Διαστάσεις «H μνήμη εμποδίζει την επανάσταση»

Ο ένας ανήκει στη νέα γενιά της βρετανικής δημοσιογραφίας και είχε ταχθεί
υπέρ του πολέμου στο Ιράκ. Ο άλλος είναι ένας 70χρονος αμετανόητος
κομμουνιστής που πιστεύει ακόμη στην επανάσταση. H συνάντησή τους είναι
εκρηκτική.

Τόνι Νέγκρι: «Τα κομμουνιστικά καθεστώτα του 20ού αιώνα περιμένουν μια ιστορική αναθεώρηση»

Κύριε Νέγκρι, από τις 206 ληστείες και τις 174 επιθέσεις εναντίον πολιτών που
διέπραξε η οργάνωσή σας, σε πόσες λάβατε προσωπικά μέρος; «Δεν αποπειράθηκα
ποτέ να δολοφονήσω κάποιον. Κατηγορήθηκα μόνο για ληστείες». Ήταν ορθή αυτή η
κατηγορία; «Το να κλέβεις, όταν είναι απαραίτητο, το καταλαβαίνω». Δηλαδή
ληστέψατε τράπεζες; «Ο Μπρεχτ είχε πει ότι δεν ξέρει ποιο είναι σοβαρότερο
έγκλημα, το να ιδρύεις μια τράπεζα ή το να τη ληστεύεις. Συμφωνώ με τον
Μπρεχτ».

H συζήτηση ανάμεσα στον Τζόαν Χάρι και στον Τόνι Νέγκρι είναι πολύ δύσκολη. Ο
Ιταλός διανοούμενος, που έχει κατηγορηθεί ότι ήταν ο εγκέφαλος των Ερυθρών
Ταξιαρχιών, μιλά με την αλαζονεία του ανθρώπου ο οποίος πριν από μερικά χρόνια
έγραψε ένα βιβλίο («Αυτοκρατορία») που έγινε η Βίβλος του κινήματος κατά της
παγκοσμιοποίησης. Ο δημοσιογράφος της Ιντιπέντεντ προσπαθεί μάταια να τον
παρακολουθήσει, όπως μάταια προσπάθησε να καταλάβει τι λέει το βιβλίο. H
Αυτοκρατορία για την οποία μας μιλάτε, τι ακριβώς είναι; «Ένα πυκνό, αυτόνομο
δίκτυο καπιταλιστικής εξουσίας που υπερβαίνει οποιοδήποτε εθνικό κράτος και
μας ελέγχει μέσω της “βιοϊσχύος” του». Δηλαδή είμαστε χαμένοι; «Κάθε άλλο. Ήδη
συγκροτείται μια αντίπαλη αυτοκρατορία, δεν τη βλέπετε; Απογοητευμένοι
άνθρωποι, από Λατινοαμερικανούς επαναστάτες μέχρι φονταμενταλιστές του ισλάμ,
βαδίζουν στα χνάρια των ένδοξων κομμουνιστών επαναστατών του 20ού αιώνα». Μα ο
κομμουνισμός δεν πρόδωσε τις δημοκρατικές αξίες της Αριστεράς; «Τώρα μιλάτε
για τη μνήμη. Ποιος ελέγχει τη μνήμη; Απέναντι στο βάρος της μνήμης, πρέπει να
είναι κανείς παράλογος! H λογική ισοδυναμεί με έναν αιώνιο Καρτεσιανισμό. Το
πιο όμορφο πράγμα είναι να σκέπτεσαι “εναντίον”, να σκέπτεσαι με έναν
καινούργιο τρόπο. H μνήμη εμποδίζει την εξέγερση, την απόρριψη, την εφεύρεση,
την επανάσταση».

Ο Τόνι Νέγκρι καπνίζει συνεχώς, ζητά συνεχώς κρασί και παραληρεί. Ο φιλόσοφος
για τον οποίο ο πρώην πρόεδρος της Ιταλίας Φραντσέσκο Κοσίγκα έχει πει ότι
δηλητηρίασε τα μυαλά μιας ολόκληρης γενιάς Ιταλών, ο αντάρτης πόλης που
κατηγορήθηκε ως και για το φόνο του Άλντο Μόρο, ο άνθρωπος που έγραψε ότι
«κάθε πράξη καταστροφής και δολιοφθοράς αποτελεί εκδήλωση ταξικής
αλληλεγγύης», αδυνατεί στη δύση της πολυτάραχης ζωής του να ασκήσει
οποιαδήποτε αυτοκριτική. Και κάτι ακόμη χειρότερο: μας ζητά να ξεχάσουμε,
επειδή «η Μνήμη είναι μια φυλακή». Μας ζητά να σβήσουμε εικόνες θηριωδιών,
τυραννιών, ολοκαυτωμάτων, δικτατοριών, καταστολών, μας ζητά να διαγράψουμε την
Ιστορία και να αγκαλιάσουμε έναν καινούργιο κομμουνισμό που επιτέλους θα μας
απελευθερώσει από την τυραννία των φιλελεύθερων δημοκρατιών.

Με τέτοιους αντιπάλους, η Αυτοκρατορία δεν έχει τίποτα να φοβηθεί.