Δρόμοι

Το ευρωπαϊκό…

… Σύνταγμα είναι αντιεπιστημονικό, δεν υπακούει στην αρχή «ένα άτομο μία
ψήφος» και δίνει στη Γερμανία υπερβολική επιρροή. Σε αυτό το συμπέρασμα
καταλήγει πρόσφατη έρευνα. Την ώρα που η Βρετανία ετοιμάζεται να κάνει
δημοψήφισμα για το ευρωπαϊκό Σύνταγμα, επιστήμονες βρίσκουν ψεγάδια στην
«καρδιά» του, δηλαδή στον τρόπο ψηφοφορίας στο Συμβούλιο Υπουργών. H Γερμανία
διατηρεί τη μεγαλύτερη ισχύ σε ψήφους, με 37% παραπάνω από τη Βρετανία, ενώ η
Ισπανία και η Πολωνία, που είχαν αντιδράσει στις προηγούμενες
διαπραγματεύσεις, θα είναι οι μεγαλύτεροι χαμένοι.

Τα συμπεράσματα…

… αυτά δεν τα διατυπώνουν πολιτικοί αλλά φυσικομαθηματικοί, όπως οι δόκτορες
Κάρολ Ζισκόφσκι και Βόιτσεκ Σλομζίνσκι από το Πανεπιστήμιο της Κρακοβίας. Και
δημοσιεύονται στο περιοδικό «Ο κόσμος της Φυσικής». Γενικά, υποστηρίζουν οι
δύο δόκτορες και μαζί τους καμιά πενηνταριά επιστήμονες, το Σύνταγμα ευνοεί
συστηματικά τις μεγαλύτερες και τις μικρότερες χώρες. «Οι μεσαίες χώρες είναι
οι χαμένες», λέει ο δόκτωρ Σλομζίνσκι. «H ψήφος του πολίτη μιας χώρας πρέπει
να είναι ίδια με την ψήφο του πολίτη οποιασδήποτε άλλης χώρας της Ευρωπαϊκής
Ένωσης. Σε αυτό συμφωνούν οι περισσότεροι επιστήμονες που εργάζονται στον δικό
μας τομέα, αλλά οι πολιτικοί δεν μπήκαν ποτέ στον κόπο να ζητήσουν τη γνώμη
μας».

Οι επιστήμονες…

… χρησιμοποίησαν έναν κλάδο των Μαθηματικών που ονομάζεται «θεωρία των
παιγνίων» προκειμένου να υπολογίσουν πόση εξουσία θα πρέπει να εκχωρήσει κάθε
χώρα στο Συμβούλιο Υπουργών, αν υιοθετηθεί το Σύνταγμα, σύμφωνα με το οποίο
απαιτείται διπλή πλειοψηφία για τη λήψη των αποφάσεων: περισσότερες από 15
χώρες από τις 25 και το 65% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μολονότι η
στάθμιση των ψήφων ανάλογα με τον πληθυσμό κάθε χώρας φαίνεται κάτι σωστό,
δίνει στον ψηφοφόρο μιας μεγάλης χώρας περισσότερη ισχύ από ό,τι στον ψηφοφόρο
μιας μικρής χώρας. Τουλάχιστον αυτό υποστηρίζει σχετική εφαρμογή της θεωρίας
των παιγνίων στις ψηφοφορίες, η οποία είχε δημοσιευθεί το 1949 από τον Λάιονελ
Πένροουζ. Ο Βρετανός μαθηματικός είχε αποδείξει πως η ισχύς των ψήφων δεν
είναι το ίδιο πράγμα με τη στάθμιση των ψήφων. Παράδειγμα: σε ένα σώμα με δύο
μέλη, ένα με 51 ψήφους και ένα με 49 ψήφους, το δεύτερο μέλος φαίνεται να έχει
σχεδόν την ίδια βαρύτητα με το πρώτο, αλλά καταλήγει χωρίς καμιά εξουσία σε
περίπτωση πλειοψηφικού συστήματος ψηφοφορίας.

Ο μαθηματικός…

… Πένροουζ είχε βρει το «φάρμακο» γι’ αυτή την αδικία. Το ονόμασε «νόμο της
τετραγωνικής ρίζας», σύμφωνα με τον οποίο η επιρροή κάθε χώρας είναι ανάλογη
με την τετραγωνική ρίζα του πληθυσμού της. Οι ψήφοι των Ευρωπαίων πολιτών θα
ήταν ίσες μεταξύ τους, αν σε κάθε χώρα δινόταν βαρύτητα ανάλογα με την
τετραγωνική ρίζα του πληθυσμού της και αν για την πλειοψηφία στο Συμβούλιο
απαιτούνταν το 62% του πληθυσμού. Τότε όλες οι ψήφοι θα είχαν την ίδια αξία
ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης.