Eνστάσεις

Παγκοσμιοποίηση. To 1998, στις 11 Οκτωβρίου, ο γνωστός
χρηματοοικονομικός κολοσσός Merrill Lynch δημοσίευσε ολοσέλιδες καταχωρήσεις
στις μεγάλες αμερικανικές εφημερίδες που έλεγαν ότι «ο κόσμος μας είναι 10
χρόνων. Γεννήθηκε, όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου, το 1989… Και η
τεχνολογία κατάλληλα ελεγχόμενη και φιλελεύθερα διανεμημένη έχει τη δύναμη να
εξαλεί-ψει όχι μόνο τα γεωγραφικά αλλά και ανθρώπινα σύνορα»… Αυτά (από το
Λέξους και η Ελιά του T. Φρίντμαν, Εκδόσεις Ωκεανίδα).

H παγκοσμιοποίηση και η κ. Φρόσω

Στις αρχές Ιουνίου, ο Μπιλ Γκέιτς, ο «microsoftman» βρέθηκε στο Πεκίνο. Όπως σημείωναν με υπερηφάνεια και οι «Times» του Πεκίνου, είναι το τέταρτο ταξίδι που κάνει μέσα σε τρία χρόνια, «ενδεικτικό της σημασίας που έχει η Κίνα στην παγκόσμια οικονομία»…

H ιστορία μας ξεκινάει με περίεργο τρόπο, στην Αθήνα της δεκαετίας του ’60.
Στην αμερικανική πρεσβεία, στη βιβλιοθήκη της, ένας νεαρός ερευνητής, ο
Μιχάλης Δερτούζος, μελετούσε τον τρόπο με τον οποίο μπορούσε να δοθεί χωρίς
πλήκτρα εντολή στα PC. Ήταν η πρώτη προσέγγιση για το γνωστό μας «ποντίκι».
Την ίδια εποχή λίγα χιλιόμετρα παρακάτω, στο Κουκάκι, η κ. Φρόσω νοίκιαζε ένα
μικρό δωμάτιο σε εσωτερική αυλή. Ένα από τα πολλά που νοικιάζονταν τότε σε
γυναίκες σαν την κ. Φρόσω. Νησιώτισσα, από τη Νίσυρο, είχε μόνο τα χέρια της
για να ζήσει και λίγες γνώσεις ραπτομηχανής. H εποχή του φασόν στο μεγαλείο
της. Φθηνή εργατική δύναμη και πολλές μικρές αλλά δυναμικές βιοτεχνίες που
έσπευδαν να την εκμεταλλευθούν για να ικανοποιήσουν τη ζήτηση της κοινωνίας
των μικροϊδιοκτητών. Το Κουκάκι (και το Ελληνικό) ήταν από τα κέντρα του
φασόν. Οι βιοτέχνες πήγαιναν τα σχέδια και το ύφασμα και οι γυναίκες έραβαν
για ώρες. Όσο περισσότερα τόσο το καλύτερο. Ο Μιχάλης Δερτούζος ίσως αγνοούσε
τότε ότι θα γινόταν από τους γκουρού της εποχής της παγκοσμιοποίησης και
πάντως αγνοούσε ότι η κ. Φρόσω θα ήταν από τα πρώτα της θύματα.

