Δρόμοι

Το ποδόσφαιρο…

… έχει άραγε καμιά σχέση με την παγκοσμιοποίηση; Αυτό ακριβώς προσπάθησε να
διαπιστώσει ο Αμερικανός δημοσιογράφος Φράνκλιν Φόερ και έγραψε τα
συμπεράσματά του σε ένα βιβλίο με τίτλο «Πώς το ποδόσφαιρο εξηγεί τον κόσμο»
(Εκδ. HarperCollins). Δεν είχε προλάβει πάντως να συμπεριλάβει στις σκέψεις
του το «θαύμα» της ελληνικής εθνικής ομάδας, που με Έλληνες παίκτες, οι
περισσότεροι από τους οποίους αγωνίζονται σε ομάδες του εξωτερικού, και με
Γερμανό προπονητή έκανε ό,τι δεν έκανε ποτέ άλλη ελληνική ομάδα.

Στο βιβλίο του…

… ο Φόερ εξετάζει τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης στην τοπική ταυτότητα
και την τοπική κουλτούρα. Τη νοσταλγία των Άγγλων χούλιγκαν για εκείνες τις
αποφράδες ημέρες της βίας πριν ακόμη το ποδόσφαιρο γίνει «μπιγκ μπίζνες» όπως
είναι σήμερα -μια νοσταλγία που ο συγγραφέας συγκρίνει με την ιδεολογία των
πολέμιων της παγκοσμιοποίησης, με την υποστήριξη των τοπικών επιχειρήσεων και
την απόρριψη της ομογενοποίησης τύπου Μακντόναλντς. Την κουλτούρα της
διαφθοράς σε πολλές ποδοσφαιρικές ηγεσίες -και ιδιαίτερα στη Βραζιλία -που τη
θεωρεί χαρακτηριστική για τα όρια του νεοφιλελευθερισμού. H ιστορία του
Ερυθρού Αστέρα Βελιγραδίου δεν θα μπορούσε να λείπει από το βιβλίο. Οι
φίλαθλοί του εξέφρασαν τον σερβικό τοπικισμό και αποτέλεσαν ανεξάντλητη πηγή
οπαδών και ψηφοφόρων για τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Ο Φόερ θυμάται τα πολλά
ταξίδια του ως αθλητικογράφου στις κερκίδες του κόσμου, τους φανατικούς
καθολικούς οπαδούς των Ρέιντζερς της Γλασκώβης που ήταν ορκισμένοι εχθροί των
Ιρλανδών και τους νεοναζί οπαδούς της ουγγρικής ποδοσφαιρικής ομάδας
Φερεντσβάρος, που όποτε έπαιζε η ομάδα τους φώναζαν αντιεβραϊκά συνθήματα. Να
είναι όμως κανείς φίλος του ποδοσφαίρου ή ακόμη και οπαδός, λέει ο Φόερ, δεν
σημαίνει πως είναι απαραιτήτως και ξενοφοβικός.

H πολιτική…

… ήταν πάντα στενά δεμένη με το ποδόσφαιρο. Οι Ιρανές που είχαν κατακλύσει
το στάδιο της Τεχεράνης για να καλωσορίσουν την εθνική τους ομάδα όταν νίκησε
την Αυστραλία για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1887, έκαναν τον Φόερ να πιστέψει
πως «η επανάσταση του ποδοσφαίρου κρατάει το κλειδί για το μέλλον της Μέσης
Ανατολής». Έγραψε γι’ αυτό αργότερα: «H ιστορία του σύγχρονου Ιράν μπορεί να
γραφτεί ως ιστορία του ιρανικού ποδοσφαίρου». Όμως, εκτός από την πολιτική
υπάρχει και η θρησκεία.

Ο Ουρουγουανός…

… συγγραφέας και φίλος του ποδοσφαίρου Εντουάρντο Γκαλεάνο έχει πει: «Σε τι
μοιάζει το ποδόσφαιρο με τον Θεό; Και τα δύο εμπνέουν την αφοσίωση στους
πιστούς τους και τη δυσπιστία στους διανοουμένους». Πάντως, ο Φόερ δεν
αντιμετωπίζει το ποδόσφαιρο σαν μια χυδαία ψυχαγωγία ή ένα «όπιο του λαού»,
όπως κάνουν παραδοσιακά οι διανοούμενοι -όχι όλοι, αφού πολλοί από αυτούς δεν
κρύβουν σήμερα τον έρωτά τους για τη στρογγυλή θεά, έστω και αν αυτός
υπαγορεύεται μόνο από συμφέρον: να αποκτήσουν δηλαδή και αυτοί τους δικούς
τους οπαδούς από τον χώρο των γηπέδων.