Πρόσωπα Mια ιστορία του καπιταλισμού

Βασικός σκιτσογράφος της μεγάλης μεξικανικής εφημερίδας «Λα Χορνάντα», ο
Ραφαέλ Μπαράχας εξέδωσε σε κόμικς μια ιστορία του καπιταλισμού.

Ραφαέλ Μπαράχας, γνωστός και ως «Ελ Φισγκόν» (αυτός που χώνει τη μύτη του παντού)

Ήρωας του κόμικς με τίτλο «Πώς να επιτύχετε στην παγκοσμιοποίηση» είναι ο
Τσάρο Ματσόρο, ο οποίος στην αρχή της ιστορίας περνάει λαθραία τα αμερικανικά
σύνορα. Δεν είναι όμως λαθρομετανάστης, επιμένει. Πίσω στην πατρίδα του, το
Μεξικό, είναι «ένας μικρός επιχειρηματίας του τομέα της συντήρησης αυτοκινήτων
με θυγατρική επιχείρηση στη βιομηχανία των φιστικιών» – πλένει παρμπρίζ και
πουλάει φιστίκια σε μποτιλιαρισμένους οδηγούς. Αλλά δεν μπορεί να επεκτείνει
τις επιχειρήσεις του, έτσι πηγαίνει στην έρημο για να ζητήσει συμβουλές από τη
φημισμένη μάγισσα Κασσάνδρα Καρρέρα, ειδική στο οικονομικό βουντού. Μέσα από
την κρυστάλλινη σφαίρα της, βλέπουν κατ’ ευθείαν στο μυαλό του Άλαν Γκρήνσπαν,
του διευθυντή της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ. Και ξεκινούν ένα ταξίδι στην
ιστορία της οικονομίας, σε αναζήτηση μυστικών για το πώς φιλόπονοι πολίτες του
αναπτυσσόμενου κόσμου μπορούν να πλουτίσουν στην εποχή της παγκοσμιοποίησης.

«Επέτρεψα στον εαυτό μου τη χρήση ορισμένων όρων που δεν είναι πλέον της
μόδας, όπως καπιταλισμός και ιμπεριαλισμός», γράφει στον πρόλογό του ο
Μπαράχας, «επειδή, ανεξαρτήτως μόδας, εξακολουθούν να είναι οι καλύτερες
ετικέτες που έχουμε. Υπάρχουν άλλες λέξεις που περιγράφουν ακριβέστερα τις
σύγχρονες πολυεθνικές εταιρείες, αλλά η υπερβολική χρήση τους τις έκανε
κοινότοπες. Γι’ αυτό και στο βιβλίο αυτό σπάνια χρησιμοποιούνται όροι όπως
πολυεθνικά καθοίκια, άπληστοι μπάσταρδοι ή κερατάδες πλουτοκράτες».

Ο Ραφαέλ Μπαράχας, γνωστός ως «Ελ Φισγκόν» (αυτός που χώνει τη μύτη του
παντού), έχει εικονογραφήσει παιδικά βιβλία και έχει εκδώσει μια ιστορία για
τους Μεξικανούς σκιτσογράφους του 19ου αιώνα. Λέει πως ταυτίζεται μ’ αυτούς
τους προκατόχους του που εξεγείρονταν κατά της αποικιοκρατίας και της
λογοκρισίας. «Μεροληπτώ στα πάντα, ακόμη κι όταν βλέπω δυο σκυλιά να
τσακώνονται» είχε αστειευτεί σε συνέντευξή του στους «Νιου Γιορκ Τάιμς». «Αν
ένα μεγάλο σκυλί επιτεθεί σ’ ένα μικρό σκυλί, εξοργίζομαι. Αν ένα μικρό σκυλί
επιτεθεί σ’ ένα μεγάλο, σκέφτομαι πως αποδίδεται δικαιοσύνη».

Στο κεφάλαιο για τον Αουγκούστο Πινοτσέτ που εφάρμοσε στη Χιλή τις
νεοφιλελεύθερες θεωρίες της ελεύθερης αγοράς, ο Ελ Φισγκόν μας δίνει μια
εικόνα του δικτάτορα να προσεύχεται γονατιστός στο σπίτι του μπροστά σ’ έναν
σταυρό, ενώ από την ανοιχτή πόρτα ο αναγνώστης βλέπει εκατοντάδες σταυρούς σε
σειρές στην αυλή του. Και όταν ο σκιτσογράφος φτάνει την εξιστόρηση στον
σημερινό πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, παρουσιάζει το λογότυπο του ΟΗΕ, την
υδρόγειο μέσα σ’ ένα δάφνινο στεφάνι. Στο επόμενο καρέ, μια καουμπόικη μπότα
έχει κλωτσήσει την υδρόγειο έξω από το πλαίσιο. Και ο Τζωρτζ Μπους, φορώντας
ρωμαϊκή τήβεννο, τοποθετεί το στεφάνι στο κεφάλι του.