Mετεωρίτης γύρισε τη Γη ανάποδα!

Επιστήμονες ανακάλυψαν κρατήρες στην Ανταρκτική που οφείλονται στην
πρόσκρουση ενός τεράστιου μετεωρίτη που έπληξε τη Γη το πολύ πριν από ένα
εκατομμύριο χρόνια και ήταν τόσο μεγάλος όσο αυτός που πιστεύεται ότι
προκάλεσε την εξάλειψη των δεινοσαύρων.

Ο αστεροειδής, ο οποίος είχε μήκος 9,6 χιλιόμετρα, έσπασε καθώς εισήλθε στην
ατμόσφαιρα της Γης και «βομβάρδισε» μια περιοχή 270.000 τετραγωνικών
χιλιομέτρων. Την εποχή εκείνη, πριν από 870.000 χρόνια, ο Homo erectus, ο
πρόγονος του ανθρώπου, περιπλανιόταν στον πλανήτη.

Πυρακτωμένα κομμάτια του αστεροειδούς πέρασαν λειώνοντας 2 χιλιόμετρα πάγου
και χιονιού και χτύπησαν στον βράχο που βρισκόταν από κάτω, ανακοινώθηκε στο
Διεθνές Γεωγραφικό συνέδριο που διεξάγεται στη Γλασκώβη. Δισεκατομμύρια τόνοι
πάγου, χιονιού και βράχου εξατμίστηκαν και ανέβηκαν στην ατμόσφαιρα. Σωματίδια
βράχου, που στη συνέχεια πάγωσαν και έπεσαν στο έδαφος, βρέθηκαν σχεδόν 4.800
χλμ. μακρύτερα, στην Αυστραλία. H πρόσκρουση ήταν τόσο ισχυρή ώστε πιστεύεται
πως ευθύνεται για την αντιστροφή των μαγνητικών πόλων της Γης.

Ένας τεράστιος κρατήρας από αστεροειδή, μήκους 320 χλμ., πλάτους 240 χλμ. και
βάθους 550 μέτρων, ήταν από καιρό γνωστό πως βρίσκεται κάτω από τον πάγο και
το χιόνι της Ανταρκτικής, καθώς ανακαλύφθηκε το 1960, στην πλευρά της Θάλασσας
Ρος. Με τη χρήση νέας δορυφορικής μαγνητικής τεχνολογίας, επιστήμονες
εντόπισαν τώρα άλλους πέντε τεράστιους κρατήρες πρόσκρουσης που έχουν
δημιουργηθεί από τον ίδιο αστεροειδή. Τρεις απ’ αυτούς βρίσκονται στην
ενδοχώρα της Ανταρκτικής και άλλοι δύο στη Θάλασσα Γουέντελ.

Ο Φρανς φαν ντερ Χούφεν, ο συνταξιούχος σήμερα καθηγητής που ανακάλυψε τον
αρχικό κρατήρα, λέει πως το πεδίο της πολλαπλής πρόσκρουσης είναι το
μεγαλύτερο που έχει βρεθεί στη Γη. «Όλοι οι κρατήρες έχουν την ίδια ηλικία,
έτσι πιστεύουμε πως δημιουργήθηκαν από τον ίδιο αστεροειδή ο οποίος έσπασε σε
αρκετά κομμάτια μέσα στην ατμόσφαιρα. Μερικά κάηκαν, αλλά μερικά ήταν αρκετά
μεγάλα για να πλήξουν το έδαφος», δήλωσε ο καθηγητής φαν ντερ Χούφεν. «Ήταν
πυρακτωμένα, έτσι έλειωσαν ή μάλλον εξάτμισαν τον πάγο και προχώρησαν μέχρι
που χτύπησαν στον βράχο».

Τσουνάμι

Ο αστεροειδής πιστεύεται πως έπληξε την Ανταρκτική πριν από 870.000 χρόνια και
η πρόσκρουση είναι πιθανό να προκάλεσε τεράστια παλιρροϊκά κύματα (τσουνάμι)
που σάρωσαν τον πλανήτη. Αντίθετα από τον αστεροειδή που έπεσε πριν από 65
εκατομμύρια χρόνια στο Γιουκατάν του Μεξικού επιφέροντας, σύμφωνα με τους
επιστήμονες, το τέλος της εποχής των δεινοσαύρων, ο αστεροειδής που έπεσε στην
Ανταρκτική δεν προκάλεσε μαζική εξάλειψη ειδών. Ο δρ Χούφεν λέει πως μια
πιθανή εξήγηση είναι πως, ενώ ο μετεωρίτης που εξόντωσε τους δεινοσαύρους
σήκωσε ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης που σκοτείνιασε για πολλά χρόνια την
ατμόσφαιρα παγώνοντας τη Γη, ο μετεωρίτης στην Ανταρκτική εξάτμισε πάγο, ο
οποίος στη συνέχεια μετατράπηκε στην ατμόσφαιρα σε νερό και έπεσε ξανά στη Γη
με τη μορφή βροχής, χωρίς να προξενήσει ζημιές.

Άλλαξε η πολικότητα

Σύμφωνα με τον δρα Χούφεν, μετά την πρόσκρουση του αστεροειδούς επήλθε
άνοδος της στάθμης της θάλασσας, αλλά οι επιπτώσεις της, όπως και εκείνες των
παλιρροϊκών κυμάτων, ήταν περιορισμένες, επειδή τα παράλια βρίσκονταν κάτω από
πάγο και χιόνι. H σημαντικότερη επίπτωση, δήλωσε ο δρ Χούφεν στο συνέδριο,
ήταν πιθανότατα η αντιστροφή της πολικότητας της Γης. Οι επιστήμονες έχουν ήδη
καταδείξει πως η τελευταία φορά που άλλαξε η πολικότητα, μια διαδικασία που
μπορεί να διαρκέσει αρκετές χιλιάδες χρόνια, ήταν περίπου την εποχή της
πρόσκρουσης του αστεροειδούς. «Υπάρχουν άνθρωποι που λένε πως αν χτυπήσεις
δυνατά τον πλανήτη, τότε το μαγνητικό πεδίο θα αντιστραφεί. Πιστεύω πως αυτό
ακριβώς προκάλεσε ο αστεροειδής», δήλωσε ο καθηγητής.

©The Times, 2004

Επιμέλεια: Γιώργος Αγγελόπουλος