MIΣEΛ PΟKAP Nα αξιοποιηθεί η παγκοσμιοποίηση

Μπορούμε να μιλάμε για σοσιαλισμό σήμερα στην Ευρώπη; Και για ποια Ευρώπη
γίνεται λόγος; Τι θα κάνει η E.E. με τον λεγόμενο Τρίτο Κόσμο; Θα ακολουθήσει
την ίδια πολιτική με τις ΗΠΑ; Και εάν όχι, πώς θα τα καταφέρει όταν δεν έχει
δικό της στρατό και κοινή εξωτερική πολιτική; Κι αυτή η «περιπέτεια με την
τρομοκρατία»; O αιρετικός Γάλλος σοσιαλιστής, πρώην πρωθυπουργός και πρώην
γραμματέας του σοσιαλιστικού κόμματος της Γαλλίας μιλάει στα «NEA»

Ο 74χρονος Μισέλ Ροκάρ, ευρωβουλευτής σήμερα δίνει απαντήσεις σε μία σειρά από
ερωτήματα σε ένα διάλειμμα της συνόδου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο
Στρασβούργο.

«Κατ’ αρχήν πολλοί μιλάνε για σοσιαλισμό χωρίς να τον προσδιορίζουν. Και
κάνουν υποθέσεις, χτίζουν θεωρίες, βάζουν ταμπέλες… Τι είναι όμως ο
σοσιαλισμός; Πρέπει να καταλάβουμε ότι είναι μία βαθιά έννοια που έχει σχέση
με την ποιότητα της ζωής και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Και όταν λέμε
αξιοπρέπεια του ανθρώπου δεν την περικλείουμε στην κοινωνία μιας χώρας.
Εννοούμε τον σεβασμό των ανθρώπων όλων των χωρών. Δεν μπορείς να λες ότι
υπηρετείς τον σοσιαλισμό και να μην τιμάς τον πολίτη μιας άλλη χώρας, εντός
και εκτός συνόρων.

Ασφαλώς σοσιαλισμός σημαίνει και γερή οικονομία. Αν δεν μπορείς να
εξασφαλίσεις σωστές οικονομικές σχέσεις και ασφάλεια στην εργασία, χωρίς
φυσικά να μειώνεις το ενδιαφέρον σου για την παραγωγικότητα, τότε δεν μπορείς
να λες ότι εμπνέεσαι από σοσιαλιστικές ιδέες. Είναι εύκολα τα λόγια, αλλά στην
πράξη χρειάζεται μία άλλη προσέγγιση».

Σε μία εποχή της λεγόμενης παγκοσμιοποίησης…

«Ο κόσμος είναι ενοποιημένος. Και δεν είναι μόνο στα θέματα της τεχνολογίας,
όπου συναντάς το ίδιο τεχνολογικό προϊόν στη Γαλλία και στην άκρη του
Ειρηνικού… Δεν είναι μόνον οι διεθνείς ανταλλαγές, το εμπόριο, που μπορεί
πλέον να “οδηγήσει” ένα μικρό προϊόν από μία πόλη της Ασίας στο Παρίσι… Δεν
είναι μόνον τα κεφάλαια που ταξιδεύουν με καταπληκτική ταχύτητα. Είναι – θα
έλεγα – ο πολιτισμός που τρέχει πλέον με την ταχύτητα του φωτός, τα τραγούδια
για παράδειγμα. Και φυσικά οι ιδέες. Σκεφθείτε ότι μπορεί να γεννηθεί μία
μικρή ιδέα σ ένα μικρό νησί του Ειρηνικού και να εφαρμοσθεί εδώ στο
Στρασβούργο

Όλα αυτά σημαίνουν ότι οι σοσιαλιστές δεν μπορεί να κλείνουν τα μάτια σ’ αυτή
την παγκοσμιοποίηση και ασφαλώς δεν μπορούν να μένουν άπρακτοι χωρίς να
αξιοποιούν δυνατότητες που τους παρέχει – παρά τις δυσκολίες – ο σύγχρονος
κόσμος.