Το κλείσιμο των Κλωστηρίων Ναούσης…

…πρόσφατα και της Palco πριν από δύο χρόνια δεν έχουν να κάνουν τόσο με
κακοδιαχείριση όσο με τα απόνερα της νέας εποχής που χαρακτηρίζεται ως
«παγκοσμιοποίηση». Στο Κουκάκι, από τα περίπου 120 εργαστήρια φασόν, σήμερα
δεν υπάρχουν περισσότερα από δεκαπέντε. H κ. Φρόσω δεν έχει πλέον δουλειά όλο
τον χρόνο, παρά το καλοκαίρι (οπότε ετοιμάζονται τα χριστουγεννιάτικα) και τον
Φεβρουάριο για τα ανοιξιάτικα-καλοκαιρινά. Το 1985 έπαιρνε για το ράψιμο ενός
απλού σχεδίου παντελονιού 250 δραχμές. Σήμερα παίρνει 0,70 ευρώ, αλλά έχει
ακούσει πως στη γειτονιά δίνουν και 0,30 ευρώ. Για να ράψει ένα παντελόνι
χρειάζεται περίπου μισή ώρα και στο 12ωρο βγάζει γύρω στα 20 κομμάτια… Αλλά
η παγκοσμιοποίηση άνοιξε την πόρτα της Κίνας… Το ίδιο παντελόνι στοιχίζει
στον Έλληνα βιοτέχνη 0,10 λεπτά από τα χέρια Κινέζων εργατών (και κυρίως
φυλακισμένων), παραδοτέο στην επιχείρησή του στην Καλλιθέα! H κ. Φρόσω σηκώνει
τα χέρια ψηλά. Πριν από μερικούς μήνες, η κ. Φρόσω πήγε στον βιοτέχνη να
αγοράσει μία «ρόμπα-νυχτικό» που είχε ράψει η ίδια έναντι 2,5 ευρώ. Το αγόρασε
(με έκπτωση!) 40 ευρώ! Έφυγε μπερδεμένη…

Στην Καβάλα και στην ευρύτερη περιοχή…

…ολοκληρώθηκε πριν από δύο χρόνια η μαζικότερη μετανάστευση βιοτεχνιών
ένδυσης και υπόδησης στην ιστορία της. Περίπου 5.000 γυναίκες έμειναν άνεργες,
αφού ο μηνιαίος μισθός του ανειδίκευτου στη γειτονική Βουλγαρία ήταν μόλις 100
ευρώ (το ένα δέκατο του αντίστοιχου στην Καβάλα!). Δυτικότερα, στη Σιάτιστα
και την Καστοριά, 10.000 γουνεργάτες έμαθαν κι αυτοί για την Κίνα, όταν οι
επιχειρηματίες τούς άφησαν χωρίς δουλειά. Ήταν πιο απλά και κερδοφόρα τα
πράγματα μέσω Κίνας! Σήμερα η ΓΣΕΕ προσπαθεί να βοηθήσει με προγράμματα
επιμόρφωσης, αλλά… Από πρόσφατη ερευνά του INE-ΓΣΕΕ προκύπτει ότι δεν είναι
μόνον οι επιχειρήσεις εντάσεως εργασίας που βρίσκουν διέξοδο εκτός των παλαιών
ευρωπαϊκών συνόρων, στην Ασία, αλλά και στην Τσεχία και στα Βαλκάνια. Είναι
και επιχειρήσεις εντάσεως κεφαλαίου. Μόνον από τη Γερμανία δραπέτευσαν το 2003
προς Τσεχία περίπου 40.000 επιχειρήσεις. Ο καθηγητής Σάββας Ρομπόλης γύρισε
πρόσφατα από ένα ταξίδι στη Σουηδία. Εκεί ξεναγήθηκε σε μια σχεδόν απολύτως
αυτοματοποιημένη σοκολατοβιομηχανία (Κραφτ), που παράγει 50.000 τόνους
σοκολάτα τον χρόνο. Οι λίγοι εργάτες ζήτησαν στα πλαίσια της νέας σύμβασης
μισή ώρα λιγότερη εργασία την ημέρα. Και άκουσαν τον επιχειρηματία να τους
λέει ότι αν επιμείνουν θα φύγει για Τσεχία. Σε θυγατρική τής Μπος, στη Λυών,
οι εργάτες άκουσαν τα ίδια όταν αρνήθηκαν να δουλέψουν – χωρίς επιπλέον
αποζημίωση – μία ώρα επιπλέον την εβδομάδα…