (στην
πλειονότητα ή σε μεγάλα τους κομμάτια) στην εκάστοτε κομματική ηγεσία.
Αναδεικνύονται (όχι βέβαια παντού) ισχυροί φοιτητές συνδικαλιστές, που
αποκτούν στενές επαφές με συγκεκριμένα κομμάτια της κομματικής νομενκλατούρας.
Αυτό στην πράξη τούς επιτρέπει (και) να διαφοροποιούνται από την επίσημη
κομματική γραμμή και επομένως να μετατρέπονται σε ημι-ανεξάρτητους πόλους
εξουσίας μέσα στις σχολές τους. Είναι αυτοί πλέον που θα συνομιλήσουν με τους
υποψήφιους προέδρους ή πρυτάνεις… Σχετικά πρόσφατο είναι το παράδειγμα, όπου
η ΔΑΠ διασπάστηκε σε εκλογή προέδρου τμήματος στη Νομική και η λύση δόθηκε με
την… απαγωγή της κάλπης! Και πολύ πρόσφατο είναι το παράδειγμα (σε τμήμα της
Παντείου), όπου όλες οι φοιτητικές παρατάξεις ομονόησαν υπέρ συγκεκριμένου
υποψηφίου, τον οποίο δεν ήθελε σχεδόν κανείς από το εκπαιδευτικό προσωπικό!

Κάθε συναλλαγή…

… έχει πάντα ένα αντίτιμο και τελικά αυτό είναι που χαρακτηρίζει τη
συναλλαγή. Και ακούγονται πολλά (μία φορά μάλιστα σε εκλογές στο «Αθήνησι»
είχε επίσημα καταγγελθεί υποψήφιος για παροχή… κινητών σε
φοιτητές-εκλέκτορες!). Τα περισσότερα έχουν να κάνουν με το νο1 αίτημα στον
φοιτητόκοσμο, την εισαγωγή σε κάποιο μεταπτυχιακό. Ή, ακόμα καλύτερα, σε
κάποιο ερευνητικό πρόγραμμα, ώστε να υπάρχει και ένας μικρός μισθός. Σε ένα
Πανεπιστήμιο εκδίδεται ακόμη εφημερίδα από ισχυρό συνδικαλιστή φοιτητή και
απολαμβάνει προνόμια ως να μην είναι ιδιωτική επιχείρηση: Το λεπτό σημείο
είναι ότι λειτουργεί με την ανοχή αντιπρύτανη, στην εκλογή του οποίου έπαιξε
σημαντικό ρόλο!

Πανεπιστημιακός μού έλεγε ότι στα Πανεπιστήμια υπάρχει δημοκρατία, μόνο που σε
πολλά απ’ αυτά είναι μια διεφθαρμένη δημοκρατία…