Kάτω από τη βάση το εξεταστικό σύστημα

H ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και η είσοδος
στα AEI-TEI άνω των 14 χιλιάδων υποψηφίων με βαθμολογία κάτω από τη βάση
τροφοδότησαν – και συνεχίζουν να τροφοδοτούν – πολλές συζητήσεις.

Παράλληλα, στο πλαίσιο των επικοινωνιακών μεθοδεύσεων ανακοινώνεται ότι το
υπουργείο Παιδείας εξετάζει τη θέσπιση βαθμού – πλαφόν για την εισαγωγή στα
ΑΕΙ και τα ΤΕΙ, ώστε να σταματήσει το φαινόμενο να εισάγονται σε Ανώτατα
Εκπαιδευτικά Ιδρύματα υποψήφιοι με «εξευτελιστικά χαμηλό βαθμό». Έτσι, το ένα
γρανάζι «πιάνει» το άλλο.

Είναι φανερό ότι ανοίγεται ο δρόμος για τη νομιμοποίηση ρυθμίσεων που
αποσκοπούν, ακόμη μία φορά, στη «θυματοποίηση» του θύματος, δηλαδή του
μαθητικού πληθυσμού.

Είναι λάθος να πιστεύει κανείς ότι τα αποτελέσματα των Πανελλαδικών Εξετάσεων
αποτυπώνουν το πραγματικό μορφωτικό επίπεδο των μαθητών και ότι οι ίδιες οι
εξετάσεις διαθέτουν, έστω, κάποια ίχνη παιδαγωγικού χαρακτήρα.

Το πρόβλημα του μεγάλου ποσοστού υποψηφίων κάτω από τη βάση, ή αντίθετα του
μεγάλου ποσοστού υποψηφίων στη βαθμολογική κλίμακα του άριστα, είναι
κατασκεύασμα κυρίως του εξεταστικού συστήματος. Με άλλα λόγια, τα υψηλά
ποσοστά αποτυχίας είναι τεχνητή κατασκευή του «μαγικού φίλτρου» των λεγόμενων
διαβαθμισμένων θεμάτων, που λειτουργούν σαν «έξυπνες βόμβες» στην κατανομή της
αποτυχίας/επιτυχίας με στόχους αντι-εκπαιδευτικούς: να μη μας ξεφύγουν οι
βάσεις, να νομιμοποιήσουμε στη συνείδηση ενός τμήματος των υποψηφίων τον
αποκλεισμό τους και, βεβαίως, να ψαλιδίσουμε τις προσδοκίες…

Ομολογία

Αυτήν την παράμετρο που μένει στο περιθώριο των δημοσίων συζητήσεων την
ομολογεί κάθε χρόνο, χωρίς να το θέλει, το ΥΠΕΠΘ: «Το κύριο συμπέρασμα από τη
μελέτη των στοιχείων αυτών είναι ότι φέτος και σε σχέση με τα προηγούμενα
χρόνια οι επιδόσεις παρουσιάζουν πιο ορθολογική κλιμάκωση στη διάκριση άριστα,
πολύ καλά, καλά, μέτρια κτλ. H κλιμάκωση αυτή θα βοηθήσει ώστε να γίνει πιο
αντικειμενική η επιλογή».

Ποιο είναι, τελικά, το κύριο ζήτημα για το ΥΠΕΠΘ, που μοιάζει με τον υδραυλικό
που κρατάει στο χέρι του τον διακόπτη και κανονίζει, ανάλογα με τις επιλογές
του, τη ροή του νερού; Το κύριο ζήτημα είναι τόσοι να πάρουν 18-20, τόσοι
12-15, τόσοι να πέσουν κάτω από τη βάση κτλ. Με θέματα σωστά ή λάθος, εύκολα ή
υπερ-φυσικά, σύμφωνα ή όχι με τους διακηρυγμένους στόχους των αναλυτικών
προγραμμάτων, θεωρητικά ή πρακτικά, έξυπνα ή ηλίθια, πονηρά ή παπαγαλίστικα, ο
πραγματικός στόχος των εξετάσεων είναι «να παρουσιάζουν οι επιδόσεις των
υποψηφίων ορθολογική κλιμάκωση στη διάκριση άριστα, καλά, μέτρια, έτσι ώστε η
κλιμάκωση αυτή να βοηθήσει να γίνει πιο αντικειμενική η επιλογή όσων θα
εισαχθούν στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση».

Αντιεκπαιδευτικό

Μήπως έχουν όλες οι προαναφερόμενες «στρατηγικές διαχείρισης» σχέση με την
εκπαιδευτική διαδικασία; Έχουν, μήπως, σχέση με τους όρους και τις διαδικασίες
μάθησης μέσα στη σχολική αίθουσα; Καμία. Το σημειώσαμε ξανά: τα θέματα των
εξετάσεων υποτάσσονται στη λογική να χωριστούν οι μαθητές σε κατηγορίες, έτσι
ώστε να «χωράνε» στην ταξινομημένη προσφορά θέσεων εισακτέων. Αν δεν το
καταλάβατε, μιλάμε για ένα εξεταστικό σύστημα που, το ίδιο, βρίσκεται κάτω από
τη βάση και μετακυλίει την ευθύνη στους μαθητές.

Για του λόγου το αληθές, δεν χρειάζεται να… καταναλώσουμε πολλή στατιστική
καθώς αρκούν μερικοί αριθμοί: Το 2000 είχαμε 4,6% υποψηφίους με βαθμολογία
κάτω από τη βάση και μάλιστα με πανελλαδικές εξετάσεις σε 14 μαθήματα. Το 2003
ή το 2004, όταν σύμφωνα με το ΥΠΕΠΘ είχαμε «ορθολογική κλιμάκωση στη
διάκριση άριστα, καλά, μέτρια», βρέθηκε κάτω από τη βάση
38%-42% των υποψηφίων. Και ανάποδα: το 2000 είχαμε στην κλίμακα του «άριστα»
16,5% των υποψηφίων, ενώ το 2004 αρκετά λιγότερους από τους μισούς!