Eνστάσεις

H ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: Ινστιτούτο Μανχάταν. Διέδωσε με εκδόσεις και
συνέδρια όλες τις απόψεις της αμερικανικής Δεξιάς για την εφαρμογή των αρχών
της οικονομίας στον χώρο των κοινωνικών προβλημάτων και οι επιστήμονες που
πατρονάρισε στήριξαν τις προεκλογικές εκστρατείες Ρήγκαν και Μπιουκάναν.

Οι φυλακές της μιζέριας *

Το έστειλε φυλακισμένος Αλβανός στον Γκάζι Καπλάνι, μαζί με ποιήματα

Τους χαρακτηρίζουν (οι φύλακες) ως «παγωμένο αίμα». Ο Αχμίν ή ο Δαλάι ή
κάποιος άλλος από τους κρατούμενους βαρυποινίτες στο Μαλανδρίνο, λέγεται ότι
έδωσαν την έγκρισή τους για την πρόσφατη κινητοποίηση στις φυλακές. H οποία
για πρώτη φορά εκδηλώθηκε σχεδόν ταυτόχρονα σε έξι φυλακές και το ίδιο απότομα
(και ταυτόχρονα!) σταμάτησε – ίσως με εξαίρεση την Πάτρα, όπου παρά τη
συσκότιση στις ειδήσεις που έχει επιβάλει το αρμόδιο υπουργείο λόγω «2004»,
υπάρχουν ακόμη αναμμένες μικροεστίες αντίδρασης. Επειδή οι φυλακές
αντιμετωπίζονται σχεδόν παντού ως «χαλάκι» κάτω από το οποίο η κοινωνία κρύβει
τα σκουπίδια της και επειδή τα φώτα είναι στραμμένα στην Ελλάδα, στη
συγκεκριμένη εξέγερση τα πράγματα κινήθηκαν σε δύο επίπεδα, στο πραγματικό
(που δεν ανακοινώθηκε) και στο φαντασιακό (που ανακοινώθηκε) και που σύμφωνα
με τους σωφρονιστικούς θα οδηγήσει σε αναζωπύρωση της αναταραχής μέσα στους
πρώτους μήνες του φθινοπώρου.

Ότι το καζάνι βράζει…

…θεωρείται κοινοτοπία για όσους ασχολούνται με τις φυλακές. Οι σωφρονιστικοί
λένε δύο πράγματα: Ότι η αντίδραση υποκινήθηκε από τους «εμπόρους» ναρκωτικών
λόγω του νέου νόμου περί 4/5. Ενώ δηλαδή οι κρατούμενοι έχουν δικαίωμα
αποφυλάκισης μόλις εκτίσουν τα 3/5 της ποινής τους (και κάποια ημερομίσθια),
εξαιρέθηκαν με τον νέο νόμο όσοι κρατούνται για εμπορία ναρκωτικών οι οποίοι
«χρεώθηκαν» με παραπάνω 1/5. Αλλά είναι επίσης κοινό μυστικό ότι στις φυλακές
χρήστες και έμποροι αποτελούν ένα κουβάρι, αφού πολλές φορές η Δικαιοσύνη
αδυνατεί να τους ξεχωρίσει. Όχι γιατί δεν θέλει, αλλά γιατί δεν προλαβαίνει!
Οι 528 δικαστές στην Αθήνα καλούνται καθημερινά να διεκπεραιώσουν 1.400
ποινικές υποθέσεις, 300 αστικές και περίπου 1.500 στα ειρηνοδικεία. Ήτοι, οκτώ
δίκες την ημέρα για τον καθένα τους! Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι η Ελλάδα
βρίσκεται στη δεύτερη θέση στην Ευρώπη σε «υπερπληθυσμό φυλακών» κατά 30% με
πρώτη την Πορτογαλία. Ειναι επίσης κοινό μυστικό ότι αρκετοί κρατούμενοι έχουν
ήδη εκτίσει την ποινή τους πριν η υπόθεσή τους φτάσει στα εφετεία (μέσος
χρόνος αναμονής τα 3 χρόνια, αλλά έχουν καταγραφεί και ρεκόρ που φθάνουν τα 6
χρόνια!). Οι συνθήκες αυτές δημιουργούν πολλές παράταιρες συμμαχίες ανάμεσα
στους 9.000 φυλακισμένους διευκολύνοντας τη μαζικότητα των αντιδράσεων. Και τα
δεκάδες «ιδιωτικά τηλεφωνικά κέντρα» μέσω των οποίων κρατούμενοι από
διαφορετικές φυλακές μπορούν να συνομιλούν ταυτόχρονα, όπως λειτούργησαν πριν
από δύο εβδομάδες, θα πάρουν και πάλι φωτιά μετά τις 15 Σεπτεμβρίου. Γιατί;

