Tραπεζικός συναγερμός για τον φόβο Ολυμπιακού… πλυντηρίου

Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκονται τα τραπεζικά ιδρύματα και οι
χρηματιστηριακές και επενδυτικές εταιρείες, καθώς τις επόμενες ημέρες θα
αντιμετωπίσουν τεράστιο όγκο συναλλαγών και θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα
προσεκτικές στον εντοπισμό περιπτώσεων ξεπλύματος χρήματος.

Σε συνεργασία με την αρμόδια Αρχή για το ξέπλυμα, η Τράπεζα της Ελλάδος
προειδοποιεί, τις ημέρες αυτές, τις τράπεζες αλλά και άλλους φορείς της
αγοράς, όπως χρηματιστηριακές και επενδυτικές εταιρείες, ότι πρέπει είναι
ιδιαίτερα προσεκτικές, επειδή υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για ξέπλυμα χρήματος
από παράνομες συναλλαγές. Με τις συστάσεις αυτές εφιστά την προσοχή των
τραπεζών – κυρίως των στελεχών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των συναλλαγών
(γκισέ) – και τις καλεί να αναφέρουν προς την αρμόδια Αρχή οτιδήποτε
ασυνήθιστο υποπέσει στην αντίληψή τους. Τα τελευταία χρόνια, οι περιπτώσεις
εντοπισμού ξεπλύματος χρήματος αυξάνονται ραγδαία. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι
το 1999 δεσμεύθηκε μαύρο χρήμα αξίας 7 εκατ. ευρώ, ενώ το 2003 25 εκατ. ευρώ.

Αυστηρός έλεγχος

Στις τράπεζες συνιστάται να κάνουν αυστηρό έλεγχο της αστυνομικής ταυτότητας,
ή οποιουδήποτε άλλου επίσημου εγγράφου ταυτοπροσωπίας (π.χ., διαβατήρια),
στους κατοίκους και αυστηρό έλεγχο του διαβατηρίου, ή άλλου επίσημου εγγράφου
εισόδου στη χώρα, στους αλλοδαπούς. Επίσης, πρέπει να πραγματοποιείται
αυστηρός έλεγχος των στοιχείων και συλλογή πληροφοριών για τον νόμιμο
εκπρόσωπο εταιρείας, ο οποίος έχει εξουσιοδοτηθεί να κάνει τραπεζικές
συναλλαγές. Τέλος, οι τράπεζες πρέπει να διαθέτουν κατάλληλο προσωπικό, το
οποίο θα είναι σε θέση να ανταποκρίνεται στις αυξημένες υποχρεώσεις σε αυτόν
τον τομέα (ξέπλυμα).

H στενή παρακολούθηση τραπεζικών και χρηματιστηριακών συναλλαγών τις ημέρες
των Ολυμπιακών Αγώνων έχει ιδιαίτερη σημασία, η οποία δεν περιορίζεται μόνο
στο ξέπλυμα και στη νομιμοποίηση παράνομων εσόδων. Ο διεθνής οργανισμός για το
ξέπλυμα (FATF) και οι αρμόδιες ελληνικές Αρχές παρακολουθούν ύποπτους
λογαριασμούς για τον εντοπισμό (πρόληψη) ενδεχόμενων τρομοκρατικών χτυπημάτων.
Και αυτό, γιατί έχει παρατηρηθεί (όπως και στην περίπτωση της 11ης Σεπτεμβρίου
2001 με το τρομοκρατικό χτύπημα της Αλ Κάιντα στη Νέα Υόρκη) ότι το ξέπλυμα
συνδέεται και με τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

Σύμφωνα με τον νόμο, το ξέπλυμα σχετίζεται με τη νομιμοποίηση παράνομων
εσόδων, τα οποία δεν έχουν σχέση με τη φοροδιαφυγή. H φοροδιαφυγή είναι
αδίκημα, το οποίο δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο με τις περιπτώσεις του
βρώμικου χρήματος, όπως προβλέπει ο νόμος. Βρώμικο χρήμα ή παράνομο έσοδο
είναι αυτό που προέρχεται από εγκληματική δραστηριότητα – ναρκωτικά, ληστεία,
εκβίαση, αρπαγή, κλοπή, υπεξαίρεση, απάτη, παράνομη εμπορία αρχαιοτήτων, κλοπή
φορτίου πλοίου, αφαιρέσεις και μεταμοσχεύσεις ανθρωπίνων ιστών και οργάνων,
κατάχρηση Δημοσίου, λαθρεμπορία, τυχερά – και μη – παίγνια (τζόγος),
τοκογλυφία, λαθρομετανάστευση, λαθρεμπορία πυρηνικών υλικών, ραδιενεργών
ουσιών κτλ.

Ασφαλιστικές δικλίδες

Εκτός από τους σχετικούς νόμους, τις διατάξεις, τις εγκυκλίους κτλ., έχει
συσταθεί από το 1996 επιτροπή, η οποία συγκεντρώνει, αξιολογεί και διερευνά
πληροφορίες σχετικά με ύποπτες συναλλαγές για ξέπλυμα βρώμικου χρήματος. H
επιτροπή αυτή, όταν διαπιστώσει ότι μία συναλλαγή είναι ύποπτη, συντάσσει
αιτιολογημένο πόρισμα και το αποστέλλει μαζί με το φάκελο της υπόθεσης στον
αρμόδιο εισαγγελέα. H επιτροπή οφείλει να ολοκληρώσει την έρευνα το αργότερο
εντός δεκαπέντε ημερών, από τότε που θα περιέλθει σε αυτήν η σχετική
πληροφορία.

