Eπικίνδυνες αποστολές στο μάτι του τυφώνα

Ισχυρές θύελλες χτυπούν κατά κύματα αυτή την εποχή τα νησιά της Καραϊβικής
και τις ανατολικές ακτές των Ηνωμένων Πολιτειών σκορπώντας την καταστροφή.
Παρά την εξέλιξη της επιστήμης, ο άνθρωπος μοιάζει ανήμπορος να αντιδράσει.
Λίγοι γνωρίζουν όμως πως αν δεν υπήρχαν οι κυνηγοί καταιγίδων, οι απώλειες σε
ανθρώπινες ζωές θα ήταν πολύ μεγαλύτερες.

Οι επιστήμονες, που πετούν κατευθείαν στο μάτι του τυφώνα ρισκάροντας τις
δικές τους ζωές, συλλέγουν στοιχεία πολύτιμα για τη σύσταση και την πορεία της
καταιγίδας, δεδομένα που βοηθούν τους μετεωρολόγους να μάθουν όσο γίνεται
περισσότερα για τα ακραία και θανατηφόρα αυτά καιρικά φαινόμενα.

Τραγική κατάληξη. H δουλειά αυτή δεν είναι καινούργια. Οι πρώτες
πτήσεις μέσα στους τυφώνες ξεκίνησαν το 1944, λίγο πριν από το τέλος του
Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου στον Ειρηνικό Ωκεανό. Στρατιωτικά και πολιτικά
πληρώματα δοκίμαζαν την τύχη τους ενάντια στα στοιχεία της φύσης. Από τότε,
τέσσερις πτήσεις είχαν τραγική κατάληξη. Τρία αεροπλάνα της αμερικανικής
Πολεμικής Αεροπορίας συνετρίβησαν στον Ειρηνικό κι ένα αεροσκάφος του
Πολεμικού Ναυτικού έπεσε στον Ατλαντικό. Συνολικά, 35 άτομα σκοτώθηκαν.
Επιστήμονες κινδύνεψαν και σε άλλες περιπτώσεις, γλιτώνοντας με κάποιους
τραυματισμούς, όπως σε μία πτήση του Ναυτικού το 1964 στην καρδιά του τυφώνα
Κλειώ.

Στοιχεία κατεύθυνσης. Πετώντας στην καρδιά του ανεμοστρόβιλου, οι
επιστήμονες μαθαίνουν τους εσωτερικούς μηχανισμούς του φαινομένου. Τα ειδικά
αεροσκάφη της Αεροπορίας και της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας
(ΝΟΑΑ) μαζεύουν στοιχεία από τον Ατλαντικό, την Καραϊβική και τον Κόλπο του
Μεξικού. Ένα από τα αεροπλάνα της ΝΟΑΑ διανύει απόσταση εκατοντάδων
χιλιομέτρων στον ωκεανό γύρω από την καταιγίδα μετρώντας τους ανέμους που την
κινούν.

Οι πληροφορίες αυτές φτάνουν στους μετεωρολόγους στο έδαφος δίνοντάς τους
στοιχεία για την πιθανή της κατεύθυνση. Το ίδιο αεροσκάφος πετά επίσης στην
κορυφή του τυφώνα, μακριά από το κέντρο του, καταγράφοντας άλλα δεδομένα.

Στις καταιγίδες του Ανατολικού Ειρηνικού ελάχιστες φορές πετούν τα αεροπλάνα,
ενώ στη δυτική πλευρά του ωκεανού έχουν σταματήσει εδώ και χρόνια. Μερικές
φορές, επικίνδυνες αποστολές επιχειρεί και η NASA για δικά της ερευνητικά
προγράμματα. Στο μέλλον, δεν αποκλείεται να πετούν ενάντια στις καταιγίδες
αεροσκάφη χωρίς πλήρωμα.

H εμπειρία δεν αρκεί για σωστές προβλέψεις

Τα δεδομένα απ’ τα αεροσκάφη αναλύονται στο κέντρο επιχειρήσεων από τους επιστήμονες της NOAA

Αυτοί που πετούν μέσα στις καταιγίδες, είναι επιστήμονες της Αεροπορίας
ή της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (ΝΟΑΑ). Μαζί τους πετούν συχνά
ερευνητές από Πανεπιστήμια και άλλους οργανισμούς, καθώς οι γνώσεις που
αποκομίζουν θεωρούνται πολύτιμες και η εμπειρία ανεπανάληπτη.