Δυστυχώς σήμερα η Ευρώπη διευθύνεται από δυνάμεις που αποκαλούνται
“φιλελεύθερες καπιταλιστικές”, οι οποίες θέλουν να πάνε πίσω από τα κοινωνικά
προγράμματα που καθιερώσαμε. Θα έλεγα ότι γι’ αυτό φταίνε πολλά. Φταίμε και
εμείς… Σκεφθείτε ότι υπήρξαν οκτώ σοσιαλιστικές κυβερνήσεις στην
Ευρώπη…Ουσιαστικά δεν έκαναν τίποτα το σοβαρό για να συνεννοηθούν μεταξύ
τους. Έχασαν μία μεγάλη ιστορική ευκαιρία».

Υπάρχουν ακόμα ευκαιρίες;

«Θα έλεγα ότι έχουμε να πάρουμε μαθήματα απ’ όλους. Ας δώσω ένα παράδειγμα.
Στη Σουηδία αναπτύχθηκε η κοινωνία των πολιτών και ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος
(για συνταξιούχους, ανέργους, κ.ά.). Στα γερμανικά Πανεπιστήμια οι σπουδές, η
γνώση ακολούθησαν μία εκπληκτική πορεία. Οι Άγγλοι επέδειξαν μία θαυμαστή
εφαρμογή των κανόνων της δημοκρατίας και της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης. Στη
Γαλλία στη δεκαετία του ’80 υπήρξαν προγράμματα αντιμετώπισης της ανεργίας.
Και συνέβησαν πολλά, από τα οποία μπορείς να αντλήσεις ιδέες. Αυτά μπορεί να
σου δώσει η Ευρώπη. Μπορείς να διδαχθείς από πολλά. Και μπορείς να κάνεις
ακόμα περισσότερα».

H φτώχεια γεννά την τρομοκρατία

«Δεν μπορεί η Ευρώπη να έχει εξωτερική πολιτική χωρίς άμυνα και στρατό.
Αλλά οι χώρες της Ευρώπης στην πλειονότητά τους δεν θέλουν να ξοδεύουν
περισσότερο από το 1,5%-2% του ΑΕΠ για την άμυνα. Αυτό όμως δεν οδηγεί σε
ισχυρή Ευρώπη και αφήνει στις ΗΠΑ πλέον το προβάδισμα να είναι ο χωροφύλακας
του κόσμου» λέει ο Μισέλ Ροκάρ, απαντώντας σε ερώτηση για την τρομοκρατία και
την αντιμετώπισή της.

Σήμερα στον πλανήτη φαίνεται να κυριαρχεί η «λογική κατά της τρομοκρατίας».
Τι λέτε;

Νομίζω ότι έχουν αλλάξει κυρίως ο σχέσεις με τον Τρίτο Κόσμο. Ακόμα και η
μεγάλη, πλούσια και με φτωχούς λαούς Αφρική βρίσκεται σε μια μετάβαση…

Θεωρώ ότι οι ΗΠΑ, μετά τους τελευταίους πολέμους στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ,
άλλαξαν κι αυτές. Και δείχνουν – θα τολμούσα να πω – ότι δεν μπορούν να
ελέγξουν την τεράστια δύναμή τους.

Εκείνο επίσης που φαίνεται πλέον, είναι ότι δεν ισχύει αυτό που παλιότερα
μπορούσε να γίνει με τους διεθνείς οργανισμούς. Ο ΟΗΕ δεν έχει τη δυνατότητα
να διεξάγει διαπραγματεύσεις και κατά κάποιο τρόπο να οδηγεί σε λύσεις.

Ο πρώτος λόγος στις ΗΠΑ

Μέσα σε όλα αυτά εμφανίζεται ως κυρίαρχο το πρόβλημα της τρομοκρατίας. Και
μέσα σ’ αυτόν τον κόσμο οι Αμερικανοί φαίνεται ότι έχουν τον πρώτο λόγο.