H πληροφορία ή καταγγελία μπορεί να προέλθει από όποιον εντοπίσει μία ύποπτη
συναλλαγή. Κατά κύριο, όμως, λόγο, οι καταγγελίες γίνονται από τους φορείς και
τους οργανισμούς (π.χ., τράπεζες, ανταλλακτήρια, χρηματιστηριακές κτλ.) που
έρχονται σε επαφή με υπόπτους.

Ποιες είναι οι ύποπτες κινήσεις

Σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπει η νομοθεσία, αλλά και με τις οδηγίες
της Τράπεζας της Ελλάδος, οι υπάλληλοι των τραπεζών, επενδυτικών και
χρηματιστηριακών εταιρειών θα εστιάζουν την προσοχή τους σε περιπτώσεις όπως:

* Πολλές και μικρές καταθέσεις και αναλήψεις από διαφορετικά
καταστήματα της ίδιας τράπεζας.

* Συναλλαγές άνω των 60.000 ευρώ ή του αντίτιμου ποσού σε άλλο νόμισμα.

* Συναλλαγές άνω των 15.000 ευρώ, εφόσον αυτές γίνονται με μικρής αξίας
νομίσματα (πέντε ευρώ, δέκα ευρώ κτλ.).

* Κίνηση λογαριασμών με μεγάλα ποσά (άνω των 15.000 ευρώ) που τηρούνται
στο όνομα εταιρειών, οι οποίες αναπτύσσουν εξωχώρια δραστηριότητα (off shore).

* Συναλλαγές άνω των 10.000 ευρώ, εφόσον αυτές αφορούν λογαριασμούς
εταιρειών ή φυσικών προσώπων που προέρχονται από τις χώρες: Νησιά Κουκ,
Ινδονησία, Μίανμαρ (Myanmar), Ναούρου και Φιλιππίνες. Επίσης, προσοχή πρέπει
να δίνονται σε συναλλαγές από χώρες που πρόσφατα βγήκαν από τη «μαύρη λίστα»
του διεθνούς οργανισμού για το ξέπλυμα, όπως Ρωσία, Γουατεμάλα, Ισραήλ,
Λίβανος, Λιχτενστάιν, Μπαχάμες, Νησιά Μάρσαλ, Παναμάς, Ντομίνικα, Νιούε, Αγ.
Κιτς και Νέβις, Αγ. Βικέντιος και Γρεναδίνες.

* Συχνές συναλλαγές μεγάλων ποσών που δεν δικαιολογούνται από το
επάγγελμα του καταθέτη ή από τη δραστηριότητα της εταιρείας.

* Αδικαιολόγητη καθυστέρηση του πελάτη ή πληρεξουσίου του να
προσκομίσει τα έγγραφα που προβλέπει ο νόμος για το άνοιγμα τραπεζικού – ή
χρηματιστηριακού – λογαριασμού είτε γενικότερη απροθυμία του να παράσχει
πληροφορίες σχετικά με τις επιχειρηματικές δραστηριότητές του.

* Ενεργοποίηση αδρανών λογαριασμών.

* Προσοχή στις φήμες και τις ειδήσεις που αφορούν τον πελάτη ή
συνδεδεμένα με αυτόν πρόσωπα, οι οποίες τον σχετίζουν με εγκληματικές και
ποινικώς κολάσιμες δραστηριότητες.

* Άνοιγμα λογαριασμού για διενέργεια χρηματιστηριακών συναλλαγών στο
όνομα πελάτη, του οποίου η κατοικία, ή ο τόπος εργασίας, ή η έδρα (αν είναι
εταιρεία) δεν βρίσκεται σε περιοχή που εξυπηρετείται από το συγκεκριμένο
κατάστημα.

* Σημαντική και αιφνίδια αύξηση συναλλαγών, σε σχέση με το επενδυτικό
προφίλ του πελάτη.

* Πληρωμή μεγάλων ποσών σε μετρητά ή επιταγές.

* Ασυνήθης νευρικότητα στη συμπεριφορά προσώπων κατά τη διεξαγωγή
συναλλαγής.

* Μη επίδειξη ευλόγου ενδιαφέροντος από τον πελάτη για τους
οικονομικούς όρους της συναλλαγής.

* Αίτημα του πελάτη για μεταφορά χρηματικών ποσών σε λογαριασμούς άλλων
πελατών, με τους οποίους δεν συνδέεται με επαγγελματικούς ή συγγενικούς
δεσμούς.

* Επαναλαμβανόμενες όμοιες συναλλαγές για ποσά λίγο κάτω από το
ελάχιστο όριο, για το οποίο απαιτείται αναγνώριση ταυτότητας (π.χ., 8.000 –
10.000 ευρώ).

* Εμβάσματα.

* Ηλεκτρονικές συναλλαγές (κυρίως μέσω Internet).