ΠIEP MΠINTO Φως όπως… ζωγραφική

![]() |
![]() |
|
«Οι πιο έντονες στιγμές ήταν όταν έφευγαν οι επισκέπτες και περπατούσα μόνος |
«Σκοπός μου είναι να αποδώσω μια διαφορετική όψη του κάθε μνημείου», εξηγεί
στα «NEA» ο Γάλλος ειδικός στον φωτισμό, Πιερ Μπιντό, ο οποίος πριν από λίγες
νύχτες άλλαξε τη νυχτερινή εικόνα των μνημείων του Ιερού Βράχου, του
Φιλοπάππου και του Ναού του Ηφαίστου, το γνωστό μας Θησείο. «Παρεμβαίνω ως
ζωγράφος. Όχι όμως ως ζωγράφος που ζωγραφίζει ό,τι βλέπει, αλλά ό,τι
φαντάζεται. Γι’ αυτόν τον λόγο τα φώτα που χρησιμοποιώ έχουν κατεύθυνση από
κάτω προς τα πάνω, ώστε να δημιουργούν σκιές που αποκαλύπτουν αρχιτεκτονικές
λεπτομέρειες, οι οποίες δεν διακρίνονται κάτω από το φως του ήλιου. H
φιλοσοφία μου έχει δύο πτυχές. Να κολακεύσω την αρχιτεκτονική του εκάστοτε
κτιρίου, αλλά και να υπονοήσω μέσω του θερμού φωτισμού πως εκεί κάποτε υπήρχε
ζωή, κάτι που μπορεί να μην είναι απολύτως κατανοητό τώρα, καθώς υπάρχουν
ακόμη σκαλωσιές».
Τι άλλαξε τελικά στον τρόπο που αντικρύζουμε τη νύχτα τα μνημεία; «Την
αλλαγή θα τη δει μόνος του ο θεατής. Δεν χρειάζεται να του την εξηγήσουμε. Θα
έλεγα πάντως πως ο προηγούμενος φωτισμός έκανε τα μνημεία να μοιάζουν επίπεδα,
ενώ τώρα φωτίζονται – κατά τη γνώμη μου – με τρόπο που αναδεικνύει τις
ανάγλυφες λεπτομέρειές τους, δίνει την αίσθηση του βάθους και κάνει τους
κίονες να φαίνονται κυλινδρικοί». Αλλαγές έγιναν όμως και σε οικονομικό
επίπεδο, καθώς οι προηγούμενες λάμπες είχαν μέση διάρκεια ζωής 800 ώρες, ενώ
οι καινούργιες 8.000!
Ο «μάγος του φωτός», όπως αποκαλούν εδώ και χρόνια τον άνθρωπο που φώτισε τον
Πύργο του Άιφελ στο Παρίσι, δεν δίστασε ούτε στιγμή να απαντήσει θετικά στην
πρόταση του πρόεδρου του σωματείου «Φίλοι της Αθήνας», σκηνοθέτη Μιχάλη
Κακογιάννη, για να φωταγωγήσει μνημεία της Αθήνας. Κι ας ήταν μόλις η δεύτερη
φορά που αναλάμβανε τον φωτισμό αρχαιοτήτων (είχε προηγηθεί το 1989 μια γέφυρα
της εποχής του Αυγούστου στη Γαλλία) και από τις ελάχιστες που δεχόταν να
εργαστεί εκτός της πατρίδας του.
«Δεν φοβήθηκα ότι θα αποτύχω», λέει. «Αισθανόμουν όμως ένα βάρος καθώς
πρόκειται για μνημεία που συμβολίζουν τόσα πολλά για όλο τον Δυτικό κόσμο.
Ήταν ένα έργο τεράστιο. Οι πιο έντονες στιγμές ήταν όταν έφευγαν οι επισκέπτες
και περπατούσα μόνος μου στην Ακρόπολη. Ηρεμούσα και μπορούσα να σκεφθώ τι
θέλω να κάνω. Σ’ αυτές τις βραδινές μου περιπλανήσεις έγινε και η σύλληψη της
ιδέας του φωτισμού». Όσο για την τελική εικόνα; «Το αποτέλεσμα ήταν απολύτως
σύμφωνο με ό,τι είχα φανταστεί. Εάν είχα τον χρόνο θα μπορούσα και επί έναν
μήνα να κάνω μικροδιορθώσεις».
