Bάζουν «φωτιά» στο πετρέλαιο

H νίκη του Τσάβες στη Βενεζουέλα φρενάρισε την άνοδο της τιμής του
πετρελαίου. Αλλά για πόσο; H Αμερική έχει το μεγαλύτερο βάρος της ευθύνης για
την αλματώδη άνοδο. Αλλά όχι μόνο αυτή.

Παρά την ανάσα που πήρε το πετρέλαιο με το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στη
Βενεζουέλα, οικονομολόγοι στην εφημερίδα «Γκάρντιαν» βλέπουν και άλλους
παράγοντες που διατηρούν ψηλά την τιμή του – έχει αυξηθεί περίπου 25% από τον
περασμένο Ιούνιο, καθώς η ζήτηση παραμένει αυξημένη, ενώ η προσφορά είναι
προβληματική. Για την αύξηση της τιμής, ένα μεγάλο μέρος της ευθύνης πέφτει
στην Αμερική. Ο μεγαλύτερος καταναλωτής πετρελαίου στον κόσμο δεν κάνει καμία
προσπάθεια να απεξαρτηθεί από τη φθηνή βενζίνη, μολονότι τα αμερικανικά
αποθέματα μειώνονται συνεχώς, ενώ η αμερικανική εξωτερική πολιτική επιδεινώνει
τα πράγματα. Όμως, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που κάθε τόσο βάζουν φωτιά
στις τιμές.

Ιράκ: H αγορά φοβάται διαταραχή της προσφοράς πετρελαίου, καθώς το Ιράκ
είναι από τους κυριότερους εξαγωγείς. Παρήγε 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως
επί Σαντάμ. Σήμερα, οι επιθέσεις ανταρτών σε πετρελαιαγωγούς κρατούν την
παραγωγή κάτω από τα 2 εκατομμύρια βαρέλια. H έξωση του Σαντάμ έφερε
αβεβαιότητα, και η αδυναμία των ΗΠΑ να επιβληθούν στρατιωτικά επιδείνωσε την
κατάσταση. Οι ΗΠΑ έχασαν τη δυνατότητα να επηρεάζουν την παγκόσμια αγορά
πετρελαίου μέσω πιέσεων σε συμμάχους στον Οργανισμό Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών
όπως η Σαουδική Αραβία.

Σαουδική Αραβία: H αναταραχή στο γειτονικό Ιράκ και η εμπλοκή Σαουδαράβων στις
επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 κατά των ΗΠΑ ασκούν πιέσεις στη
σαουδαραβική μοναρχία. Τρομοκρατικές επιθέσεις και τριγμοί στον οίκο των
Σαούντ – βασικών συμμάχων των ΗΠΑ – προκαλούν φόβους ότι η ημερήσια παραγωγή
10 εκατομμυρίων βαρελιών από τη μεγαλύτερη εξαγωγό χώρα του κόσμου θα μπορούσε
να αποσυρθεί ξαφνικά από την κυκλοφορία.

Βενεζουέλα: H χώρα έχει κρίσιμο ρόλο στη διεθνή αγορά επειδή παράγει 3
εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως και τα δύο τρίτα από αυτά καταλήγουν στις ΗΠΑ. Ο
πρόεδρος Τσάβες σταθεροποίησε την εξουσία του με τη νίκη του στο δημοψήφισμα.
Οι δυτικές εταιρείες πετρελαίου είναι απρόθυμες να επενδύσουν στα πετρέλαια
μιας χώρας που ο πρόεδρός της προτιμάει τον Κάστρο από τον καπιταλισμό.

Κερδοσκόποι: Αμοιβαία κεφάλαια υψηλού κινδύνου επηρεάζουν τη
σταθερότητα της αγοράς. Τοποθετούν δισεκατομμύρια δολάρια σε συμβόλαια
μελλοντικής εκπλήρωσης, κερδοσκοπώντας με τις αυξομειώσεις των τιμών του
πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.

Yukos: H πολιτική αντιπαράθεση του προέδρου Πούτιν με τον φυλακισμένο
πλουτοκράτη Μιχαήλ Χοντορκόφσκι απειλεί με χρεοκοπία τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή
εταιρεία της Ρωσίας, η οποία παράγει 1,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. H
επιθυμία του Κρεμλίνου να βάλει στο χέρι τους πλουτοκράτες, όπως το αφεντικό
της Yukos Χοντορκόφσκι, απειλεί τις επενδύσεις της ΒΡ, της Shell και άλλων
δυτικών εταιρειών στη Ρωσία.

Εταιρείες: Οι δυτικές εταιρείες δεν επενδύουν στην αναζήτηση νέων
κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια θάλασσα και αλλού, όπως
άλλοτε. Οι επενδύσεις τους στην παραγωγή μειώνονται και αυτές. Οι επικριτές
τους λένε ότι αποφεύγουν να επενδύσουν, προκειμένου να διατηρούν χαμηλά την
προσφορά και ψηλά τις τιμές.

Κίνα: H χώρα «ρουφάει» άπληστα πετρέλαιο για να ανταποκριθεί στην
εμπορική και κοινωνική της επανάσταση. Οι Κινέζοι εκσυγχρονίζουν τις υποδομές
τους και αντικαθιστούν τα ποδήλατα με αυτοκίνητα.

ΟΥΓΚΟ ΤΣΑΒΕΣ

Οι ΗΠΑ αποφεύγουν να αναγνωρίσουν τη νίκη του

Μετά τη θριαμβευτική νίκη του, ο Ούγκο Τσάβες δεν έχασε καιρό. Την ώρα
που το πετρέλαιο υποχωρούσε κάτω από τα 46 δολάρια το βαρέλι, δήλωσε ότι «η
χώρα δεν πρόκειται να γίνει αμερικανική αποικία», αλλά ταυτόχρονα καλούσε τις
ΗΠΑ να επανεξετάσουν την πολιτική τους και να εργαστούν για τη βελτίωση των
σχέσεων των δύο χωρών. H αμερικανική κυβέρνηση, η οποία μάλλον είχε δει με
καλό μάτι πραξικόπημα για την ανατροπή του Τσάβες πριν από δύο χρόνια και είχε
απειλήσει με κυρώσεις σε περίπτωση που ο πρόεδρος της Βενεζουέλας δεν θα
αποδεχόταν τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος που είχε ζητήσει η αντιπολίτευση,
αποφεύγει να αναγνωρίσει τη νίκη ενός ηγέτη που τον θεωρεί ανεπιθύμητο στην
«αυλή» της. Όμως, παρ’ όλα αυτά, Αμερικανοί αναλυτές εκτιμούν ότι αργά ή
γρήγορα η κυβέρνηση Μπους θα υποχρεωθεί να βάλει νερό στο κρασί της και να
βελτιώσει τις σχέσεις της με τον ηγέτη μιας χώρας η οποία ελέγχει τα
μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου εκτός Μέσης Ανατολής. «Το συνετό για τον Λευκό
Οίκο θα είναι να συμβιβαστεί με τον Τσάβες», λέει ο Λάρι Μπερνς, διευθυντής
του Συμβουλίου Υποθέσεων του Ημισφαιρίου.