Τα αεροπλάνα, με ειδική κατασκευή και εξοπλισμό, πετούν κατευθείαν μέσα στην
καταιγίδα κι όχι από πάνω ή γύρω από τα επικίνδυνα νέφη. Εισέρχονται στον
τυφώνα, φτάνουν μέχρι το μάτι στο κέντρο της καταιγίδας και βγαίνουν από την
άλλη πλευρά του. Και μάλιστα, μία φορά δεν είναι αρκετή για να μαζέψουν όλα τα
δεδομένα. Σε μία συνηθισμένη πτήση, το αεροσκάφος ακολουθεί αυτή την πορεία
μέχρι και έξι φορές.

Ελλιπείς προβλέψεις. H πρόβλεψη των καταιγίδων άλλαξε μια για πάντα στη
δεκαετία του ’60, όταν εμφανίστηκαν οι μετεωρολογικοί δορυφόροι, που
προειδοποιούν για τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Ακόμα και σήμερα όμως, οι πιο
εξελιγμένοι δορυφόροι δεν μπορούν να δώσουν στους επιστήμονες του Εθνικού
Κέντρου Πρόγνωσης Τυφώνων όλα τα δεδομένα που χρειάζονται για να προβλέψουν
πότε και πού θα χτυπήσει η καταιγίδα. Οι επιστήμονες μπορούν να προβλέψουν την
ισχύ του τυφώνα, χρησιμοποιώντας εικόνες από τον δορυφόρο, αλλά συχνά οι
προβλέψεις τους είναι λανθασμένες. Για παράδειγμα, οι ειδικοί μπορεί να πέσουν
έξω κατά μία ολόκληρη βαθμίδα επικινδυνότητας προβλέποντας ότι η ισχύς της
καταιγίδας θα είναι στην κατηγορία 2, που σημαίνει μικρός κίνδυνος, και αυτή
να εξελιχθεί στην πολύ χειρότερη κατηγορία 3.

Στον πόλεμο άρχισαν οι μάχες κατά των καταιγίδων

Οι πτήσεις στο μάτι του τυφώνα ξεκίνησαν το 1943, όταν ένας πιλότος της
Αμερικανικής Αεροπορίας, ο συνταγματάρχης Τζόσεφ Ντάκγουορθ έγινε ο πρώτος που
πέταξε σκοπίμως μέσα σε μία καταιγίδα. Συγκεκριμένα, στις 6 Ιουλίου,
«επιτέθηκε» σε μία θύελλα πάνω από το Χιούστον πραγματοποιώντας δύο πτήσεις με
ένα διθέσιο αεροσκάφος.

Αποστολή του στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν να οδηγεί με ασφάλεια τους
συναδέλφους τους όταν επικρατούσε κακός καιρός. Σε συνδυασμό με τις
καταστροφές που προκαλούσαν σε πολεμικά πλοία στον Ειρηνικό και σε
εγκαταστάσεις στην Αμερική, η δουλειά του Ντάκγουορθ οδήγησε τον στρατό να
ξεκινήσει συστηματικές πτήσεις μέσα στις καταιγίδες το 1944. Εκείνη τη χρονιά,
μία από τις χειρότερες καταιγίδες στην ιστορία ονομάστηκε Μεγάλος Τυφώνας του
Ατλαντικού (ονόματα απέκτησαν από το 1950 και μετά). Ήταν η πρώτη επιτυχία των
επικίνδυνων αποστολών. Αεροπλάνα του Ναυτικού και της Αεροπορίας συνεργάστηκαν
παρακολουθώντας την πορεία της καταιγίδας από τη δημιουργία της βορείως του
Πόρτο Ρίκο μέχρι που χτύπησε στο Λονγκ Άιλαντ και τη Νέα Αγγλία. Ο τυφώνας
σκότωσε 50 ανθρώπους στις ΗΠΑ, αλλά ο Τύπος και οι Αρχές έδωσαν τα εύσημα
στους «κυνηγούς» που χάρη στις πτήσεις τους προειδοποίησαν τον κόσμο
συμβάλλοντας στη σωτηρία εκατοντάδων ανθρώπων.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης – Εύη Ελευθεριάδου