TZON KANTIΓKAM «Δείτε με άλλο μάτι τη σχιζοφρένεια»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
|
«Ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να μάθω πολλά πράγματα για τον εαυτό μου, |
«Πρώτη φορά βγαίνει προς τα έξω η σχιζοφρένεια από κάποιον που τη βιώνει και
όχι από ανθρώπους που απλώς προσπαθούσαν να μαντέψουν πώς νιώθει και πώς
αντιδρά ένας ασθενής. Αποκαλύπτεται στην αληθινή του διάσταση ένα θέμα που
θεωρείται ταμπού, που συχνά το κρύβουμε», λέει στα «NEA» ο εικαστικός
καλλιτέχνης και σκηνοθέτης Τζον Κάντιγκαν, που υπογράφει την ταινία «Οι
άνθρωποι με λένε τρελό», η οποία έκανε χθες πανευρωπαϊκή πρεμιέρα στο πλαίσιο
του 10ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» σε
συνεργασία με το Πρόγραμμα κατά του Στίγματος των Ψυχικών Διαταραχών του
Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής.
Ασθενής και ο ίδιος από σχιζοφρένεια, ο 34χρονος Αμερικανός δημιουργός είδε τη
ζωή του να αλλάζει, ενώ ήταν φοιτητής. Από δημοφιλής και κοινωνικός
μετατράπηκε σε κλειστή και παρανοϊκή προσωπικότητα, που «χανόταν» μεταξύ της
πραγματικότητας και ενός άλλου, δικού του κόσμου. Γεγονός που του έδωσε την
ιδέα να μεταφέρει την εμπειρία του στη μεγάλη οθόνη. «Άρχισα να κινηματογραφώ
τον εαυτό μου λίγους μήνες αφότου εκδηλώθηκε η ασθένεια, το 1991. Δεν ήξερα
ακριβώς τι μου συνέβαινε και αυτός ήταν ένας τρόπος για να καταλάβω. Μπορώ να
πω πως μέχρις ενός σημείου λειτούργησε και θεραπευτικά. H όλη διαδικασία ήταν
απίστευτη. Απολάμβανα τη διαδικασία της κινηματογράφησης και όσο πιο πολύ με
κινηματογραφούσα τόσο περισσότερο μου άρεσε.
Ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να μάθω πολλά πράγματα για τον εαυτό
μου, αλλά κυρίως και το πόσο νοιάζεται η οικογένειά μου για μένα. Διότι πολλές
φορές αναγκάστηκα να θέσω ερωτήσεις, τις οποίες υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν
θα έθετα. Ρωτούσα, για παράδειγμα, τους δικούς μου, “τι είναι εκείνο που σας
είναι πιο δύσκολο σε σχέση με την ασθένειά μου;”». Θετικά βίωσαν την εμπειρία
της ταινίας και τα μέλη της οικογένειάς του. «Μάθαμε πολύ περισσότερα για την
ασθένεια και παράλληλα προσπαθήσαμε να είμαστε ακριβείς και ειλικρινείς. Το
θεωρήσαμε υποχρέωσή μας προς τους θεατές», λέει η αδελφή του, Κέιτ, παραγωγός
ντοκιμαντέρ, που τον βοήθησε.
H αποδοχή της ταινίας του ήταν πέρα από κάθε προσδοκία. Ήδη, έχει
συγκεντρώσει βραβεία και διακρίσεις από το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του
Σικάγο και το Κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Βανκούβερ – ανάμεσα σε άλλα -, αλλά
εκείνο που ενδιαφέρει περισσότερο τον δημιουργό είναι η ανταπόκριση του
κοινού. «Λαμβάνω εκατοντάδες e-mail με συγχαρητήρια από ασθενείς και τις
οικογένειές τους, αλλά και από ανθρώπους που ασχολούνται με το θέμα. Μας
ευχαριστούν επειδή είπαμε την αλήθεια».
«Πιστεύω πως η τεράστια θετική ανταπόκριση οφείλεται και στο ότι η
σχιζοφρένεια παρουσιάζεται με τρόπο εντελώς άγριο, ειδικά στις ταινίες. Το
Χόλιγουντ είναι ένοχο για το γεγονός ότι το 70% των εικόνων που περνούν μέσω
των μίντια σχετικά με τους σχιζοφρενείς είναι βίαιες. Στην πραγματικότητα,
μόλις 7% των σχιζοφρενών αντιδρά βίαια», προσθέτει η Κέιτ Κάντιγκαν.
Δεν υπήρχαν, όμως, μόνον καλές στιγμές στα δέκα χρόνια που «χώρεσε» ο
καλλιτέχνης μέσα στα 83 λεπτά της ταινίας του. «Το δυσκολότερο ήταν να
κινηματογραφώ τις πιο σκοτεινές στιγμές μου, εκείνες που βυθιζόμουν στην
παράνοια και είναι αλήθεια πως υπήρξαν φορές που σκέφτηκα να τα παρατήσω.
Τελικά συνέχισα, διότι ήθελα πράγματι να δείξω ποιος είμαι, να δείξω τον αγώνα
μου και πάνω από όλα να είμαι ειλικρινείς προς το κοινό».
Ποιο είναι το μήνυμα που θέλει να περάσει στους θεατές; «Μέσα από την
προσωπική μου ιστορία θα ήθελα ο κόσμος να καταλάβει καλύτερα τι σημαίνει να
πάσχει κάποιος από μια τέτοια ψυχική ασθένεια και να έχει συμπόνια», απαντά ο
Τζον. «Σημαντικό, όμως, είναι να σταματήσουν οι άνθρωποι να κρύβουν το
πρόβλημα επειδή φοβούνται το κοινωνικό στίγμα», προσθέτει η Κέιτ. «Και να
κατανοήσουν ότι ο σχιζοφρενής δεν έχει δύο προσωπικότητες, όπως συχνά
πιστεύουν, αλλά χάνει την επαφή του με την πραγματικότητα».
Με δύναμη ψυχής ο Τζον δεν σταματά, όχι μόνο να ονειρεύεται, αλλά να
κάνει και σχέδια για δεύτερη ταινία. Τι συμβουλεύει όλους όσοι πάσχουν από την
ίδια ασθένεια με εκείνον; «Να μη φοβούνται να ζητούν βοήθεια, να είναι
ειλικρινείς και να μην καταφεύγουν στα ναρκωτικά ή το ποτό αναζητώντας λύση.
Προσωπικά, στην αρχή ακολούθησα τον δρόμο του αλκοόλ και διαπίστωσα πως δεν
βγάζει πουθενά. Όσο ενωρίτερα αρχίσουν θεραπεία τόσο καλύτερα. Παράλληλα, οι
οικογένειές τους ας μη φοβούνται. Ο καλύτερος σύμβουλος είναι η ενημέρωση. Δεν
θα λυθεί το πρόβλημα αν κρύβονται ή παριστάνουν πως δεν υπάρχει.
Έργο αναζήτησης
Ο Τζον Κάντιγκαν μπορεί να έχει και μελλοντικά σχέδια για τον
κινηματογράφο, δεν εγκαταλείπει όμως τις μεγάλες αγάπες του, τη ζωγραφική και
τη χαρακτική. Έχει σπουδάσει στη Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Mellon,
αλλά και στην Ιταλία, ενώ πολλά από τα έργα του έχουν φιλοξενηθεί σε μουσεία
και αίθουσες τέχνης σε όλο τον κόσμο. «Όλο μου το έργο έχει να κάνει με την
αναζήτηση του Θεού. Τα πνευματικά ζητήματα είναι εκείνα που με εμπνέουν», λέει.
Google news
