ZAN PΟYΣTEN «Σας φαίνεται προκλητική η μοναξιά;»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
«Δεν είμαι αφοσιωμένος σ’ ένα θέμα. Παίρνω το καβαλέτο και τα πινέλα μου και |
Γροθιά στο στομάχι είναι οι μορφές του Ζαν Ρουστέν. Ξεγυμνωμένες, με τα
γεννητικά τους όργανα σε κοινή θεά, μοναχικές, κοιτάζουν μέσα από τον καμβά
τον θεατή στα μάτια, σαν να κοιτάζουν στον καθρέφτη. Τι κρύβουν πίσω από το
δραματικό τους βλέμμα; Και τι προσπαθεί να μας δείξει μέσα από τις 120
δημιουργίες του ο σημαντικός Γάλλος παραστατικός καλλιτέχνης, οι οποίες
παρουσιάζονται στην καρδιά της Αθήνας, στην αναδρομική του έκθεση στο Μουσείο
Φρυσίρα;
«Στην πραγματικότητα εκείνο που με απασχολεί είναι η μοναξιά», λέει στα «NEA»
ο 76 ετών σήμερα Ζαν Ρουστέν. «Δεν θέλω στους πίνακές μου να συμβαίνει τίποτα.
Αν δημιουργήσω μια εικόνα με υπόθεση, χάνει τη δραματικότητά της. Γι’ αυτό, αν
και πολλές φορές προσπαθώ να βάλω πολλές μορφές στα έργα μου, στο τέλος τις
σβήνω. Για παράδειγμα σ’ ένα έργο μου είχα βάλει πάρα πολλά πρόσωπα να
κάθονται σε ένα παγκάκι. Στη συνέχεια άρχισα να σβήνω, αλλά καλό έγινε όταν
έμεινε μόνο μία μορφή».
Πρωταγωνιστικό ρόλο στις εικαστικές σας δημιουργίες έχουν οι γυναίκες και
το σεξ. H αιτία;
«Πρώτον, μου αρέσουν οι όμορφες γυναίκες. Και, δεύτερον, η σύζυγός μου, η
οποία τώρα δεν ζει πλέον, με βοήθησε πολύ. Ήταν γιατρός, εργαζόταν και εγώ
μπορούσα να ασχολούμαι μόνο με τη ζωγραφική, χωρίς να χρειάζεται να κάνω κάτι
άλλο για να ζήσω. Όταν μιλά λοιπόν κάποιος για τη ζωγραφική μου, πρέπει να
αναφέρεται στην Έλσα. Δεν λείπουν όμως και οι ανδρικές φιγούρες».
Τότε γιατί προτιμάτε τις άσχημες γυναίκες;
«Όταν ήμουν φοιτητής στη Σχολή Καλών Τεχνών ζωγράφιζα πολλές όμορφες γυναίκες.
Βρήκα λοιπόν πιο ενδιαφέρον να ζωγραφίσω γυναίκες σε μεγαλύτερη ηλικία και πιο
άσχημες. Εξάλλου δεν είμαι υπέρ της ζωγραφικής που αποδίδει πιστά την
πραγματικότητα», λέει και διευκρινίζει πως δεν χρησιμοποιεί ποτέ μοντέλα.
Όσο για το σεξ; «Έζησα αρκετά μόνος μου και αισθανόμουν φοβισμένος και μόνος
μετά την ερωτική πράξη. Στην πραγματικότητα είναι κομμάτι της ζωής μου, που
περνά και στη ζωγραφική μου», απαντά.
Στους γεμάτους σκληρότητα πίνακές του δεν υπάρχει ίχνος ιδεαλισμού. Γιατί; «Με
οδηγεί η πραγματικότητα. Δεν ζωγραφίζω ό,τι θέλω εγώ, αλλά ό,τι μου έρχεται.
Θα μπορούσε να πει κανείς πως είναι μια αυθόρμητη διαμαρτυρία για τον ψεύτικο
κόσμο όπου ζούμε». Ωστόσο παραδέχεται πως είναι δύσκολο να δείξει την αλήθεια
κατάματα στον θεατή. «Στον κινηματογράφο και στη φωτογραφία είναι ίσως πιο
εύκολο. Στη ζωγραφική όμως υπάρχει απουσία πολλών πραγμάτων, γεγονός που κάνει
τα πράγματα δυσκολότερα. Εξάλλου, ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχει απόσταση ανάμεσα
στη ζωγραφική και την πραγματικότητα».
