Πρόσωπα Διηγήματα χωρίς σύνορα

Οι συνευρέσεις «εχθρών» πάντα προκαλούν αισιοδοξία. Πολύ περισσότερο όταν ο
τόπος συνεύρεσης είναι ένα βιβλίο.

Κέρετ και ελ-Γιούσεφ. Οι συγγραφείς των «Μπλουζ της Γάζας»

«Τα Μπλουζ της Γάζας» είναι η συλλογή διηγημάτων που συνυπογράφουν ο
Ισραηλινός Έτγκαρ Κέρετ και ο Παλαιστίνιος Σαμίρ ελ-Γιούσεφ (Gaza Blues, Εκδ.
David Paul) – δύο συγγραφείς που μάλλον δεν μπορούν να θεωρηθούν
«αντιπροσωπευτικοί» των κοινοτήτων τους. Αμφότεροι αρνούνται να κλειστούν σε
εθνικές ταυτότητες, συνθήματα και πολιτικές στάσεις – κάτι που οι κοινότητές
τους συνήθως δεν βλέπουν με καλό μάτι.

Ως Παλαιστίνιος συγγραφέας, ο ελ-Γιούσεφ αρνείται να περιοριστεί στο να
εκφράζει την εθνική ταυτότητα ή τον εθνικό αγώνα. Στόχος του, τόσο ως
συγγραφέα όσο και ως Παλαιστίνιου, είναι να διεκδικήσει την υποκειμενικότητά
του. Γεννημένος το 1965 στον προσφυγικό καταυλισμό Ρασιντία στον Νότιο Λίβανο,
απευθύνεται σ’ ένα (περιορισμένο) αραβικό κοινό που θεωρεί τη λογοτεχνία όχι
ως όπλο επαναστατικού αγώνα, αλλά ως ανατροπή της θρησκοληψίας της
επαναστατικής πολιτικής. Στο διήγημά του «H μέρα που το κτήνος δίψασε», τη
συμβολή του στα «Μπλουζ της Γάζας», ρίχνει μια ανελέητη ματιά στη ζωή στους
προσφυγικούς καταυλισμούς του Λιβάνου: ναρκωτικά, πολιτική, όπλα, απελπισία,
επιτήδειοι που αποσπούν χρήματα με αντάλλαγμα τη μακρινή υπόσχεση μιας νέας
ζωής στη Γερμανία, στην Αυστραλία – οπουδήποτε εκτός από εδώ.

Ο Κέρετ είναι σήμερα ο δημοφιλέστερος συγγραφέας μεταξύ των Ισραηλινών νέων.
Γράφει επίσης κόμικς και σκηνοθετεί ταινίες. Γεννήθηκε το 1967 στο Τελ Αβίβ
και φέτος κυκλοφόρησε στα ελληνικά το βιβλίο του «Ο οδηγός λεωφορείου που
ήθελε να γίνει Θεός» (Εκδ. Καστανιώτης, μτφ. Μάγκυ Κοέν). Ο θάνατος και η βία
υπάρχουν πάντα στα έργα του, πέραν όμως από τα στερεότυπα των τηλεοπτικών
ειδήσεων. Σ’ ένα από τα διηγήματά του στα «Μπλουζ της Γάζας», ο ιατροδικαστής
βρίσκει πως μια γυναίκα που σκοτώθηκε από καμικάζι θα πέθαινε έτσι κι αλλιώς
από καρκίνο σε λίγες εβδομάδες. Πρέπει άραγε να το πει στον άνδρα της; Πιθανόν
να τον ανακουφίσει, αφού θα πάψει να βασανίζεται από σκέψεις, όπως τι θα
γινόταν αν την είχε πάει εκείνος στη δουλειά της. Από την άλλη, όμως, μήπως
έτσι θα την κάνει να πεθάνει για μια ακόμη φορά; Γιατί «τι είναι ο καρκίνος»,
αναρωτιέται ο ιατροδικαστής, «αν όχι μια τρομοκρατική επίθεση από ψηλά; Τι
κάνει ο Θεός, αν όχι να μας τρομοκρατεί για να διαμαρτυρηθεί για… κάτι;».

Ο Κέρετ και ο ελ-Γιούσεφ δεν έχουν κοινή πολιτική ατζέντα (δεν συζητούν για
πολιτική), αλλά μοιράζονται την επιθυμία να δείξουν στους αναγνώστες τους πως
η σύγκρουση είναι πιο περίπλοκη. Περίπλοκη σαν την ανθρώπινη ζωή – εξωφρενική,
αντιφατική, γεμάτη αντικρουόμενα αισθήματα, αδυναμίες, όνειρα, αποτυχίες. Να
δείξουν ότι η αφαίρεση αυτής της ανθρώπινης διάστασης από τον εχθρό, μέσα από
συνθήματα και ετικέτες, είναι που καθιστά αδύνατη την περιπόθητη λύση.