Κατά περίεργο τρόπο, το υπουργείο Δικαιοσύνης υποσχέθηκε ότι θα απαντήσει στα
αιτήματα των φυλακισμένων στις 15 Σεπτεμβρίου. Με λίγη «καλή θέληση» η
απάντηση θα φθάσει λίγο μετά τους Παραολυμπιακούς και προφανώς θα είναι περί
ανέμων και υδάτων, αφού τα (προαναφερθέντα) πραγματικά προβλήματα ούτε καν
αγγίζονται.

Όλοι οι δρόμοι οδηγούν…

…τη νέα γενιά στοχαστών και εγκληματολόγων στο συμπέρασμα ότι ο σωφρονισμός
πέθανε με το κράτος προνοίας όταν εγκαταστάθηκε πρώτα στην Αγγλία και σιγά
σιγά διαχέεται και στην υπόλοιπη Ευρώπη η αμερικανοθρεμμένη θεωρία της
«μηδενικής ανοχής». Θεμελιωτής ένας μάλλον άσημος – μέχρι τότε –
πολιτειολόγος, ο C. Murray, ο οποίος υποστήριξε απλά πράγματα: Ότι τα
κοινωνικά επιδόματα ενθαρρύνουν την απραξία (άρα ευνοούν την παραβατικότητα),
ότι το παιδί που θα κλέψει αυγό, αύριο θα κλέψει βόδι και – έμμεσα – ότι η
καταστολή επιβάλλεται σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού και για «αδικήματα»
όπως το πέταγμα σκουπιδιών και τα… γκράφιτι! Τον υιοθέτησε ο προηγούμενος
δήμαρχος Νέας Υόρκης, Τζουλιάνι. Αύξησε τον αστυνομικό προϋπολογισμό κατά 40%,
προσέλαβε 12.000 αστυνομικούς, αλλά απέλυσε 8.000 εργαζομένους στις κοινωνικές
υπηρεσίες. Εδώ αρχίζει και καταγράφεται το εξής παράδοξο: H μείωση της
εγκληματικότητας στη Νέα Υόρκη, σύμφωνα με έρευνα, ήταν αντίστοιχη της μείωσης
στο Σαν Ντιέγκο, αλλά ενώ στη Νέα Υόρκη ο αριθμός των συλλήψεων-φυλακίσεων
αυξήθηκε κατά 24%, στο Σαν Ντιέγκο, όπου είχαν περικοπεί οι αστυνομικές
δαπάνες, μειώθηκε κατά 15%!

Αντίστοιχες ενδείξεις, δηλαδή αναντιστοιχία αύξησης εγκληματικότητας με
(υπερβολική) αύξηση αριθμού φυλακισμένων, παρατηρεί και στην Ελλάδα τα
τελευταία χρόνια ένας από τους πλέον ειδικούς, ο καθηγητής στο Αριστοτέλειο
Πανεπιστήμιο Νίκος Παρασκευόπουλος. H εγκληματολόγος Αφροδίτη Κουκουτσάκη το
εξηγεί: «Πλέον δεν ενδιαφέρει να επανέλθει ο εγκληματίας σε μια όλο και πιο
κλειστή κοινωνία με σφιχτή αγορά εργασίας».

Info

* Loic Wacquant «Οι φυλακές της Μιζέριας», Αθήνα 2001, Εκδόσεις
Πατάκη(απ’ όπου δανείστηκε και τον τίτλο της σήμερα η στήλη. Εξαιρετικά
τεκμηριωμένη έρευνα)

N. Παρασκευόπουλου «Οι πλειοψηφίες στο στόχαστρο – τρομοκρατία και
κράτος δικαίου», Αθήνα 2003, Εκδόσεις Πατάκη

«Εικόνες Εγκλήματος», εισαγωγή-επιμέλεια Αφροδίτη Κουκουτσάκη, Αθήνα
1999, Εκδόσεις Πλέθρον

Αφροδίτης Κουκουτσάκη «Χρήση ναρκωτικών, ομοφυλοφιλία, συμπεριφορές –
μη συμμόρφωση μεταξύ ποινικού και ιατρικού ελέγχου», Αθήνα 2002, Εκδόσεις Κριτική