Τα συναισθήματα που γεννούν οι δημιουργίες του Γάλλου ζωγράφου είναι πολλές
φορές ακραία. Έχουν υπάρξει και περιπτώσεις κατά τις οποίες θεατές έχουν
επιτεθεί με μαχαίρι στα έργα του. «Τους καταλαβαίνω απόλυτα», δικαιολογεί ο
Ζαν Ρουστέν όσους αντιδρούν στους πίνακές του. «Το θέμα είναι πάντως πως η
τέχνη μου απασχόλησε τον κόσμο – όπως δείχνουν οι αντιδράσεις – και αυτό είναι
ενδιαφέρον. Ουδέποτε όμως θέλησα να δημιουργήσω σκάνδαλο. Δεν είχα τέτοια
πρόθεση. Πιστεύω πως ούτε ένα έργο μου από όσα θα δείτε στην έκθεση δεν είναι
προκλητικό. Γι’ αυτό και θα διαπιστώσετε πως στη δουλειά μου δεν υπάρχει βία.
Όσοι το γνωρίζουν, διαπιστώνουν πως κυριαρχεί η ευγένεια και η ευαισθησία».
Τα σχέδιά του για το μέλλον; «Ο θάνατος», απαντά ο Ζαν Ρουστέν. «Τη
ζωγραφική όμως δεν την αφήνω, διότι αν την αφήσω θα χάσω την αίσθηση του
πινέλου».
Μόνος κόντρα στο ρεύμα
«Ακατανόητος» για περίπου δύο δεκαετίες ο Ζαν Ρουστέν, ο οποίος σήμερα
λογίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους παραστατικούς Γάλλους ζωγράφους της
εποχής μας, έμεινε μόνος όταν αποφάσισε να κάνει ριζική στροφή στην καριέρα
του. Και από ένας καλός θεράπων της αφηρημένης τέχνης να αλλάξει ρότα και να
ακολουθήσει το μονοπάτι της παραστατικότητας.
«Ήταν στην αρχή της δεκαετίας του ’70, όταν αντίκρυσα την έκθεση των έργων μου
– αφηρημένων τότε – στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, στο Παρίσι. Όταν τα είδα όλα
μαζεμένα, κάπου 200, είπα: Εγώ δεν θέλω να κάνω πλέον αυτό. Μπορεί να με
διασκέδαζε, αλλά δεν το ήθελα. Ήμουν δυστυχισμένος, σχεδόν για έναν χρόνο δεν
ήξερα τι να κάνω. Και κάποια στιγμή αποφάσισα να ακολουθήσω την
παραστατικότητα και μαζί την αναζήτηση ενός κόσμου πιο εσωτερικού. Εκείνη την
περίοδο ήμουν ο μόνος που επανήλθε σε αυτό το είδος της ζωγραφικής στο Παρίσι.
Κινήθηκα κόντρα στο ρεύμα που ήθελε τους ζωγράφους να ασχολούνται με την ποπ
αρτ, κάτι που προσωπικά δεν με ενδιέφερε. Έμεινα για πολύ καιρό μόνος όμως,
διότι η αποδοχή άρχισε πολύ αργότερα».
Χρειάστηκε χρόνος για να καταλάβουν οι φιλότεχνοι τη στροφή του και να αρχίσει
να υπάρχει έντονο ενδιαφέρον και πάλι γύρω από τη δουλειά του. Πού το
αποδίδει; «Δεν ξέρω. Ένας συλλέκτης είδε κάποια έργα μου. Ήρθε με βρήκε,
αγόρασε τρία, τέσσερα και ύστερα από μερικές ημέρες επέστρεψε και τα αγόρασε
όλα και άρχισε να τα προωθεί. Τόσο απλά».
INFO
H αναδρομική έκθεση του Ζαν Ρουστέν στο Μουσείο Φρυσίρα (Μονής Αστερίου 3 και
7, τηλ. 210-3234.678) έως τις 9 Ιανουαρίου. Ίντερνετ: http: //www.rustin.be και http: //www.frissirasmuseum.com.
Google news