Οι δυσκολίες στα δυόμισι χρόνια που κράτησε η διαδικασία της μελέτης και της
εφαρμογής του νέου φωτισμού δεν έλειψαν. «H βασικότερη δυσκολία που
αντιμετώπισα ήταν να μην παραμορφώσω την όψη των μνημείων κατά τη διάρκεια της
ημέρας με την τοποθέτηση των προβολέων και γι’ αυτό αναγκάστηκα να επιλέξω
τους μικρότερους δυνατούς, ενώ παράλληλα έπρεπε να έχω υπόψη μου πως
απαγορεύεται να “θάψω” τα καλώδια».
Τη μαγεία του φωτός ανακάλυψε στην πρώτη του κιόλας δουλειά που ανέλαβε – ως
τεχνικός ήχου τότε στην εταιρεία Φίλιπς, που οργάνωνε και τα προγράμματα «Ήχος
και Φως» σε πολλά μνημεία του κόσμου (ανάμεσά τους και η Ακρόπολη) – στην
Παναγία των Παρισίων στα μέσα τις δεκαετίας του ’60. Σειρά πήραν δεκάδες
μνημεία στη Γαλλία μέχρι να ανοίξει τα δικά του φτερά και να εγκατασταθεί στην
Τουρ, στο λίκνο των Πύργων του Λίγηρα. H στιγμή της καταξίωσης όμως ήρθε όταν
το 1984 κέρδισε τον διαγωνισμό για τη μεταμόρφωση της νυχτερινής όψης του
Πύργου του Άιφελ, του συμβόλου όχι μόνο του Παρισιού, αλλά ολόκληρης της
Γαλλίας.
Τι ακριβώς έκανε; «Χρησιμοποίησα προβολείς στο εσωτερικό του Πύργου.
Και το σημαντικότερο: μείωσα το κόστος φωτισμού και συντήρησης κατά τέσσερις
φορές. Ήταν αρκετά για να πάρει το φαινόμενο του φωτισμού πάνω του και να
εξελιχθεί το επάγγελμα του light designer, που μέχρι τη δεκαετία του ’80 δεν
υπήρχε. Σκεφθείτε πως στον διαγωνισμό για τον Πύργο του Άιφελ συμμετείχαν μόνο
τέσσερις επαγγελματίες, ενώ αυτήν τη στιγμή υπάρχουν περίπου 80 σε ολόκληρο
τον κόσμο».
Πόσο απέχει το να φωτίσει κανείς τον Πύργο του Άιφελ και τον Παρθενώνα; «Είναι
εντελώς διαφορετικά. Ο Πύργος του Άιφελ είναι ένα μεταλλικό, πολύ ιδιαίτερο
μνημείο, χωρίς συμπαγείς όγκους. Ο Παρθενώνας, αντιθέτως, είναι από μάρμαρο
που αντανακλά το φως», εξηγεί.
«H Αθήνα έχει βαφτεί στο κίτρινο»
Πώς βρίσκει όμως ο Γάλλος ειδικός τη νυχτερινή Αθήνα; «Δεν είναι μια
σκοτεινή πόλη, αλλά όπως πολλές άλλες μεγαλουπόλεις έχει βαφτεί με κίτρινο φως
φθορίου, που κυκλοφόρησε τη δεκαετία του ’70 ως το πλέον οικονομικό», εκτιμά.
«Έχει αλλάξει όμως πλέον η φιλοσοφία. Παλαιότερα φώτιζαν τις πόλεις για
ασφάλεια. Σήμερα για να δημιουργηθεί ατμόσφαιρα, ενώ υπάρχουν εξίσου
οικονομικές λύσεις με καλύτερη απόδοση χρωμάτων. Αν περνούσε από το χέρι μου
λοιπόν θα άλλαζα όλες τις λάμπες. Έτσι θα άλλαζαν τα πάντα». Τελικά πρέπει να
φωτίζονται τα μνημεία τη νύχτα; «Βεβαίως», απαντά ο Πιερ Μπιντό. «Στην
αρχαιότητα μόνον οι θεοί μπορούσαν να δημιουργήσουν φως. Εδώ και 125 χρόνια
όμως το έχει εφεύρει και ο άνθρωπος. Έχουμε πλέον τη δυνατότητα να
παρατείνουμε τη διάρκεια της ημέρας. Και επιπλέον στην Αθήνα υπάρχει ζωή καθ’
όλη τη διάρκεια της νύχτας. Θεωρώ σημαντικό να υπάρχουν τη νύχτα σημεία αναφοράς».















