Nτόμινο λιτότητας

Βαρύ τίμημα κινδυνεύει να πληρώσει η χώρα, μετά τις ανεξέλεγκτες διαστάσεις
που προσέλαβε το θέμα της δημοσιονομικής απογραφής. Άμεση συνέπεια, όπως
αναγνωρίζουν τα ίδια τα κυβερνητικά στελέχη, θα είναι η άσκηση έντονων πιέσεων
από την Ευρωπαϊκή Ένωση, για δραστικά όσο και πειστικά μέτρα μείωσης του
δημοσιονομικού ελλείμματος από τον επόμενο χρόνο – κάτι που συνεπάγεται σκληρή
λιτότητα.

Ο φιλόδοξος στόχος που έχει θέσει η κυβέρνηση στον υπό κατάρτιση προϋπολογισμό
του 2005, για μείωση του ελλείμματος από 5,3% του ΑΕΠ το 2004 σε 2,8% του ΑΕΠ,
δύσκολα θα γίνει πιστευτός και αποδεκτός, ιδίως αν δεν συνοδεύεται από σκληρά
μέτρα. Το επόμενο ECOFIN, 21 Οκτωβρίου στο Λουξεμβούργο, θα αποτελέσει μάλλον
σκληρή δοκιμασία για την κυβέρνηση, που θα κληθεί να πείσει για την επίτευξη
ενός «θαύματος» με μια πολιτική «ήπιας προσαρμογής». Είναι πιθανό το Συμβούλιο
Υπουργών ή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ζητήσουν πρόσθετα μέτρα από την κυβέρνηση,
κάτι που προβλέπεται με βάση τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, στην οποία
έχει ενταχθεί πλέον η χώρα. Και τα μέτρα αυτά δεν μπορεί να είναι άλλα από τη
δραστική περικοπή δαπανών, δηλαδή μέτρα λιτότητας.

H πιστοληπτική ικανότητα

Άλλη πιθανή συνέπεια είναι η προοπτική υποβάθμισης της πιστοληπτικής
ικανότητας της χώρας από διεθνείς αξιολογητικούς οίκους. Ήδη, το καμπανάκι
έχει χτυπήσει η Standard & Poors, προτού καν γνωστοποιηθούν τα στοιχεία
του ελλείμματος για όλα τα έτη από το 2000 και τα αντίστοιχα για το ύψος του
δημοσίου χρέους. Οι άλλοι οίκοι, συγκεκριμένα οι Moody’s και η Fitch,
εκπρόσωποι των οποίων αναμένεται να επισκεφθούν την Αθήνα τον Οκτώβριο, θα
εκδώσουν τις δικές τους αξιολογήσεις υπό το φως αυτών των νέων στοιχείων, τα
οποία ίσως τους επηρεάσουν αρνητικά. Σε περίπτωση που υπάρξει υποβάθμιση, θα
αυξηθεί το κόστος δανεισμού της χώρας, επιδεινώνοντας το δημοσιονομικό
πρόβλημα.

Κίνδυνος για πρόστιμο

Επίσης, επισημαίνεται ο κίνδυνος να τεθεί από ορισμένους κύκλους στην
Ευρωπαϊκή Ένωση θέμα επιβολής προστίμου στη χώρα, με βάση το Σύμφωνο
Σταθερότητας, επειδή συστηματικά παραβίαζε το όριο του ελλείμματος από το
2001, χωρίς να λάβει διορθωτικά μέτρα.

Περικοπές χρηματοδοτήσεων

Πιθανολογείται, ακόμη, η επίκληση του Κανονισμού του Ταμείου Συνοχής, σύμφωνα
με τον οποίο στις χώρες με κακές δημοσιονομικές επιδόσεις διακόπτεται η
έγκριση νέων προγραμμάτων ή η συνέχιση της χρηματοδότησης εγκεκριμένων
προγραμμάτων.

Χωρίς «άσους» για το Δ΄ ΚΠΣ

Μία ακόμη, μάλλον βέβαιη, παρενέργεια από την υπόθεση της απογραφής είναι η
επιδείνωση της διαπραγματευτικής θέσης της χώρας εν όψει του Δ’ Κοινοτικού
Πλαισίου Στήριξης.

Όπως είναι φυσικό, μια χώρα με μειωμένη αξιοπιστία, που εμφανίζεται να έχει
«κοροϊδέψει» επί χρόνια τους εταίρους της και να έχει εκθέσει τους μηχανισμούς
της Κομισιόν με τους οποίους υποτίθεται ότι συνεργαζόταν μέχρι χθες, δεν θα
μπορέσει εύκολα να διεκδικήσει ένα καλό κομμάτι από την «πίτα» του κοινοτικού
προϋπολογισμού.