Θέλετε να πείτε ότι επηρεάζουν;

H τρομοκρατία είναι ούτως ή άλλως ένα πολύ σοβαρό θέμα. Θα έλεγα πολύ βαρύ για
όλους. Θα πρέπει κανείς να ασχολείται μ’ αυτό με σοβαρότητα. Ασφαλώς η 11η
Σεπτεμβρίου του 2001 σήμανε πολλά για τις ΗΠΑ και τον κόσμο ολόκληρο. Όμως
αυτό που βλέπει όλη η ανθρωπότητα στο Ιράκ είναι πραγματικά τραγικό.

Δεν υπάρχουν ευθύνες;

Έχω την αίσθηση ότι αυτό που κάνουν οι Αμερικανοί σήμερα βοηθάει στο να
εξεγείρεται όλο και περισσότερο ο μουσουλμανικός κόσμος. Αντιμετώπισαν το
Ιράκ, μια χώρα με ιστορία, σαν να ήταν τρομοκράτης και αυτή η επιλογή
προκάλεσε μια σειρά από προβλήματα, νομίζω για τις ίδιες τις ΗΠΑ – κι αυτό θα
φανεί πολύ σύντομα – αλλά και για τον κόσμο.

Μπούμερανγκ

Με το παράδειγμα του Ιράκ θέλω να πω ότι δεν μπορείς έτσι εύκολα να αποκαλείς
κάποιον τρομοκράτη, σου έρχεται μπούμερανγκ, και ουσιαστικά δεν αντιμετωπίζεις
την τρομοκρατία, αλλά την προκαλείς.

Είναι λάθος επίσης όλων αυτών που θεωρούν ότι έχουμε σύγκρουση πολιτισμών – θα
έλεγα πως είναι εγκληματικό να προσεγγίζεις το θέμα με αυτόν τον μη ρεαλιστικό
και μη αποτελεσματικό τρόπο.

Κι όμως, αυτή η άποψη σε ορισμένες περιπτώσεις κυριαρχεί…

Υπάρχει και μια άλλη διάσταση, που λίγοι προσέχουν. Όπως φαίνεται σήμερα
αρκετοί από τους τρομοκράτες έχουν κάνει σπουδές. Υπάρχουν οργανωτές οι οποίοι
βρέθηκαν μέσα στις ελίτ για να μάθουν μυστικά τους, για το πώς και μέσα από
ποιες οικονομικές διεργασίες αυτές οι ελίτ καθορίζουν τη φτώχεια των λαών.

Σήμερα ο κόσμος – στην πλειονότητά του – παραμένει πολύ φτωχός και δυστυχής
και επομένως δεν μπορείς να μιλάς για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας αν δεν
μπορείς να αντιμετωπίσεις τη φτώχεια.

Δεν μπορεί να κάνεις πόλεμο κατά της τρομοκρατίας διεξάγοντας πόλεμο
ουσιαστικά κατά των Αράβων ή κατά των μουσουλμάνων. Αυτό είναι ανόητο και
επικίνδυνο.

H διαφθορά

Έπειτα, δείτε σε αναπτυγμένες χώρες όπου υπάρχει διαφθορά. Το ίδιο φαινόμενο –
και σε πιο «καθημερινή» έκφραση – υπάρχει και στον Τρίτο Κόσμο. Πρέπει λοιπόν
να το αντιμετωπίσεις. Δεν μπορείς ως χώρα της Δύσης να πολεμάς με το ένα χέρι
την τρομοκρατία και με το άλλο να τρέφεις τη διαφθορά και μάλιστα σε χώρες
όπου λες ότι υπάρχουν φυτώρια τρομοκρατίας.

ΕΙΠΕ

” Σήμερα η Ευρώπη διευθύνεται από δυνάμεις που αποκαλούνται «φιλελεύθερες
καπιταλιστικές». Θα έλεγα ότι γι’ αυτό φταίμε και εμείς…Υπήρξαν οκτώ
σοσιαλιστικές κυβερνήσεις στην Ευρώπη… Δεν έκαναν τίποτα το σοβαρό για να
συνεννοηθούν μεταξύ τους. Έχασαν μία μεγάλη ιστορική ευκαιρία “