Διαστάσεις Aνέντιμος, νάρκισσος, ρατσιστής

Ο πρόεδρος Μπους είναι ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός των Αράβων (εντάξει, όχι
ΟΛΩΝ των Αράβων). Ο Μάικλ Μουρ είναι ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός του προέδρου
Μπους. Άρα;

Μάικλ Μουρ: η τελευταία του ταινία έγινε αρνητικά δεκτή σε ένα μέρος του αραβικού κόσμου

Άρα, θα έπρεπε η ταινία «Φαρενάιτ 9/11» να προκαλεί παραλήρημα στον αραβικό
κόσμο. Οι κριτικοί θα έπρεπε να γράφουν ενθουσιώδη κείμενα, έξω από τους
κινηματογράφους όπου προβάλλεται η ταινία θα έπρεπε να σχηματίζονται τεράστιες
ουρές, ενώ οι μαζικές διαδηλώσεις εναντίον του Μπους θα έπρεπε να προκαλούν
ρίγη στα καθεστώτα. Αλλά δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. «H ταινία είναι
αντιφατική, ναρκισσιστική, διανοητικά ανέντιμη και ρατσιστική», έγραψε ένας
κριτικός σε μια εφημερίδα της Βηρυτού. «Άλλο ένα τούβλο στο τείχος της
σύγχυσης, των γενικεύσεων και των στερεοτύπων γύρω από τη Μέση Ανατολή που
κατασκευάζει η αμερικανική λαϊκή κουλτούρα», σημείωσε ένας άλλος. «Το
λαμπρότερο παράδειγμα κινηματογραφικής προπαγάνδας από την εποχή της Λένι
Ρίφενσταλ», τόνισε ένας τρίτος.

Πώς εξηγούνται αυτά τα σκληρά λόγια για μια ταινία που έχει αποφέρει μέσα σε
ένα μήνα στο δημιουργό της 103 εκατομμύρια δολάρια από την προβολή της σε 30
χώρες; Όπως γράφει ο ανταποκριτής της Κοριέρε ντέλα Σέρα στη Βηρυτό, οι
κριτικοί προβάλλουν τρεις λόγους. Ο πρώτος είναι η απουσία λογικής. Ο Μουρ
κατηγορείται ότι παρουσιάζει μια αυθαίρετη και ατεκμηρίωτη θεωρία συνωμοσίας:
τόσο πίσω από την 11η Σεπτεμβρίου όσο και πίσω από την εισβολή στο Ιράκ
βρίσκονται οι «Σαουδάραβες» (μια λέξη που χρησιμοποιείται με τον ίδιο
περιφρονητικό τρόπο που άλλοι χρησιμοποιούν τη λέξη «εβραίοι»). Ο δεύτερος
λόγος είναι η απουσία αντικειμενικότητας. Πώς είναι δυνατόν να παρουσιάζεται
το προπολεμικό Ιράκ ως μια χώρα ευτυχισμένη και φιλειρηνική; Γιατί ο
σκηνοθέτης εμφανίζει ως μοναδικά θύματα του πολέμου τούς φτωχούς αμερικανούς
στρατιώτες; Δικαίως δίνεται έμφαση στις οικονομικές σχέσεις της ομάδας του
Μπους με τους Σαουδάραβες. Γιατί δεν αναφέρεται όμως πουθενά ότι τις ίδιες
προνομιακές σχέσεις με τον Οίκο του Σαούντ διατηρεί κάθε αμερικανική κυβέρνηση
μετά το 1942; Δεν έχει διηγηθεί κανείς στον Μάικλ Μουρ τη σκηνή της συνάντησης
του Ρούσβελτ και του Τσώρτσιλ με τον Ιμπν Σαούντ, όπου ο πρώτος σβήνει το
τσιγάρο του για να μη δυσαρεστήσει τον συνομιλητή του, ενώ ο δεύτερος
συνεχίζει να καπνίζει αμέριμνος το πούρο του;

H τρίτη εξήγηση για τις αρνητικές κριτικές των Αράβων είναι ο ρατσισμός. «Με
εξαίρεση μερικές γυναίκες και παιδιά από το Ιράκ, που παίζουν το ρόλο του
σκιάχτρου, δεν υπάρχει στην ταινία ούτε ένας καλός Άραβας», επισημαίνει ο
Τούρι Μούντε. Οι μοναδικές γυναίκες που θρηνούν είναι οι μητέρες των
αμερικανών στρατιωτών. Το μοναδικό συναίσθημα που διακατέχει τους Ιρακινούς
είναι η βεντέτα. Ο Μπους πιστεύει ότι οι Αμερικανοί έχουν έναν εχθρό, και ότι
ο εχθρός αυτός μιλά αραβικά. Κατά σύμπτωση, το ίδιο φαίνεται να πιστεύει και ο Μουρ.